ธนาคารกรุงเทพ เปิดโครงการ “Bualuang Save the Earth: รักษ์ท่าจีน” เดินหน้ามาตรการลดปริมาณขยะในแม่น้ำท่าจีน ก่อนไหลลงทะเล เตรียมติดตั้งทุ่นกักขยะ พร้อมแผนจัดการขยะในชุมชนริมคลองมหาชัย เน้นแก้ปัญหาครบวงจร-เพิ่มการมีส่วนร่วม-สร้างรายได้ให้ชุมชน สานต่อตามเจตจำนงร่วมมือภาครัฐ-เอกชน จัดการขยะทะเลอย่างเป็นรูปธรรม ยึดมั่นแนวทางแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน เล็งต่อยอดโปรโมทโครงการ เป็น “เพื่อนคู่คิด” หนุนสร้างจิตสำนึกอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและพลังงานในวงกว้าง

นายกอบศักดิ์ ภูตระกูล กรรมการรองผู้จัดการใหญ่ และเลขานุการบริษัท ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) เปิดเผยว่า ในโอกาส “วันทะเลโลก” ประจำปี 2566 ธนาคารกรุงเทพได้เปิดตัวโครงการ “Bualuang Save the Earth: รักษ์ท่าจีน” เพื่อดำเนินการมาตรการต่าง ๆ โดยมีเป้าหมายลดปริมาณและจัดการขยะในแม่น้ำท่าจีนอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งอยู่ในความรับผิดชอบดูแลของธนาคารกรุงเทพ อันเป็น 1 ใน 5 ของแม่น้ำสายหลักอันเป็นเส้นทางสำคัญที่ขยะจะไหลลงสู่ทะเลในบริเวณปากแม่น้ำ โดยในระยะที่ 1 ธนาคารจะดำเนินการติดตั้งทุ่นกักขยะ (Boom) ในบริเวณชุมชนริมคลองมหาชัย ซึ่งเป็นคลองสาขาของแม่น้ำท่าจีนที่น้ำจะมารวมกันและไหลออกสู่ทะเลอ่าวไทยต่อไป

ทั้งนี้ โครงการดังกล่าวนับเป็นส่วนหนึ่งของความร่วมมือของหน่วยงานภาครัฐและเอกชนต่าง ๆ ได้ร่วมกันลงนามใน “บันทึกแสดงเจตจำนงว่าด้วยความร่วมมือในการจัดการขยะทะเล โดยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในบริเวณปากแม่น้ำ” ระหว่างกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กรมควบคุมมลพิษ และกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กับสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ และสมาคมบริษัทจดทะเบียนไทย ร่วมกับภาคเครือข่ายภาคเอกชนที่เข้าร่วมโครงการในระยะนำร่องจำนวน 5 แห่ง แบ่งกันรับผิดชอบดูแล 5 แม่น้ำสายหลัก ซึ่งจะมีความร่วมมือเป็นระยะเวลา 5 ปี นับจากได้ลงนามในวันที่ 8 มิถุนายน 2565 ณ จังหวัดภูเก็ต

นอกจากแผนดำเนินการติดตั้งทุ่นกักขยะตามแผนงานระยะที่ 1 ซึ่งจะดำเนินการภายในเดือน กรกฎาคม – ธันวาคม 2566 นี้แล้ว คณะทำงานยังได้เริ่มศึกษาและเตรียมความพร้อมสำหรับแผนงานระยะที่ 2 เกี่ยวกับโครงการจัดการขยะชุมชนริมน้ำ ซึ่งนับเป็นอีกหนึ่งต้นเหตุสำคัญของปัญหาขยะ เนื่องจากขยะทะเลส่วนใหญ่กว่า 80% มีแหล่งกำเนิดจากบนบก และอีก 20% เกิดจากในทะเล ดังนั้น การดำเนินการของโครงการจะให้ความสำคัญกับการจัดการขยะอย่างครบวงจรตั้งแต่ต้นทางจนถึงปลายทาง ซึ่งเป็นหนึ่งในแนวคิดสำคัญของโครงการ ขณะเดียวกัน ธนาคารยังให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมกับชุมชน ภาครัฐ และเอกชน พร้อมกับบูรณาการเข้ากับการจัดการขยะในพื้นที่ เพื่อให้แก้ไขปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ นำไปสู่ความยั่งยืน สร้างรายได้ให้แก่ชุมชนเพื่อให้สามารถพึ่งพาตนเองได้ต่อไปในระยะยาว

