เมื่อเร็วๆ นี้ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ร่วมกับ บริษัท อินฟอร์มา มาร์เก็ตส์ ประเทศไทย ได้จัดเสวนาเรื่อง “ความก้าวหน้ายานยนต์อัตโนมัติของประเทศไทย” ในหัวข้อ“นโยบายและการพัฒนายานยนต์อัตโนมัติของประเทศไทย” ขึ้น ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค  โดยมีตัวแทนจากสถาบันการศึกษา หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งด้านการวิจัยและพัฒนา ด้านการกำหนดมาตรฐานและการตรวจสอบ ทั้งภาครัฐและผู้ประกอบการภาคอุตสาหกรรม ร่วมแบ่งปันประสบการณ์และให้ข้อมูลด้านการพัฒนายานยนต์อัตโนมัติที่จะเป็นประโยชน์รวมถึงมุมมองที่น่าสนใจจากหลายภาคส่วน

รศ.ดร.ยศพงษ์ ลออนวล หัวหน้าศูนย์วิจัย MOVE  มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) กล่าวว่า ในปัจจุบัน เทคโนโลยียานยนต์สมัยใหม่ตามแนวคิด CASE ซึ่งประกอบด้วย ยานยนต์ที่มีการเชื่อมโยงสื่อสารกัน (Connected Vehicle) ยานยนต์อัตโนมัติ (Autonomous Vehicle) ธุรกิจการใช้ยานยนต์ร่วมกัน (Shared Mobility) และยานยนต์ไฟฟ้า (Electric Vehicle) ได้เข้ามามีบทบาทมากขึ้นในการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเทคโนโลยียานยนต์อัตโนมัติซึ่งมีส่วนสำคัญในการลดอุบัติเหตุบนท้องถนน อีกทั้งยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้เชื้อเพลิงหรือพลังงาน และลดการปล่อยมลพิษได้อีกด้วย และคงหลีกเลี่ยงไม่ได้ว่าในอนาคตยานยนต์จะมีระบบขับขี่อัตโนมัติในระดับที่สูงขึ้น และอาจเปลี่ยนรูปแบบการเดินทางไปอย่างสิ้นเชิง อย่างไรก็ตามการพัฒนาเทคโนโลยียานยนต์อัตโนมัติยังคงมีความท้าทายในหลายมิติ ทั้งในด้านของการพัฒนาเทคโนโลยีให้มีการตอบสนองที่รวดเร็วและปลอดภัยต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพการจราจร ด้านความปลอดภัยของข้อมูล และด้านกฎระเบียบในการใช้งาน รวมไปถึงความรับผิดชอบในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุ

“การเสวนาวันนี้ได้รับเกียรติจากวิทยากรที่มีความเชี่ยวชาญและประสบการณ์ด้านยานยนต์อัตโนมัติทั้งจากภาคการศึกษาและภาครัฐที่มีบทบาทในการกำกับดูแลการใช้งานยานยนต์อัตโนมัติในประเทศไทย มาร่วมให้ข้อมูลและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเพื่อเตรียมการสำหรับรองรับการใช้งานยานยนต์อัตโนมัติที่จะเพิ่มจำนวนมากขึ้นในประเทศไทย”  รศ.ดร.ยศพงษ์

สำหรับความก้าวหน้าของยานยนต์อัตโนมัติ Autonomous Vehicle (AV) ของประเทศไทยด้านวิจัยและพัฒนา  (R&D)  รศ.ดร.เบญจมาศ พนมรัตนรักษ์ อาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมระบบควบคุมและเครื่องมือวัด คณะวิศวกรรมศาสตร์ มจธ. ในฐานะหัวหน้าห้องปฏิบัติการ COSIN และหัวหน้ากลุ่มวิจัย CAVs กล่าวว่า เมื่อครั้งเดินทางไปดูงานต่างประเทศทราบว่าการวิจัยและพัฒนายานยนต์ไร้คนขับของสถาบันการศึกษาเกือบทุกแห่ง จะเป็นการจับมือกับภาคอุตสาหกรรมและหน่วยงานรัฐ โดยอุตสาหกรรมจะได้รับองค์ความรู้ ขณะที่สถาบันการศึกษาได้รับการสนับสนุนด้านงบประมาณ ซึ่งการทำเช่นนี้จะทำให้โจทย์วิจัยมาจากความต้องการจริง และผลลัพธ์ที่ได้ก็จะถูกนำไปต่อยอด แต่รูปแบบนี้ยังมีค่อนข้างน้อยในประเทศไทย ดังนั้น ความร่วมมือจากทุกฝ่ายคือคำตอบที่จะทำให้เราสามารถก้าวทันเทคโนโลยีด้านนี้ได้

