นางสาวศศิกานต์ วัฒนะจันทร์ รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผย คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมการใช้ไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ พ.ศ. …. ตามที่กระทรวงพลังงาน (พน.) เสนอ และรับทราบแผนในการจัดทำกฏหมายลำดับรอง กรอบระยะเวลาและกรอบสาระสำคัญของกฎหมายลำดับรองที่ออกตามพระราชบัญญัติดังกล่าว  โดยมีสาระสำคัญเป็นการแจ้งและกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ (Solar Rooftop) สำหรับใช้เองในที่อยู่อาศัยและในสถานประกอบการ โดยมีการกำกับดูแลกระบวนการติดตั้งอุปกรณ์ระบบพลังงานแสงอาทิตย์ให้มีมาตรฐานด้านความปลอดภัยและวิศวกรรม รวมทั้งการจัดการซากอุปกรณ์หลังหมดอายุการใช้งานเพื่อไม่ให้กระทบต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ เพื่อช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายด้านไฟฟ้าของประชาชน และลดภาระค่าใช้จ่ายด้านพลังงานของประเทศ ตลอดจนเป็นการลดการพึ่งพาพลังงานการนำเข้าจากต่างประเทศ

ทั้งนี้ ปัจจุบันประเทศไทยกำลังเผชิญหน้ากับความท้าทายด้านพลังงาน โดยราคาพลังงานจะมีความผันผวนตามสถานการณ์พลังงานโลก ซึ่งส่งผลกระทบต่อต้นทุนการผลิตไฟฟ้าของประเทศ ทำให้ประชาชนต้องรับภาระค่าใช้จ่ายด้านไฟฟ้าที่เพิ่มสูงขึ้น ในขณะเดียวกันต้นทุนของเทคโนโลยีการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์เป็นพลังงานทางเลือกที่มีศักยภาพสูง และมีแนวโน้มต้นทุนต่อหน่วยการผลิตไฟฟ้าลดลงอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งไทยมีศักยภาพสูงในการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ตลอดทั้งปี

อย่างไรก็ตาม การติดตั้ง Solar Rooftop ยังมีข้อจำกัดซึ่งไม่เอื้อต่อการส่งเสริมการใช้ไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์อย่างเป็นระบบ โดยประชาชนและภาคธุรกิจประสบปัญหาความล่าช้าในกระบวนการขอรับใบอนุญาตหรือการจดแจ้งยกเว้นเกี่ยวกับการติดตั้งเพื่อใช้เองจากหน่วยงานของรัฐต่างๆ นอกจากนี้กระบวนการในการพิจารณาการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าดังกล่าวยังคงต้องอาศัยการประสานงานจากหน่วยงานภาครัฐหลายฝ่าย ทำให้เกิดภาระด้านเอกสาร ด้านเวลา และค่าใช้จ่าย อันมาจากขั้นตอนและการดำเนินงานที่ซ้ำซ้อนกันจากปัญหาดังกล่าว

ปัจจุบันกำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศมีประมาณ 55,707 เมกะวัตต์ โดยเป็นความต้องการใช้ไฟฟ้าที่ผลิตจากเชื้อเพลิงและพลังงานทุกประเภทเฉลี่ยประมาณ 25,000 เมกะวัตต์ (รวมถึงการใช้ไฟฟ้าที่ผลิตจากพลังงานแสงอาทิตย์) โดยพระราชบัญญัติไม่กระทบต่องบประมาณและการสูญเสียรายได้ภาครัฐอย่างมีนัยสำคัญเนื่องจากปัจจุบันการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยได้ซื้อไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าเอกชนมาจำหน่ายให้ประชาชนเป็นปริมาณที่สูงกว่าการผลิตไฟฟ้าจำหน่ายเอง ทำให้ภาระค่าค่าใช้จ่ายส่วนใหญ่ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ คือค่าไฟฟ้าที่ซื้อจากโรงงานเอกชน (การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยผลิตไฟฟ้าเองเป็นสัดส่วนร้อยละ 29 (16,261 เมกะวัตต์) เท่านั้น ส่วนที่เหลือร้อยละ 71 เป็นการนำเข้าจากต่างประเทศและจ้างเอกชนผลิต) ดังนั้นค่าไฟฟ้าที่ประชาชนต้องจ่ายจึงเป็นของโรงไฟฟ้าเอกชน และผู้ที่เสียสูญเสียรายได้เป็นหลักจึงเป็นโรงไฟฟ้าเอกชนมิใช่การไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ อันจะเป็นประโยชน์กับทั้งรัฐและประชาชน เป็นการลดการขาดดุลการค้าระหว่างประเทศ เป็นการสนับสนุนให้ประชาชนเข้าถึงแหล่งพลังงานราคาถูก ลดภาระค่าใช้จ่ายภาคครัวเรือนลดการซื้อไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าเอกชนที่มีต้นทุนสูง และสร้างความมั่นคงทางพลังงานให้ประชาชน สามารถผลิตไฟฟ้าใช้เองได้ทั้งในเขตเมืองและพื้นที่ทางไกล อันเป็นนโยบายสำคัญและเร่งด่วนของรัฐบาล

