นาวาอากาศเอก อธิคุณ คงมี ผู้อำนวยการองค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน) หรือ อพท. กล่าวในงานเสวนาวิชาการและพิธีรับมอบรางวัลเลิศรัฐ ประจำปี 2567 จัดโดยสำนักงาน ก.พ.ร. ณ ห้องรอยัลจูบิลี่ บอลรูม อาคารชาเลนเจอร์ อิมแพคเมืองทองธานี ว่า อพท. มุ่งมั่นดำเนินงานตามปรัชญาการทำงานแบบมีส่วนร่วม Co-creation & Co-own ด้วยเป้าหมายให้เกิดการพัฒนาท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนแบบสมดุลในพื้นที่พิเศษ มาตลอด 21 ปี โดยมีภาคีเครือข่ายพันธมิตรและประชาชนในพื้นที่ ร่วมดำเนินงานตามกระบวนการ มีส่วนร่วมตามบริบทของการพัฒนาตั้งแต่ระดับการให้ข้อมูล (Inform) การให้คำปรึกษาหารือ (Consult) การเข้ามามีบทบาท (Involve) และในระดับความร่วมมือ (Collaborate) ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงหรือการพัฒนาที่มีนัยสำคัญหรือผลกระทบสูง (High Impact) กับชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนที่นำไปสู่ความสำเร็จ เป็นที่มาของ 2 รางวัลแห่ง การบริหารงานอันทรงเกียรติที่ ชาว อพท. ภาคภูมิใจนี้

เริ่มจากรางวัลการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม ประเภทสัมฤทธิผลประชาชนมีส่วนร่วม (Effectiveness of People Participation) “ระดับดีเด่น” จากผลงาน “การขับเคลื่อนเมืองเชียงคานสู่การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน” ด้วยเรื่องราวการดำเนินงานผ่านกิจกรรม “แปลงมุมคิด GSTC สู่วิถีเชียงคาน” ขับเคลื่อนเมืองเชียงคาน จังหวัดเลย สู่การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน โดยความร่วมมือกับเทศบาลตำบลเชียงคาน หน่วยงานทั้งระดับจังหวัดและพื้นที่ และ อพท. นำเกณฑ์การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนโลก (Global Sustainable Tourism Criteria : GSTC) มาเป็นเครื่องมือ สร้างฉันทามติร่วมกันในการพัฒนาและแก้ไขประเด็นปัญหาที่สำคัญโดยกระบวนการมีส่วนร่วมอย่างเป็นรูปธรรม จำนวนอย่างน้อย 3 ประเด็นในการจัดการความยั่งยืน ได้แก่ (1) การฟื้นฟูวิถีวัฒนธรรมการใส่บาตรข้าวเหนียว (2) การแก้ไขปัญหาเชียงคานไม่ตรงปก และ (3) ประเด็นการจัดการขยะ ตลอดจนมีแผนยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวเชียงคานอย่างยั่งยืน ซึ่งเกิดจากการสร้างความเข้มแข็งและส่งเสริม องค์ความรู้ให้องค์กรภาคประชาชนในพื้นที่ได้ร่วมกันจัดทำขึ้น เกิดกลไกการขับเคลื่อนการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในพื้นที่เชียงคานที่เข้มแข็ง ในรูปแบบองค์กรจัดการแหล่งท่องเที่ยว (DMOs) สู่การปฏิบัติแบบมีส่วนร่วมและยอมรับจากเยาวชน ชุมชน ประชาคมและหน่วยงานทุกภาคส่วนในพื้นที่ ดำเนินการครอบคลุมการบริหารจัดการความยั่งยืน การเพิ่มผลประโยชน์และลดผลกระทบด้านเศรษฐกิจ-สังคม ด้านวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมเพื่อพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวสู่ความยั่งยืนอย่างบูรณาการแบบมีผลสำเร็จระดับสากลและทำให้เชียงคานได้รับการรับรองสถานะความยั่งยืน Green Destinations Silver Award 2024 แห่งแรกในอาเซียน