นายกอบศักดิ์ กล่าวอีกว่า ปัญหาสิ่งแวดล้อมถือเป็นความรับผิดชอบร่วมกันของทุกภาคส่วนในสังคม และต้องใช้เวลาแก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง คงไม่สามารถดำเนินการในครั้งเดียวแล้วสำเร็จในทันที แต่ต้องดำเนินการและเก็บข้อมูลอย่างต่อเนื่องและนำไปปรับแผนดำเนินการให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ซึ่งครั้งนี้ถือเป็นโอกาสที่ดีสำหรับธนาคารกรุงเทพที่มีความตั้งใจที่จะเข้ามามีส่วนร่วมแก้ไขปัญหาขยะในทะเลอย่างจริงจังและอยากเชิญชวนทุกคนมาร่วมแก้ไขปัญหานี้ด้วยกัน ด้วยหวังว่าจะช่วยลดขยะตกค้างในทะเลและลดผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับระบบนิเวศ เป็นประโยชน์ต่อคนในพื้นที่และสังคมวงกว้าง ขณะเดียวกันจะเน้นการจัดการขยะเหล่านี้โดยไปแปรรูปเพื่อกลับมาใช้ประโยชน์ได้ใหม่ที่จะช่วยลดการใช้ทรัพยากร และเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ ซึ่งเชื่อมั่นว่าจะเป็นแนวทางการแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน สอดคล้องกับนโยบายของธนาคารกรุงเทพ ที่มีความมุ่งมั่นเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาที่ยั่งยืน ทั้งด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล

“ภายใต้โครงการ Bualuang Save the Earth เรามีกิจกรรมต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์และนำไปสู่การลดใช้พลังงาน ลดการใช้ทรัพยากร ลดปริมาณขยะ และลดก๊าซเรือนกระจก เราสามารถนำมาต่อยอดด้วยการสื่อสารผ่านช่องทางต่าง ๆ ของธนาคาร เพื่อส่งเสริมและสร้างการตระหนักรู้เกี่ยวกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและพลังงานให้แก่พนักงาน ตลอดจนลูกค้า คู่ค้า และประชาชนทั่วไป เพราะถือเป็นอีกหนึ่งบทบาทของการเป็น “เพื่อนคู่คิด” ที่จะคอยแนะนำข้อมูลข่าวสารที่เป็นประโยชน์ ช่วยกันส่งเสริมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและพลังงานอันจะเป็นส่วนสำคัญต่อการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน” นายกอบศักดิ์ กล่าว

ทั้งนี้ นายกอบศักดิ์ ยังได้นำคณะผู้บริหารและพนักงานธนาคารกรุงเทพ ร่วมกิจกรรมในงานวันทะเลโลก ประจำปี 2566 ซึ่งจัดโดยกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ภายใต้แนวคิด “Planet Ocean: Tides are Changing” “เปลี่ยน พลิกฟื้น คืนโลกสีคราม” ในวันที่ 8 มิถุนายน 2566 ทั้งที่เวทีกลาง ณ อำเภอเมือง จังหวัดระยอง โดยมีนายวราวุธ ศิลปะอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ให้เกียรติเป็นประธาน และที่อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร โดยมีนายกองเอก อาวุธ วิเชียรฉาย รองผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร เป็นประธานในงาน พร้อมด้วยหน่วยงานราชการในท้องถิ่น องค์กรเอกชน และภาคประชาชนเข้าร่วมเพื่อกระตุ้นความตระหนักรู้ของสาธารณชนถึงปัญหาจากขยะที่ถูกทิ้งลงแหล่งน้ำและไหลออกสู่ทะเล ส่งผลให้สัตว์ทะเลบาดเจ็บและตาย ขยะบางส่วนสลายตัวเป็นไมโครพลาสติกซึ่งอาจปนเปื้อนในห่วงโซ่อาหาร และย้อนกลับมาเป็นอันตรายต่อสุขภาพของมนุษย์ ทั้งยังมีขยะอีกส่วนหนึ่งที่ถูกคลื่นซัดกลับสู่ชายฝั่ง ทำให้เสียทัศนียภาพและส่งผลกระทบต่อการท่องเที่ยว