ดังนั้นเพื่อเป็นการอำนวยความสะดวกและลดขั้นตอนในการขออนุญาตหรือการจดแจ้งยกเว้นเกี่ยวกับการติดตั้ง Solar Rooftop เพื่อสร้างความเท่าเทียมในการเข้าถึงพลังงานและความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศ ลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากการที่ประชาชนและภาคธุรกิจแบกรับภาระด้านค่าใช้จ่ายอันเป็นการเปลี่ยนผ่านพลังงานของประเทศไทยไปสู่พลังงานสะอาดอย่างมีประสิทธิภาพ ลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และยังคงเป็นการดำเนินการตามนโยบายของรัฐบาลในการลดและปรับโครงสร้างราคาพลังงานและนโยบายส่งเสริมเศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) พน. จึงได้ยกร่าง พ.ร.บ. ส่งเสริมการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ พ.ศ…. ขึ้น โดยมีสาระสำคัญสรุปได้ดังนี้

1. กำหนดให้มีการแจ้งการติดตั้ง Solar Rooftop เพื่อใช้เองในที่อยู่อาศัยหรือสถานประกอบกิจการต่ออธิบดีกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) ล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วัน โดยไม่ต้องขออนุญาตการติดตั้งจากหน่วยงานของรัฐอีก และได้กำหนดหลักเกณฑ์การติดตั้งอุปกรณ์ Solar rooftop
2. กำกับให้มีการใช้ไฟฟ้าที่ผลิตได้จาก Solar Rooftop เฉพาะในสถานที่ติดตั้งเท่านั้น
3. กำหนดหลักเกณฑ์การติดตามและการจัดการซากอุปกรณ์ และกำหนดหลักเกณฑ์การห้ามถอดแยกชิ้นส่วนซากอุปกรณ์ของ Solar Rooftop หลังหมดอายุการใช้งานแล้ว โดยให้ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขอนามัยของประชาชน
4. กำหนดหน้าที่และอำนาจของเจ้าพนักงาน เพื่อตรวจสอบ และติดตามการติดตั้งอุปกรณ์ให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้
5.  กำหนดบทลงโทษสำหรับการกระทำอันเป็นการฝ่าฝืนบทบัญญัติแห่ง ร่าง พ.ร.บ.ฯ

ทั้งนี้ ส่วนราชการที่เกี่ยวข้องเห็นชอบ/ไม่ขัดข้องต่อหลักการ โดยมีข้อสังเกตและมีความเห็นเพิ่มเติม เช่น

• กระทรวงการคลังเห็นว่า ภาครัฐต้องมีการกำหนดกลไกและแนวทางที่ชัดเจนในการให้รัฐวิสาหกิจกลุ่มไฟฟ้าเข้าถึงข้อมูลที่เป็นปัจจุบันของการติดตั้ง Solar Rooftop และควรกำหนดให้มีกลไกที่สร้างความมั่นใจได้ว่าการเชื่อมต่ออุปกรณ์ที่ติดตั้งกับระบบโครงข่ายไฟฟ้าเป็นไปอย่างถูกต้องและมีความปลอดภัยตามมาตรฐาน
• กระทรวงมหาดไทยเห็นว่า การกำหนดให้การผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับใช้ในที่อยู่อาศัยไม่อยู่ภายใต้บังคับว่าด้วยการผังเมือง อาจทำให้การใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่ต่างๆ ที่ถูกกำหนดไว้ตามผังเมืองไม่เป็นไปตามความมุ่งหมายของการวางและจัดทำผังเมือง
• กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเห็นว่า ควรมีการทบทวนบทลงโทษให้สอดคล้องกันระหว่างระดับความร้ายแรงของการกระทำผิดกับบทลงโทษที่ใช้กับมาตรการต่างๆ และควรเพิ่มเติมหลักการและกลไกในการบริหารซาก Solar Rooftop ตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง

ครม. จึงมีมติอนุมัติหลักการร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมการใช้ไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ พ.ศ. …. ตามที่ พน. เสนอ และให้ส่ง สคก. ตรวจพิจารณาเป็นเรื่องด่วน และรับทราบแผนในการจัดทำกฎหมายลำดับรอง กรอบระยะเวลาและกรอบสาระสำคัญของกฎหมายลำดับรองที่ออกตามร่าง พ.ร.บ. ดังกล่าวตามที่กระทรวงการคลังเสนอ และให้กระทรวงพลังงานและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องรับความเห็นของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไปพิจารณาดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไปด้วย