ส่วนอีกหนึ่งรางวัลการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม “ระดับดี” จากผลงาน “การแก้ไขปัญหาระบบนิเวศ วัดตระพังทอง เพื่อปกป้องโบราณสถานเมืองมรดกโลกสุโขทัย” เกิดจากความร่วมมือทุกภาคส่วนของพื้นที่พิเศษฯสุโขทัย โดยมีท่านนายกเทศมนตรีตำบลเมืองเก่าเป็นแกนนำ และ อพท. เข้าร่วมสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมในการฟื้นฟูระบบนิเวศ ปรับปรุงภูมิทัศน์และทัศนียภาพ และร่วมเผยแพร่แนวทางการรักษาสมดุลยั่งยืนในแหล่งท่องเที่ยวเมืองมรดกโลกให้กับชุมชน เยาวชนและประชาชนในพื้นที่ ทำให้ชุมชนมีความตระหนักและเข้าใจถึงความสำคัญของระบบนิเวศ รวมทั้งความเปราะบางของพื้นที่ที่จะนำไปสู่ผลกระทบในวงกว้าง โดยดำเนินการสูบน้ำเพื่อปรับปรุงตลิ่งและย้ายปลาดุกรัสเซียสายพันธุ์ต่างถิ่นที่รุกรานออกไปยังแหล่งเพาะเลี้ยงใหม่ สร้างสะพานไม้ตามแบบดั้งเดิมด้วยเงินบริจาคตามจิตศรัทธาของประชาชนและนักท่องเที่ยว กลายเป็นสิ่งดึงดูดใจทางการท่องเที่ยวได้ จากความร่วมมือดังกล่าวส่งผลให้ระบบนิเวศของสระน้ำวัดตระพังทองได้รับการฟื้นฟู รวมทั้งภูมิทัศน์และทัศนียภาพกลับมาสวยงามดังเดิมสมกับการเป็นแหล่งมรดกโลกและเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียง และสร้างเศรษฐกิจในพื้นที่เขตมรดกโลกไปด้วยพร้อมกัน​

นอกจากการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ที่เป็นภารกิจหน้าที่ที่ อพท. มุ่งมั่นพัฒนาเป็นต้นแบบในหลายๆ พื้นที่พิเศษแล้ว การดำเนินงานแก้ไขปัญหาโดยกระบวนการมีส่วนร่วม ยังก่อให้เกิดการพัฒนานวัตกรรมในกระบวนการดำเนินงาน โดยความร่วมมือกันพันธมิตรทั้งในพื้นที่พิเศษและหน่วยงานภาคีที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการขับเคลื่อนการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน อาทิ กลไกทางความคิดโดยการใช้ผลการวิจัยและข้อมูลทางวิชาการ เพื่อค้นพบสาเหตุของปัญหาที่แท้จริง หรือกระบวนการทำงานที่ต้องสร้างความเข้าใจกับชุมชน เยาวชน รวมถึงการสื่อสารไปยังสาธารณะและนักท่องเที่ยว ก่อให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้อง ระหว่างการปล่อยปลา และความเชื่อ รวมถึงการลดความขัดแย้งกรณีที่วิธีการจัดการเป็นประเด็นที่ละเอียดอ่อน ตลอดจนการวางแนวทางในการจัดทำแผนการบริหารพื้นที่ต่อเนื่องร่วมกัน เพื่อให้วัฒนธรรมในพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวมรดกโลก ทรัพยากรสิ่งแวดล้อม และสังคมเติบโตร่วมกันได้อย่างสมดุล ตามปรัชญาการดำเนินงานที่ อพท. มุ่งหวังได้ต่อไป ผู้อำนวยการ อพท. กล่าวด้วยรอยยิ้ม