นาโนเทคสนับสนุน 2 นวัตกรรม ร่วมโครงการนวัตกรรมเยาวชนลดเปลี่ยนโลกกับโตโยต้าปี 2563

ดร.ภาวดี อังค์วัฒนะ รองผู้อำนวยการ ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (NANOTEC) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กล่าวว่า โครงการนวัตกรรมเยาวชนลดเปลี่ยนโลกกับโตโยต้า ซึ่งมีการจัดการประกวดเป็นโครงการย่อย 2 รูปแบบ คือ ชุมชนลดเปลี่ยนโลกและนวัตกรรมเยาวชนลดเปลี่ยนโลก โดยต่อยอดความสำเร็จจากโครงการโตโยต้าเมืองสีเขียวที่เริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ. 2548 เพื่อสร้างจิตสำนึกให้สังคมไทยได้ตระหนักถึงปัญหาด้านภาวะโลกร้อน, มองหาแนวทางแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมจากชุมชนสู่ระดับประเทศ พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้โรงเรียน ชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจากทั่วประเทศเข้ามามีส่วนร่วมทำงานจัดทำแผนงานส่งเข้าประกวดเพื่อรณรงค์การลดภาวะโลกร้อนภายในแต่ละชุมชนและร่วมหาแนวทางแก้ไขปัญหาสิ่งแวลด้อมที่เกิดขึ้นระหว่างภาครัฐและภาคเอกชนให้เป็นรูปธรรมมากขึ้น

โดยนาโนเทคได้ร่วมให้การส่งเสริมและสนับสนุนด้วยการนำหลักการทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาอย่างต่อเนื่อง มีการส่งผู้เชี่ยวชาญเข้าไปเป็นนักวิจัยพี่เลี้ยงและเป็นทีมที่ปรึกษาร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้บ่มเพาะเยาวชนคนรุ่นใหม่ที่กำลังเรียนอยู่ในสายสามัญและสายอาชีพที่มีใจรักษ์งานประดิษฐ์คิดค้นนวัตกรรมด้านสิ่งแวดล้อมที่สามารถนำไปใช้ได้จริงในชีวิตประจำวันในชุมชนในราคาที่ไม่สูงมากนัก ตลอดการทำงานในโครงการดังกล่าวมีผลงานมากมายที่เกิดขึ้นสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริงในชุมชนต่างๆของประเทศไทยจำนวนมาก ที่สำคัญช่วยลดการนำเข้าอุปกรณ์ที่มีราคาแพงจากต่างประเทศได้ปีละจำนวนมาก

สำหรับในปีพ.ศ. 2563 นี้มีเยาวชนจากทั่วประเทศส่งผลงานเข้าร่วมประกวดในโครงการฯจำนวน 200 โครงการ ซึ่งทางคณะกรรมการได้คัดเลือกผลงานที่ผ่านเข้ารอบสุดท้ายแล้วในขณะนี้จำนวน 10 ทีม แบ่งเป็นโครงการฯจากสายสามัญจำนวน 5 ทีม และสายอาชีพ 5 ทีมและจะมีการตัดสินการประกวดรอบชิงชนะเลิศระหว่างวันที่ 4-6 กันยายน พ.ศ.2563 ณ อุทยานวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย จังหวัดปทุมธานี

ทั้งนี้ทีมผู้ชนะเลิศในโครงการชุมชนลดเปลี่ยนโลก และนวัตกรรมเยาวชนลดเปลี่ยนโลก จะได้ไปนำเสนอผลงานแก่ผู้บริหาร จากบริษัท โตโยต้า มอเตอร์ คอร์ปอเรชัน ประเทศญี่ปุ่น รวมถึงศึกษาดูงาน เพื่อนำองค์ความรู้ด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม รวมถึงนวัตกรรมต่างๆจากประเทศญี่ปุ่น มาประยุกต์ใช้ในการต่อยอดผลงานในอนาคต โดยชุมชนที่ชนะเลิศจะได้รับการสนับสนุนงบประมาณสำหรับการพัฒนาชุมชนของตนให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ “ชุมชนลดเปลี่ยนโลก” ในระดับจังหวัด สำหรับนักเรียนนักศึกษาและโรงเรียนที่ชนะเลิศจะได้รับการสนับสนุนเงินทุนสร้าง “นวัตกรรมต้นแบบ” ขนาดใช้ได้จริงเพื่อนำไปสู่ชุมชนต่อไป