“ปัจจุบันประเทศไทยเองเริ่มให้ความสนใจด้านยานยนต์อัตโนมัติมากขึ้น เช่น โครงการรถบัสไฟฟ้าไร้คนขับอัตโนมัติ 5G ซึ่งเป็นโครงการขนาดใหญ่ที่ได้รับทุนสนับสนุนจาก กสทช. โครงการนี้เป็นงานวิจัยและพัฒนายานพาหนะที่สามารถวิ่งไปยังพิกัดที่กำหนดไว้ได้ด้วยตัวเอง และรถที่สามารถเคลื่อนที่หลบหลีกสิ่งกีดขวางได้ด้วยตัวเอง คาดว่า ภายในต้นปีหน้าจะเห็นเป็นรูปธรรมมากขึ้น และจะทดลองวิ่งยานยนต์ไร้คนขับบนถนนจริงในพื้นที่ปิดภายใน มจธ.ก่อนนำไปทดลองวิ่งอีกครั้งที่จังหวัดอยุธยา เชื่อว่า หากโครงการสำเร็จจะเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์ไร้คนขับในประเทศมากยิ่งขึ้น”  รศ.ดร.เบญจมาศ กล่าว

ผศ.ดร.นักสิทธ์ นุ่มวงษ์ เลขานุการศูนย์วิจัย Smart Mobility Research Center คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า หลายประเทศเริ่มใช้ยานยนต์อัตโนมัติระดับ 4 รถสามารถขับขี่ได้เอง และวิเคราะห์กับจัดการสถานการณ์เฉพาะหน้าได้ แต่ต้องมีโครงสร้างพื้นฐาน เช่น แผนที่ความละเอียดสูงรองรับการทำงาน ปัจจุบันมีการใช้งานแล้วในหลายแห่ง เช่น ประเทศสหรัฐอเมริกา และประเทศจีน มี Robo Taxi เป็นบริการรถยนต์อัตโนมัติวิ่งได้จริงในถนนสาธารณะ แต่ยังเน้นที่การให้บริการ ไม่มีถึงขั้นจำหน่ายตัวรถ ขณะที่ประเทศไทย มีการพัฒนามาได้สักพักซึ่งงานวิจัยส่วนใหญ่ในสถาบันการศึกษา ยังอยู่ในระดับ 3 (Partial Automation) รถสามารถขับขี่ได้ด้วยตนเองในสภาพแวดล้อมและสภาวะที่ออกแบบไว้ นอกเหนือจากนั้นยังต้องการมนุษย์มาช่วยควบคุม เพราะระบบสามารถทำงานได้ในบางสถานการณ์ เช่น กรณีรถมอเตอร์ไซค์ขับตัดหน้า ก็ต้องใช้คนขับช่วยควบคุมแทน คือ สามารถวิ่งไปตามเส้นทางที่กำหนด หยุดตามจุดจอดได้ และเบรกเมื่อมีสิ่งกีดขวางได้ในพื้นที่ปิด แต่ยังไม่ครบทุกสถานการณ์