นางสาวฐาปนีย์ เกียรติไพบูลย์ ผู้ว่าการ ททท. กล่าวว่า “ปัจจุบันการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนไม่ใช่แค่เทรนด์ หรือการท่องเที่ยวของคนเฉพาะกลุ่มอีกต่อไป แต่เป็นกุญแจแห่งความสำเร็จและเป็นภูมิคุ้มกันระยะยาวให้กับอุตสาหกรรมท่องเที่ยวของไทย ในครั้งนี้ ททท. ได้จัดเทศกาล “Amazing Green Fest 2024” ขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความตระหนักรู้และการมีส่วนร่วมให้ทุกคนเห็นความสำคัญของการอนุรักษ์ธรรมชาติและวัฒนธรรมท้องถิ่น รวมถึงสนับสนุนผู้ประกอบการที่มีความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคมอย่างจริงจัง โดย ททท. หวังว่าผู้เข้าร่วมงานทุกท่านจะได้สัมผัสประสบการณ์การท่องเที่ยวที่มีความหมายและคุณค่า ซึ่งจะเป็นจุดเริ่มต้นก้าวสำคัญในการสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกต่ออุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทยต่อไปในอนาคต”

นายช้างน้อย กุญชร ณ อยุธยา กรรมการผู้จัดการบริษัท คลาวด์แอนด์กราวนด์ จำกัด กล่าวเสริมว่า “Amazing Green Fest 2024 เทศกาลที่ชวนทุกคนมาเที่ยวดี กินดี ช้อปของดี จากธุรกิจท่องเที่ยวยั่งยืนทั่วไทย เป็นงานที่ตั้งใจจัดขึ้นเพื่อสร้างคอมมูนิตี้สำหรับผู้ที่สนใจเรื่องการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน และเปิดเป็นพื้นที่ในการพบปะแลกเปลี่ยนประสบการณ์ใหม่ร่วมกัน โดยบอกเล่าเรื่องราวความหมายและคุณค่าของการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนที่มีต่อผู้คน ชุมชน และสิ่งแวดล้อม ผ่านกิจกรรมที่น่าสนใจต่าง ๆ ภายในงาน บนพื้นที่การจัดงานกว่า 5,000 ตร.ม. ใจกลางเมือง พร้อมเปิดประสบการณ์ชิม ช้อปแบบใหม่จากบูทร้านค้าทั่วไทยที่ใส่ใจความยั่งยืนทั้ง 200 ร้านค้า และหวังว่างานนี้จะเป็นส่วนหนึ่งในการกระตุ้นการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในไทยให้คึกคัก”

สำหรับกิจกรรมในงาน Amazing Green Fest 2024 จะมีการแบ่งพื้นที่กิจกรรมออกเป็น 6โซน ประกอบไปด้วย

1. Green Tourism: พื้นที่บอกเล่าเรื่องราวดี ๆ และให้ความรู้เกี่ยวกับการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน จาก 12 การดำเนินงานของ ททท. ผ่านนิทรรศการสุดสร้างสรรค์ พร้อมชวนมาทำความรู้จักกับแหล่งท่องเที่ยว ที่พัก ร้านอาหาร สินค้า ไปจนถึงวิถีชีวิตยั่งยืนของชุมชนที่เป็นพันธมิตรของ ททท.
2. Green Business: แหล่งรวมธุรกิจท่องเที่ยวยั่งยืน มีให้ช้อปแบบครบจบทั้งโรงแรม ที่พัก กิจกรรม สินค้า แพ็กเกจท่องเที่ยว และ workshop ที่น่าสนใจ อาทิ การย้อมผ้าด้วยดินจากเกาะหมาก จาก Roja Studio of Art เกาะหมาก หน้าฝนบนดอย อาหารที่จะได้กินเมื่อเดินขึ้นดอย จากเชฟแบล๊คและเชฟเบียร์ Blackitch Artisan Kitchen เชียงใหม่ หรือการ เบลนด์ชา จาก Araksa Tea Garden
3. Green Learning: ฟังเรื่องราวการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนผ่านเวทีเสวนาตลอด 4 วัน อาทิ “ไม่เห็นโลกร้อน ไม่หลั่งน้ำตา” “กาดเกรียงไกร มาหามิตร ทำน้อย ๆ แต่ได้มากที่ดีและยั่งยืน” “ผึ้ง พา อาศัย” “ใครว่าภูเก็ตไม่ยั่งยืน” และอื่น ๆ อีกมากมาย รวมทั้งงานสัมมนา The Hotelier 2024 ว่าด้วยเรื่องการทำธุรกิจโรงแรมที่ดี อาทิ การใช้ ChatGPT เพื่อช่วยบริหารจัดการโรงแรม การทำโรงแรมให้เป็น Food Destination
4. Green Food: มัดรวม 20 ร้านอาหารทั่วไทยที่ใส่ใจความยั่งยืนมาไว้ที่งานนี้ที่เดียว พร้อมเสิร์ฟเมนูไฮไลต์ในคอนเซปต์ “Seasonal Eating: กินหน้าฝน” อาทิ ข้าวดอยรี่ซอตโต ซอสเห็ด เป็ดแดดเดียว จาก Blackitch Artisan Kitchen ข้าวฮาง ราดแกงมะกรูด จาก Samuay & Sons ยำเริงร่าผักหน้าฝนจาก บ้านสุขภาพพุทธิญา และอีกมากมาย
5. Green Playground: มุมเล่นสนุกของเด็ก ๆ นักเดินทางตัวจิ๋ว มีกิจกรรมมากมายให้ได้ผจญภัย พร้อมเรียนรู้เรื่องความยั่งยืนแบบง่าย ๆ สมวัย
6. The Cloud Sharing Space: พื้นที่นั่งล้อมวงแลกเปลี่ยนประสบการณ์และความฝันเกี่ยวกับการเดินทาง ที่ยั่งยืน พร้อมจุดประกายการออกเดินทางครั้งใหม่