นายสัมฤทธิ์ สิทธิวรานุวงศ์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท โซลาร์ดี คอร์ปอเรชัน จำกัด ผู้จัดจำหน่ายและติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าบนหลังคาแบบครบวงจร ได้รับความไว้วางใจจาก บริษัท ไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) ผู้นำธุรกิจด้านอาหารทะเลระดับโลก นำโดย นายเศรษฐกูล โชติเชย ผู้ช่วยผู้จัดการทั่วไป ฝ่ายความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อมกลุ่มองค์กร และนายสุทธิเดช อมรเกษมวงศ์ กรรมการผู้จัดการ (หน่วยธุรกิจปลา) บริษัท ไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) ให้ดำเนินการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าบนหลังคาหรือโซลาร์รูฟ ตามนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมของไทยยูเนี่ยนในการสนับสนุนการใช้พลังงานสะอาด

นายเศรษฐกูล กล่าวว่า “ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ไทยยูเนี่ยนให้ความสำคัญกับการพัฒนารากฐานการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม อาชีวอนามัยและความปลอดภัย เพื่อให้มั่นใจว่าทุกหน่วยงานของเราได้ดำเนินงานสอดคล้องตามมาตรฐานและข้อกำหนดด้านดังกล่าวฯ ของบริษัท ซึ่งข้อกำหนดนี้ได้มีการผนวกหลักการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม ด้วยปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นความท้าทายระดับโลก ไทยยูเนี่ยนจึงถือเป็นความรับผิดชอบของบริษัทในการดำเนินกิจกรรมเพื่อลดปัจจัยที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสภาพภูมิอากาศ เรามีเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมที่รวมถึง การใช้พลังงานสะอาดเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลง ร้อยละ 30 ต่อตันผลิตภัณฑ์ ภายในปี 2563 ซึ่งการทำงานร่วมกับโซลาร์ ดี นับเป็นหนึ่งในความพยายามที่จะบรรลุเป้าหมายดังกล่าวครับ”

นายสุทธิเดช อมรเกษมวงศ์ กรรมการผู้จัดการ (หน่วยธุรกิจปลา) กล่าวว่า “พลังงานจากแสงอาทิตยเป็นพลังงานที่สะอาด และเป็นพลังงานทางเลือกที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การลงทุนติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าบนหลังคาหรือโซลาร์รูฟนั้น นอกจากจะมีส่วนช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกแล้ว ยังมีประโยชน์อย่างมากด้านการช่วยลดต้นทุนค่าไฟฟ้าของบริษัทได้อย่างเป็นรูปธรรม การมีพันธมิตรที่ดีมาช่วยวางระบบและติดตั้งเทคโนโลยีนี้ทำให้เรามีความมั่นใจในการบรรลุเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมของบริษัทในอนาคต”

ทั้งนี้ได้เริ่มติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์บนพื้นที่หลังคาอาคารต่างๆ ในโรงงานของไทยยูเนี่ยนในจังหวัดสมุทรสาคร รวมทั้งสิ้น 9 อาคารด้วยกันซึ่งมีกำลังการผลิตติดตั้งถึง 10 เมกะวัตต์ สามารถผลิตกระแสไฟฟ้าปีละ 13 ล้านหน่วย ลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานไฟฟ้าได้กว่า 20 ล้านบาทต่อปี และลดคาร์บอนไดออกไซด์ที่ปล่อยสู่อากาศกว่า 7,000 ตันต่อปี

นายสัมฤทธิ์ ได้กล่าวว่า “รู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ บริษัท ไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) ซึ่งเป็นบริษัทผู้ผลิตอาหารทะเลระดับโลก ได้ให้ความไว้วางใจ โซลาร์ ดี ให้ดำเนินการในครั้งนี้ และนับเป็นโปรเจ็คใหญ่ที่สุดของเราในปีนี้ โดยการติดตั้งโซลาร์รูฟครั้งนี้ นอกจากจะเป็นการช่วยประหยัดพลังงานในขั้นตอนการผลิตของไทยยูเนียนเองแล้ว ยังได้เป็นส่วนหนึ่งในการช่วยดูแลสิ่งแวดล้อม ซึ่งในปัจจุบันหลากหลายองค์กรใหญ่ก็หันมาให้ความสนใจด้านสิ่งแวดล้อมกันมากขึ้นนอกจากนั้นการร่วมงานกันครั้งนี้ยังเป็นการแสดงให้เห็นถึงศักยภาพการทำงานที่ได้มาตรฐานของ โซลาร์ ดี ที่จะนำไปสู่การร่วมงานกับพันธมิตรอื่นๆ ตามมา”