“ตอนนี้ เรามีการรวมตัวกันของกลุ่มคนด้านยานยนต์อัตโนมัติ ทั้งจากสถาบันการศึกษา หน่วยงานรัฐ รวมถึงจากภาคอุตสาหกรรมในกลุ่ม CAV Roundtable กว่า 200 คน สิ่งที่กำลังพยายามทำ คือ การกำหนด Guideline ของการพัฒนายานยนต์อัตโนมัติให้เกิดขึ้น พร้อมไปกับการผลักดันให้เกิดคณะกรรมการที่จะรับผิดชอบในการขับเคลื่อนเรื่องนี้อย่างเป็นรูปธรรม หากเป็นไปตามแผนที่วางไว้ ภายใน 3-5 ปีข้างหน้า ก็อาจจะเห็นรถอัตโนมัติที่ผลิตโดยโรงงานในประเทศไทยออกวิ่งในพื้นที่ปิด หรืออาจวิ่งบนถนนจริงในบางแห่งได้” ผศ.ดร.นักสิทธ์ กล่าว

ด้าน ดร.ปาษาณ กุลวานิช นักวิทยาศาสตร์ชำนาญการ กองวัสดุวิศวกรรม กรมวิทยาศาสตร์บริการ  กล่าวว่า สิ่งที่ต้องทำควบคู่ไปกับวิจัยและพัฒนาด้านยานยนต์อัตโนมัติ คือ การกำหนดเกณฑ์มาตรฐานของระบบและชิ้นส่วนต่างๆ พร้อมไปกับการกำหนดแนวทางและวิธีการทดสอบที่ถูกต้องและเหมาะสม ซึ่งนอกเหนือจากทดสอบชิ้นส่วนและระบบต่างๆ แล้ว การทดสอบระบบแบบองค์รวมก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน โดยจะต้องเริ่มจากการทดสอบ ณ​ “สนามทดสอบยานยนต์อัตโนมัติ” ไปจนถึงการทดสอบ ณ พื้นที่ Sandbox ขนาดใหญ่ เพื่อให้มั่นใจว่า ระบบรถอัตโนมัติมีสมรรถนะและความปลอดภัยที่ได้มาตรฐาน

“ขณะนี้ทางกระทรวง อว. และพันธมิตรได้ร่วมกันในการจัดสร้างสนามทดสอบยานยนต์อัตโนมัติ ที่ได้มาตรฐาน บนพื้นที่ 26 ไร่ ในโครงการระเบียงนวัตกรรมเศรษฐกิจภาคตะวันออก จ.ระยอง เพื่อให้เป็นที่ทดสอบชิ้นส่วนหรือระบบต่างๆ จากงานวิจัยและพัฒนาของสถาบันอุดมศึกษาทั่วประเทศ รวมถึงให้บริการทดสอบผลการทำงานของระบบหรือชิ้นส่วนในรถยนต์อัตโนมัติ ว่ามีความน่าเชื่อถือหรืออยู่ในเกณฑ์ที่กำหนดไว้มากน้อยเพียงใด”  ดร.ปาษาณ กล่าวทิ้งท้าย

‘สามย่านมิตรทาวน์’ เป็นจุดบริการยานยนต์ไฟฟ้าระดับแฟล็กชิพแห่งแรก (Flagship EV Car Sharing station) ครบครันทั้งจุดรับ-คืนรถ และจุดชาร์จที่สามารถใช้บริการได้ตลอด 24 ชั่วโมง พร้อมฉลองการเปิดตัวอย่างยิ่งใหญ่ด้วยคาราวานรถยนต์ไฟฟ้า และเผยเตรียมเพิ่มจำนวนรถ FOMM เป็น 100 คันภายในปีนี้ และเดินหน้าขยายจุดบริการเช่ารถยนต์ไฟฟ้าทั้งในกรุงเทพฯ ปริมณฑล เเละต่างจังหวัด