มาร่วมเปิดประสบการณ์การท่องเที่ยวแบบใหม่ที่มีความหมายต่อผู้คนและโลกไปด้วยกันที่งาน Amazing Green Fest 2024 และงาน The Hotelier 2024 ที่ พารากอนฮอลล์ ศูนย์การค้าสยามพารากอน จัดเต็มครบเครื่องทั้งเรื่องกิน ช้อป เล่น และเรียนรู้ตลอด 4 วันเต็ม ตั้งแต่วันที่ 15-18 สิงหาคม 2567 ติดตามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ Website : www.readthecloud.co/activity/amazing-green-fest-2024 หรือเฟสบุ๊ก Facebook : https://www.facebook.com/AmazingGreenFest

บลูทรี ภูเก็ต ศูนย์รวมความบันเทิงครบวงจร (Entertainment Hub) เป็นอีกหนึ่งองค์กรที่พร้อมสร้างความตระหนักรู้และริเริ่มดำเนินการลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกในอนาคต เพื่อมุ่งสู่การเป็น Destination ด้านการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน โดยล่าสุดได้พิชิตเป้าหมายยุทธศาสตร์การพัฒนาการท่องเที่ยวยั่งยืน หรือ STGs ถึง 12 เป้าหมาย จากทั้งหมด 17 เป้าหมาย พร้อมคว้าใบ Certificate 5 ดาว ภายใต้โครงการยกระดับผู้ประกอบการสู่มาตรฐานการท่องเที่ยวยั่งยืน หรือ Sustainable Tourism Acceleration Rating : STAR ที่จัดขึ้นโดยการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) 

นายโยฮัน วาเลียน ผู้จัดการทั่วไป บลูทรี ภูเก็ต กล่าวว่า “บลูทรี ภูเก็ต เรามีการวางนโยบายและปรับวิธีการทำงานให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมาโดยตลอด ไม่ว่าจะเป็นการจัดการขยะ การใช้พลังงานสะอาด การจัดการน้ำด้วยเทคโนโลยี การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ย่อยสลายได้ รวมถึงการกระจายความรู้สู่ชุมชนในการจัดการพลาสติก ส่งผลให้เราผ่านเกณฑ์โครงการยกระดับผู้ประกอบการสู่มาตรฐานการท่องเที่ยวยั่งยืน หรือ Sustainable Tourism Acceleration Rating : STAR ได้รับ “ดาวแห่งความยั่งยืน” ระดับ 5 ดาว ซึ่งพิจารณาจากยุทธศาสตร์เป้าหมายการพัฒนาการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน Sustainable Tourism Goals : STGs 17 เป้าหมาย ครอบคลุม 4 มิติ คือ มิติเศรษฐกิจ มิติสังคม มิติสิ่งแวดล้อม และมิติธรรมาภิบาล โดยในครั้งนี้เราสามารถพิชิตได้ 12 เป้าหมาย ซึ่งนับเป็นเครื่องพิสูจน์ได้ว่าเราพร้อมที่จะมุ่งสู่การเป็น Entertainment Hub ด้านการท่องเที่ยวทั้งในปัจจุบันและจะสามารถต่อยอดไปในอนาคตได้อย่างยั่งยืน”

สำหรับ ยุทธศาสตร์ STGs เป็นการพัฒนาแนวคิดมากจากเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs) 17 เป้าหมายขององค์การสหประชาชาติ นำมาปรับใช้ให้เข้ากับบริบทการท่องเที่ยวไทย โดยบลูทรี ภูเก็ต สามารถพิชิตได้ถึง 12 เป้าหมาย ซึ่งประกอบไปด้วย 

• STGs 2 เป้าหมายด้านการส่งเสริมระบบอาหารที่ยั่งยืนในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว : จากการจัดหาในท้องถิ่นสู่การจัดการของเสีย 
• STGs 3 เป้าหมายด้านการส่งเสริมการท่องเที่ยวให้สนับสนุนความปลอดภัยด้านสุขภาพ สุขภาวะและความเป็นอยู่ที่ดีของคนทุกช่วงวัย 
• STGs 4 เป้าหมายด้านการเสริมสร้างการศึกษาด้านการท่องเที่ยว : ความเข้าใจและทักษะที่จำเป็นต่อการขับเคลื่อนการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน 
• STGs 5 เป้าหมายด้านการส่งเสริมให้เกิดความเท่าเทียมกันของทุกเพศในทุกธุรกิจด้านการท่องเที่ยว
• STGs 6 เป้าหมายด้านการสร้างหลักประกันในการเข้าถึงน้ำสะอาด การจัดการน้ำ และสุขาภิบาลที่ยั่งยืนในแหล่งท่องเที่ยว 
• STGs 7 เป้าหมายด้านการเพิ่มการเข้าถึงและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานสะอาดในภาคการท่องเที่ยว 
• STGs 10 เป้าหมายด้านการลดความเหลื่อมล้ำของการจ้างงานสำหรับผู้พิการและคำนึงถึงความเท่าเทียมของนักท่องเที่ยวทุกกลุ่ม
• STGs 12 เป้าหมายด้านการส่งเสริมการท่องเที่ยวที่ยั่งยืนในทุกภาคส่วนของการท่องเที่ยว
• STGs 13 เป้าหมายด้านการมุ่งลดก๊าซเรือนกระจกในภาคการท่องเที่ยวและส่งเสริมการตั้งรับปรับตัวจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
• STGs 14 เป้าหมายด้านการส่งเสริมและกำกับดูแลระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่ง
• STGs 16 เป้าหมายด้านการคำนึงถึงความปลอดภัยในภาคการท่องเที่ยว
• STGs 17 การบรรลุเป้าหมาย STGs ผ่านความร่วมมือหลายภาคส่วน

“ทั้งนี้ บลูทรี ภูเก็ต ยังเข้าร่วมโครงการ สนับสนุนกิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจก (LESS) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดย องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (อบก.) เพื่อประเมินปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่ลดได้ โดยในปี 2565 ลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกไปได้ 38.315 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า จากกิจกรรมการคัดแยกขยะเพื่อการรีไซเคิล  และปี 2566 ลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกไปได้ 55.721 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า จากกิจกรรมการคัดแยกขยะเพื่อการรีไซเคิลและกิจกรรมการผลิตพลังงานไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนเพื่อใช้เอง” 

“ภายใต้ความมุ่งมั่นด้านสิ่งแวดล้อมดังกล่าว เราเชื่อว่าจะเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การส่งเสริมการตลาดท่องเที่ยวไทยให้ไปสู่เป้าหมาย Net Zero Tourism เพื่อยกระดับการท่องเที่ยวลดโลกร้อนได้มากขึ้น ซึ่งคาดว่าจะเป็นสิ่งสำคัญอย่างมากในการตัดสินใจของลูกค้าที่จะมาใช้บริการในอนาคต ” นายโยฮัน กล่าวสรุป