นางสมฤดี ชัยมงคล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) และบริษัท บ้านปู เน็กซ์ จำกัด กล่าวว่า
“บ้านปู เน็กซ์ มุ่งพัฒนานวัตกรรม และเทคโนโลยีพลังงานให้รองรับเทรนด์การใช้พลังงานสะอาดแห่งอนาคต ตามกลยุทธ์ “Greener & Smarter” ของกลุ่มบ้านปูฯ บริษัทจึงได้ขยายธุรกิจสู่กลุ่มยานพาหนะไฟฟ้า (Electric Vehicle หรือ EV) โดยเป็นผู้ให้บริการยานพาหนะไฟฟ้าและขนส่งแบบครบวงจร (Integrated Electric Vehicle Fleet Management) ที่มีบริการตั้งแต่ให้คำปรึกษา จัดหาพาหนะไฟฟ้าที่เหมาะกับแต่ละองค์กร และบริการหลังการขาย รวมถึงร่วมกับพันธมิตรนำเสนอบริการด้านการเดินทาง เช่น บริการตุ๊กตุ๊กไฟฟ้าผ่านแอปฯ MuvMi ล่าสุดร่วมกับฮ้อปคาร์ (HAUPCAR) ผู้ให้บริการเช่ารถยนต์รายชั่วโมง (Car Sharing) ผ่านแอปพลิเคชัน เปิดตัว ‘บ้านปู เน็กซ์ อีวี คาร์ แชริ่ง’ บริการเช่ารถยนต์ไฟฟ้า FOMM ผ่านแอปฯ HAUP โดยให้ HAUPCAR เป็นผู้ดูแลระบบการให้บริการทั้งหมด เพื่อเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการเดินทางที่สะดวกสบายยิ่งขึ้น ตอบกระแส Sharing Economy และการใช้สินค้า และบริการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมที่กำลังมาแรงในกลุ่มคนเมืองรุ่นใหม่ ที่สำคัญบริการนี้ยังเป็นตัวช่วยในการขับเคลื่อนสมาร์ทโมบิลิตี้ หรือระบบขนส่งอัจฉริยะ อันเป็นองค์ประกอบสำคัญของการพัฒนาสมาร์ทซิตี้ และยังเป็นการสนับสนุนพันธมิตรทางธุรกิจในกลุ่มบริษัทสตาร์ทอัพของไทยอีกด้วย

ถือเป็นการต่อยอดความสำเร็จจากการร่วมมือกันจัดโครงการ ‘Banpu NEXT EV Car Sharing for Caring’ โดยความร่วมมือครั้งนี้ บ้านปู เน็กซ์ เป็นผู้จัดหารถยนต์ไฟฟ้า FOMM จากบริษัท ฟอมม์ คอร์ปอเรชั่น ผู้ออกแบบและผลิตรถยนต์ไฟฟ้าขนาดเล็กจากญี่ปุ่น ซึ่งเป็นบริษัทที่บ้านปู เน็กซ์เข้าไปลงทุน เพื่อนำมาตอบโจทย์ความต้องการของผู้ใช้งาน ซึ่งรถ FOMM เป็นนวัตกรรมรถยนต์พลังงานไฟฟ้าขนาดเล็กที่ขับเคลื่อนด้วยพลังงานสะอาด 100% เหมาะกับการใช้งานในเมือง โดยปัจจุบันเราได้นำรถ FOMM ไปให้บริการทั้งหมด 50 คัน และตั้งเป้าจะเพิ่มเป็น 100 คันภายในสิ้นปี โดยในเฟสแรกที่เปิดให้บริการ เราได้รับความร่วมมือจากสามย่านมิตรทาวน์ ที่มอบพื้นที่ให้เป็นจุดให้บริการรับรถ-คืนรถ และติดตั้งสถานีอัดประจุไฟฟ้าอีกด้วย”