สำหรับการเสวนาครั้งนี้มีผู้เชี่ยวชาญร่วมบรรยายใน 2 ประเด็นที่น่าสนใจ คือ ประเด็นที่ 1 Singapore green plan 2030 and Sustainable Tourism Policy to Implementation โดย Dr. Eunice Tan ผู้เชี่ยวชาญด้านการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนจากสิงคโปร์ และประเด็นที่ 2 คือ Swisstainability in Tourism โดย Dr. Juerg Stettler ผู้เชี่ยวชาญด้านการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนจากประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ผู้สนใจร่วมรับฟังเสวนาสามารถลงทะเบียนเข้าร่วมงานดังกล่าวได้ที่ https://us02web.zoom.us/j/9686343812

การพัฒนาแหล่งท่อเที่ยวบางกะเจ้า ได้รับการส่งเสริมสนับสนุนจากมูลนิธิชัยพัฒนา และ องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน(องค์การมหาชน) หรือ อพท. ร่วมมือกันเปิดเส้นทางนำเที่ยว 6 เส้นทาง “คุ้งบางกะเจ้า” สัมผัสวิถีชีวิต วัฒนธรรมประเพณี และธรรมชาติ พร้อมกิจกรรมการท่องเที่ยวโดยชุมชนใกล้กรุงฯ ภายใต้โครงการ “เที่ยวอย่างไรให้ยั่งยืน ตามศาสตร์พระราชา” ณ ตลาดเกษตรคุ้งบางกะเจ้า อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ โดยมี ดร.เตชพล ฐิตยารักษ์ รองเลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนา และ ทวีพงษ์ วิชัยดิษฐ ผู้อำนวยการองค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน(องค์การมหาชน) หรือ อพท. ร่วมกับในภาคส่วนของจังหวัดสมุทรปราการได้ลงพื้นที่เพื่อติดตามความก้าวหน้าของคณะทำงานด้านการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน และการบูรณาการการทำงานของคณะทำงานด้านต่าง ๆ ว่าปัจจุบันชุมชนทั้ง 6 ตำบลในคุ้งบางกะเจ้าสามารถขับเคลื่อนการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม หรือ Green Tourism เพื่อบรรลุเป้าหมายเดียวกันคือ พัฒนาพื้นที่แห่งนี้ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ยั่งยืน สร้างภูมิคุ้มกันพัฒนาชุมชน

จากจุดเริ่มการพัฒนาได้น้อมนำ พระราชดำรัส ในหลวง รัชกาลที่ 9 “ต้องระเบิดจากข้างใน” ซึ่งหมายถึงต้องมุ่งพัฒนาเพื่อสร้างความเข้มแข็งให้คนและครอบครัวในชุมชนที่เข้าไปพัฒนาให้มีสภาพพร้อมที่จะรับการพัฒนาเสียก่อน แล้วจึงค่อยออกมาสู่สังคมภายนอก มิใช่การนำเอาความเจริญจากสังคมภายนอกเข้าไปหาชุมชนและหมู่บ้าน

ในส่วนของคณะทำงานด้านการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ซึ่งประกอบด้วยหน่วยงานจากหลายภาคส่วนได้ร่วมกันประชุมและมีความเห็นตรงกันให้นำรูปแบบการท่องเที่ยวโดยชุมชนเข้ามาพัฒนาให้กับชุมชนทั้ง 6 ตำบลในคุ้งบางกะเจ้า มีเป้าหมายเพื่ออนุรักษ์ฟื้นฟูความเป็นธรรมชาติควบคู่กับการพัฒนาการท่องเที่ยวพื้นที่คุ้งบางกระเจ้าให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวด้านธรรมชาติ วัฒนธรรม วิถีชีวิตชุมชนและแหล่งท่องเที่ยวด้านนันทนาการให้มีความยั่งยืน และการท่องเที่ยวโดยชุมชนนี้เองจะเป็นเครื่องมือที่จะช่วยสร้างและกระจายรายได้ให้กับชุมชน เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนคุ้งบางกะเจ้า โดยมีเป้าหมายที่จะร่วมกันฟื้นฟูและอนุรักษ์วิถีชีวิต ภูมิปัญญาท้องถิ่น ประเพณี ศิลปวัฒนธรรม และส่งผลให้เกิดการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติให้คงอยู่คู่กับชุมชนแห่งนี้