นายกฤษฏิ์ วิชัยวัฒนาพาณิชย์ ประธานกรรมการบริหาร และผู้ร่วมก่อตั้ง บริษัท ฮ้อปคาร์ จำกัด ในฐานะผู้ดูแลระบบการให้บริการ กล่าวว่า “การสานต่อความร่วมมือกับบ้านปู เน็กซ์ ผู้ให้บริการด้านพลังงานสะอาดชั้นนำในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ถือเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญในการเติมเต็มบริการเช่ารถยนต์ไฟฟ้าของฮ้อปคาร์ให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น โดยบ้านปู เน็กซ์ได้จัดหารถยนต์ไฟฟ้าที่เหมาะสมกับการใช้งานมาตอบโจทย์การขยายบริการของเรา นอกจากนี้ เรายังได้รับความร่วมมือจากสามย่านมิตรทาวน์ที่มอบพื้นที่ในการสร้างจุดบริการระดับแฟล็กชิพแห่งแรก ซึ่งสามย่านมิตรทาวน์ ถือเป็น Strategic location ของกรุงเทพฯ ตั้งอยู่ติดรถไฟฟ้าใต้ดินสถานีสามย่าน และยังเป็นแลนด์มาร์คของกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่เป็นกลุ่มเป้าหมายหลักของบริการนี้ ดังนั้นเพื่อสะท้อนถึงการผนึก ความร่วมมือระหว่าง 3 องค์กร และสร้างการรับรู้ถึงการเปิดบริการอย่างเป็นทางการ จึงได้นำคาราวานรถ FOMM กว่า 10 คัน มาร่วมเปิดตัวบริการอย่างเป็นทางการ

สำหรับการใช้บริการนั้น ผู้บริโภคสามารถเลือกใช้บริการได้ทั้งแบบรายชั่วโมง รายวัน รายสัปดาห์ และรายเดือน โดยสามารถจองรถได้ง่ายๆ เพียงไม่กี่ขั้นตอนผ่านแอปพลิเคชัน HAUP ตลอด 24 ชั่วโมง และสามารถรับ-ส่งรถได้แบบไร้สัมผัส (Contactless) โดยนอกจากจุดบริการที่สามย่านมิตรทาวน์แล้ว สามารถเรียกใช้บริการได้ที่ หอพัก U-Center โซนจุฬา-สามย่าน, คอนโด CU Terrace, ร้าน Too Fast To Sleep สามย่าน, อาคาร KX Knowledge Exchange, FOMM Dealer by Megadisc, Planet Paint (Suthisan), BTS สถานีปุณณวิถี ทางออกที่ 6 เป็นต้น ทั้งนี้เราเชื่อว่าบริการบ้านปู เน็กซ์ อีวี คาร์ แชริ่ง จะช่วยผลักดันให้คนรุ่นใหม่หันมาใช้รถยนต์พลังงานสะอาดกันมากขึ้น และมั่นใจว่าบริการนี้จะได้รับการตอบรับเป็นอย่างดีจากผู้ใช้งานทั่วกรุงเทพฯ จึงเตรียมแผนเดินหน้าขยายพื้นที่ให้บริการ และเพิ่มจุด EV Car Sharing station ให้ครอบคลุมทั้งในกรุงเทพฯ ปริมณฑล และต่างจังหวัด”

ด้าน นางธีรนันท์ กรศรีทิพา รองกรรมการผู้จัดการ สายงานพัฒนาธุรกิจรีเทล เฟรเซอร์ส พร็อพเพอร์ตี้ คอมเมอร์เชียล (ประเทศไทย) ผู้พัฒนาสามย่านมิตรทาวน์ ได้กล่าวเพิ่มเติมว่า “การให้บริการ EV Car Sharing ที่มาเปิดให้บริการในสามย่านมิตรทาวน์ จะเป็นอีกหนึ่งประสบการณ์ที่มอบความสะดวกสบายให้กับลูกค้าที่มาใช้บริการที่ต้องการทางเลือกในการเดินทาง ตอบโจทย์ไลฟสไตล์ของผู้ใช้บริการในยุคปัจจุบันที่ต้องการความยืดหยุ่น (Flexible Lifestyle) พิเศษสำหรับลูกค้าสามย่านมิตรทาวน์ เราเตรียมมอบสิทธิพิเศษในการใช้งาน โดยสามารถรับโค้ดส่วนลดผ่านทางแอปพลิเคชัน “Mitr” เพื่อนำโปรโมชันไปใช้บริการบนแอปพลิเคชัน “HAUP”

สามย่านมิตรทาวน์ และพาร์ทเนอร์ ฮ้อป และ บ้านปู เน็กซ์ หวังว่าบริการ Banpu NEXT EV Car Sharing นี้ จะทำให้ลูกค้าทุกท่านได้รับประสบการณ์ในการขับขี่รถยนต์พลังงานไฟฟ้าที่ปราศจากควันพิษ และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะพร้อมให้บริการตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป”