ดร.เตชพล ฐิตยารักษ์ กล่าวเปิดปาถกฐาว่า “ความโดดเด่นของพื้นที่คุ้งบางกะเจ้าคือมีทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่อุดมสมบูรณ์ มีความหลากหลายทางชีวภาพ ความหลากหลายของศิลปวัฒนธรรม เชื้อชาติ ตลอดจนวิถีชีวิตและความเป็นอยู่ การเข้ามาในพื้นที่นี้จึงเน้นเรื่องการพัฒนาคน พัฒนาชุมชนให้เข้มแข็ง เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันต่อความเปลี่ยนแปลงและการพัฒนาจากภายนอกที่จะเกิดขึ้นและเข้ามาในคุ้งแห่งนี้ในอนาคต เพื่อให้ชุมชนคุ้งบางกะเจ้าสามารถรักษาความสมดุลของชีวิตไม่ว่าจะเป็นด้านสังคม สิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจ”

ทวีพงษ์ วิชัยดิษฐ ผู้อำนวยการองค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน(องค์การมหาชน) หรือ อพท. กล่าวว่า “จากภารกิจที่ อพท. ได้รับมอบหมายในปี 2561 ให้เตรียมประกาศพื้นที่คุ้งบางกะเจ้าเป็นพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน และ นำองค์ความรู้ด้านการจัดการการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนไปพัฒนาให้กับ 6 ตำบลในพื้นที่คุ้งบางกะเจ้า โดยเน้นการทำงานอย่างบูรณาการความร่วมมือกับทุกหน่วยงาน การเปิดโอกาสให้ชุมชนเจ้าของพื้นที่ได้เข้ามามีส่วนร่วมตั้งแต่กระบวนการวางแผนไปถึงการร่วมรับรายได้”

อย่างไรก็ดี การเปิด 6 เส้นทางท่องเที่ยวโดยชุมชนทั้ง 6 ตำบลในคุ้งบางกระเจ้านี้ ถือเป็นการเตรียมพร้อมต้อนรับนักท่องเที่ยวที่ชื่นชอบเที่ยวเมืองรองในแบบเข้าถึงวิถีชุมชนในวันเดียวได้อย่างครบครัน ซึ่งสถานที่ท่องเที่ยวทั้ง 6 แห่งนี้พร้อมแล้วที่จะเปิดบ้าน เปิดชุมชนต้อนรับนักท่องเที่ยวควบคู่ไปกับการรักษาอัตลักษณ์ท้องถิ่น สืบสานประเพณีและวัฒนธรรม ให้เกิดความยั่งยืนสืบไป รวมทั้งยังได้ท่องเที่ยวพื้นที่ที่มีการอนุรักษ์ให้เป็นพื้นที่สีเขียวเพื่อส่งต่อให้คนรุ่นต่อ ๆ ไปจะได้มุ่งเน้นให้เกิดการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ

ธรรมนูญ ภาคธูป ผู้จัดการสำนักงานพื้นที่พิเศษเลย หรือ อพท. 5 กล่าวว่า ในปี 2562 คาดว่าจังหวัดเลยจะมีนักท่องเที่ยวสูงถึง 3 ล้านคน แต่จำนวนวันพักเฉลี่ยอยู่ที่เพียง 1.5 วัน เท่านั้น อพท. จึงร่วมบูรณาการกับทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในการจัดกิจกรรมใหม่ ๆ เพื่อกระตุ้นการท่องเที่ยวให้เกิดขึ้นในทุกช่วงฤดูกาล โดยยึดแนวทางการพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่คำนึงถึงความยั่งยืนที่มุ่งกระจายรายได้ท่องเที่ยวสู่ชุมชนให้มากที่สุด เพื่อยกระดับการเข้าพักของนักท่องเที่ยวให้เป็น 3.5 วันในปี 2565