“ความร่วมมือครั้งนี้ ถือเป็นการนำความแข็งแกร่งของทั้งบ้านปู เน็กซ์ และฮ้อปคาร์มาสร้างโซลูชันด้านการเดินทางที่สะดวก รวดเร็ว
และปลอดภัย สอดรับกับไลฟ์สไตล์ของคนเมืองรุ่นใหม่ รวมถึงยังเป็นการเพิ่มโอกาสให้คนรุ่นใหม่ได้ใช้รถยนต์พลังงานสะอาด และร่วมกันขับเคลื่อนประเทศไทยสู่สมาร์ทซิตี้” นางสมฤดี กล่าวสรุป

ปัจจุบันคาดว่ามีรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าทั่วโลกมากกว่า 240 ล้านคัน และมียอดจำหน่ายรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าถึงปีละประมาณ 20 ล้านคัน โดยประเทศจีนมีส่วนแบ่งตลาดที่มากที่สุด ซึ่งทาง BNEF คาดว่าจะเติบโตถึงประมาณปีละ 70 ล้านคัน ภายในปี พ.ศ. 2540⁽¹⁾

สำหรับประเทศไทย พบว่ามีจำนวนรถจักรยานยนต์สะสมจดทะเบียนประมาณ 21 ล้านคัน ตามข้อมูลของกรมการขนส่งทางบก ณ วันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2540⁽²⁾ โดยเป็นรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าสะสม 2,025 คัน ทั้งนี้จากข้อมูลการจดทะเบียนใหม่ ดังแสดงในรูปที่ 1 พบว่า ในปี พ.ศ. 2562 มีจำนวนจักรยานยนต์ไฟฟ้าจดทะเบียนใหม่ 791 คัน ซึ่งเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดถึง 486% เมื่อเทียบกับปี พ.ศ. 2561

เทคโนโลยีรถจักรยานยนต์ไฟฟ้า

รถจักรยานยนต์ไฟฟ้าใช้มอเตอร์ขับเคลื่อนแทนเครื่องยนต์ และมีแบตเตอรี่เป็นแหล่งกักเก็บพลังงานโดยการอัดประจุไฟฟ้าจากภายนอก มีส่วนประกอบหลักที่แตกต่างจากรถจักรยานยนต์เครื่องยนต์ 2 ส่วน(3) ได้แก่

1. ระบบส่งกำลังระบบส่ง

กำลังจะใช้มอเตอร์เป็นตัวขับเคลื่อนหลัก โดยมีการส่งกำลังไปที่ล้อได้ 2 แบบ ดังนี้

1.1 ระบบส่งกำลังด้วยมอเตอร์ดุมล้อ (In Wheel Motors) สามารถเลือกให้ขับเคลื่อนได้ทั้ง ล้อหน้าและล้อหลัง หรือจะขับเคลื่อนทั้ง 2 ล้อได้ ดังแสดง รูปที่ 2 (ก)

1.2 ระบบส่งกำลังผ่านสายพานหรือโซ่ ระบบการส่งกำลังนี้จะส่งกำลังจากมอเตอร์ไปยังล้อ โดยผ่าน โซ่หรือสายพานเป็นหลัก เพื่อใช้ในการขับเคลื่อน รถจักรยานยนต์ไฟฟ้า ดังแสดงรูปที่ 2 (ข)

2. ระบบอัดประจุไฟฟ้า

การอัดประจุไฟฟ้าของรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าเพื่อไปเก็บในแบตเตอรี่ ปัจจุบันสามารถแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบ ดังนี้

2.1 ระบบอัดประจุไฟฟ้าแบบมีสาย เป็นการอัดประจุไฟฟ้าด้วยการเชื่อมต่อรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าเข้ากับระบบไฟฟ้าโดยตรงผ่านการเสียบปลั๊ก โดยสามารถแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ การอัดประจุไฟฟ้าแบบปกติ (Normal Charge) ซึ่งจะใช้เวลาในการอัดประจุประมาณ 4-8 ชั่วโมง แสดงในรูปที่ 3 (ก) และ การอัดประจุไฟฟ้าแบบเร็ว (Quick Charge) เหมือนของรถยนต์ ซึ่งใช้เวลาใน การอัดประจุเพียง 15-20 นาที แสดงในรูปที่ 3 (ข)

2.2 ระบบอัดประจุไฟฟ้าแบบไร้สาย (Wireless Charge) การอัดประจุ ไฟฟ้าในรูปแบบนี้มีความสะดวกและปลอดภัยในการอัดประจุไฟฟ้า อย่างไรก็ตามการอัดประจุไฟฟ้าแบบไร้สายมีข้อจำกัดด้านประสิทธิภาพการอัดประจุไฟฟ้า จึงยังไม่เป็นที่นิยม

2.3 ระบบสับเปลี่ยนแบตเตอรี่ (Battery Swapping) เป็นระบบที่ผู้ใช้งาน สามารถสับเปลี่ยนแบตเตอรี่ซึ่งถูกอัดประจุโดยใช้เครื่องอัดประจุภายนอกกลับเข้า ไปในรถจักรยานยนต์ไฟฟ้า ทำให้สะดวกต่อการใช้งาน ดังแสดงในรูปที่ 3 (ค)

ตัวอย่างสาธิตการใช้งานรถจักรยานยนต์ไฟฟ้า แบบแบ่งปัน

บริษัท เอ.พี. ฮอนด้า จำกัด ร่วมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ศึกษาพฤติกรรมการขับขี่และการใช้งานรถจักรยานยนต์ไฟฟ้า Honda PCX Electric ในรูปแบบแบ่งปัน (Electric Motorcycle Sharing) และสร้างต้นแบบสถานีอัดประจุไฟฟ้าอัจฉริยะ (PCX Electric Smart Station) 3 สถานี ภายในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรีบางมด จำนวน 2 สถานี และอาคารเคเอกซ์ จำนวน 1 สถานี นอกจากนี้ยังสามารถใช้งานระบบการ สับเปลี่ยนแบตเตอรี่ (Battery Swapping) โดยเริ่มต้นนำร่องให้บริการแก่นักศึกษา และบุคลากร และสมาชิกในอาคารเคเอกซ์ ซึ่งสามารถยืมใช้งานผ่านแอพพลิเคชั่น Haupcar และอาจขยายการให้บริการแก่ประชาชนทั่วไปในอนาคต ดังแสดงในรูปที่ 4

Source: นิตยสาร Green Network ฉบับที่ 99 พฤษภาคม-มิถุนายน 2563 คอลัมน์ Mobility
โดย ณฐชา วิริยะพงษ์ ผู้ช่วยนักวิจัย, ผศ. ดร.กิตติ์ชนนเรืองจิรกิตติ์ นักวิจัย, รศ. ดร.ยศพงษ์ลออนวล หัวหน้าศูนย์ Mobility & Vehicle Technology Research Center (MOVE) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี

เอกสารอ้างอิง

⁽¹⁾ Colin McKerracher (2020). BNEF Talk 2020: 2020 Long Term Electric Vehicle Outlook, BNEF Summit 2020, Munich, 19 May 2020

⁽²⁾กรมการขนส่งทางบก (2563) จำนวนรถจดทะเบียนสะสมและจดทะเบียนใหม่ ณ วันที่ 30 เมษายน 2563 โดยแยกประเภทเชื้อเพลิง https://web.dlt. go.th/statistics/ สืบค้นเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2563

⁽³⁾ ยศพงษ์ ลออนวล และคณะ (2559) การศึกษาความเป็นไปได้ในการส่งเสริม การผลิตและใช้จักรยานยนต์ไฟฟ้าและยานยนต์ไฟฟ้าขนาดเล็ก ในประเทศไทย ภายใต้การสนับสนุนของโปรแกรมร่วมสนับสนุนทุนวิจัยและ พัฒนา กฟผ.-สวทช.