“อพท.มุ่งเน้นการพัฒนาท่องเที่ยวให้เป็นไปตามเกณฑ์การพัฒนาท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนโลก หรือ Global Sustainable Tourism Council (GSTC) โดยจะมองใน 4 มิติคือ การบริหารจัดการ การกระจายรายได้ลดความเหลื่อมล้ำ การส่งเสริมวัฒนธรรมให้คงอยู่และการรักษาสิ่งแวดล้อม ดังนั้นเราจึงพัฒนาพื้นที่ด้วยการเปิดให้ประชาชนในพื้นที่มีส่วนร่วมส่งผลให้ปัจจุบันได้มีการพัฒนาท่องเที่ยวโดยชุมชนใน 14-15 ชุมชนต้นแบบ รวมถึงการบริหารจัดการพื้นที่ในการมุ่งเน้นความปลอดภัยทั้งด้านการจราจรและสุขภาพ และยังมองการเชื่อมโยงการท่องเที่ยวกับสปป.ลาวที่จะเจาะกลุ่มนักท่องเที่ยวเข้ามายังไทยโดยทางรถยนต์ที่เชื่อมโยง 4 จังหวัดไทยกับ 4 แขวง สปป.ลาว ด้วยการจัดทำ “แอพลิเคชั่น ล้านช้าง” เพื่อแนะนำแหล่งท่องเที่ยว โรงแรม อาหาร ฯลฯ คาดว่าจะพัฒนาแล้วเสร็จในปี 2563”

ทั้งนี้ อพท.ได้พัฒนากิจกรรมอื่น ๆ ที่เชื่อมโยงการท่องเที่ยวในเชียงคาน คือ กิจกรรมถนนศิลปะ (Street Art) ริมแม่น้ำโขง กิจกรรมการเก็บวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่นมาทำเพื่อลดปัญหาขยะ อาทิ ล้อจักรยานเก่า เครื่องมือทางการเกษตรที่เสื่อมสภาพ และกิจกรรมดึงดูดนักท่องเที่ยวที่มีความเชื่อในเรื่องการปลดปล่อยความทุกข์ โดยใช้พิธี “ลอยผาสาดลอยเคราะห์” ที่ใช้อุปกรณ์เครื่องมือที่ใช้ชาวบ้านจะเลือกใช้วัสดุจากธรรมชาติเพื่อร่วมกันรักษาสิ่งแวดล้อม และแหล่งท่องเที่ยวอีกแห่งที่มีการเชื่อมโยงการท่องเที่ยวกับชุมชนคือ “ศูนย์เรียนรู้ประมงพื้นบ้านเชียงคาน” ซึ่งเป็นชุมชนดั้งเดิมที่ประกอบอาชีพประมงเป็นอาชีพหลักและยังคงรักษาวิถีของชุมชนไว้

นอกจากนั้น อพท. ได้ร่วมดำเนินการกับการท่องเที่ยวทางสปป.ลาว ในการสร้างเส้นทางท่องเที่ยวเชื่อมโยง สี่เหลี่ยมวัฒนธรรมล้านช้าง จากการที่จังหวัดเลยเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรล้านช้างในอดีต ซึ่งมีพื้นที่ประกอบด้วย ไซยะบุรี เวียงจันทร์ หลวงพระบาง ทำให้เกิดเส้นทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมท้องถิ่น

“ส่วนแผนการพัฒนาท่องเที่ยวในระยะยาว อพท.ได้เตรียมความพร้อมเพื่อสร้างการตลาดท่องเที่ยวเพื่อความยั่งยืน โดยอาศัยโครงสร้างระบบพื้นฐานที่รัฐบาลได้ลงทุนในโครงการรถไฟฟ้าความเร็วสูง (ไฮสปรีดเทรน) เชื่อม 3 สนามบินของไทย สามารถรองรับนักท่องเที่ยวที่เพิ่มมากขึ้นทั้งในสปป.ลาว จีน และยุโรป (Premium Group) รวมทั้งจะทำให้เกิดศักยภาพในการเชื่อมโยงระหว่างพื้นที่ของไทยและ สปป.ลาว ไปยังจีน เป็นจุดดึงดูดนักท่องเที่ยวมากขึ้น” ธรรมนูญ กล่าวเพิ่มเติม