ผลที่ได้จากการเข้าร่วมโครงการนวัตกรรมเยาวชนลดเปลี่ยนโลกกับโตโยต้า

เซฟดี ศรีเมือง รองผู้อำนวยการวิทยาลัยเทคนิคสุราษฎร์ธานี กล่าวว่า เวทีการประกวดผลงานนักเรียน นักศึกษาในโครงการนวัตกรรมเยาวชนลดเปลี่ยนโลกกับโตโยต้า ถือเป็นโครงการที่ดีที่ช่วยให้นักเรียน นักศึกษาในต่างจังหวัดได้มีโอกาส นำส่งผลงานเข้าร่วมการประกวด แม้จะไม่ผ่านเข้ารอบระดับจังหวัด ระดับภาคใต้หรือเข้ารอบระดับจังหวัดระดับภาคใต้ในบางปีที่ส่งผลงานเข้าประกวด แต่ถือเป็นโอกาสที่ดีที่นักเรียน นักศึกษารุ่นใหม่ๆได้มีเวทีในการนำเสนอผลงานที่ตนเองคิดค้นขึ้นเองจากปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ประสบพบเจอในชุมชนสู่สายตาสังคมภายนอกสถานการศึกษาและยิ่งมีผู้เชี่ยวชาญ นาโนเทค สวทช.เข้ามารับฟังการนำเสนอผลงาน พร้อมแนะนำถ่ายทอดองค์ความรู้สอดแทรกเทคนิคการคิดค้นผลงานให้มีประสิทธิภาพที่ดียิ่งขึ้น ทำให้การประกวดในปีนี้นักศึกษาวิทยาลัยเทคนิคสุราษฎร์ธานี มี 2 ผลงานที่ผ่านเข้ารอบชิงชนะเลิศ ได้แก่ เครื่องเก็บขยะในทะเลโดยใช้เทคโนโลยีนาโน (Nano Ocean Bin) และเครื่องกำจัดขยะเศษอาหารเป็นปุ๋ยอัตโนมัติ (Zero Food Waste)

“สำหรับความคาดหวังในการรับรางวัลนั้นลึกๆ แอบหวังเช่นเดียวกับสถาบันการศึกษาอื่นๆที่เข้ารอบชิงชนะเลิศ แต่หากพลาดโอกาสได้รับรางวัลก็ถือเป็นประสบการณ์ที่ดีที่จะนำไปปรับปรุงการทำผลงานให้ดียิ่งขึ้นในครั้งต่อไป” เซฟดี กล่าว

เครื่องเก็บขยะในทะเลใช้เทคโนโลยีนาโน (Nano Ocean Bin)

วัฒนพงศ์ เพชรรัตน์ นักศึกษาประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) 2 วิทยาลัยเทคนิคสุราษฎร์ธานี กล่าวว่า ผลงานเครื่องเก็บขยะในทะเลโยใช้เทคโนโลยีนาโน (Nano Ocean Bin) เป็นทุ่นลอยระดับผิวน้ำทะเลโดยใช้พลังงานจากแสงอาทิตย์ คิดค้นและสร้างสรรค์จากการเห็นทุ่นในแม่น้ำที่อยู่ได้ตลอดเวลาไม่ว่าจะมีกระแสน้ำในระดับใดโดยใช้สมดุลตามหลักวิทยาศาสตร์ สามารถกักเก็บขยะลอยตามแม่น้ำต่างๆ เช่นพลาสติก กล่องโฟมและอื่นๆนำมาใส่ในถังเก็บที่พัฒนามาจากผักตบชวามีความเหนียวทนทาน

โดยผลงานนี้เป็นผลงานเฟส 2 ที่พัฒนามาจากเฟสแรกซึ่งใช้เวลาพัฒนาประมาณ 1 ปี 6 เดือน เนื่องจากผลงานในเฟสแรกพบเจอปัญหาในหลายๆด้าน เช่น เรื่องเซนเซอร์ตรวจจับขยะหมุนตามช้า, ขนาดมอเตอร์ในการดูดน้ำเพื่อดึงเศษขยะเข้ามาสู่ถังขยะที่สะสมพลังงานในการใช้งานในขณะลอยอยู่เหนือผิวน้ำเล็กเกินไป, ขนาดของผลงานขนาดเล็กไม่เหมาะกับนำไปใช้เก็บในแม่น้ำที่มีขนาดใหญ่ และแผงโซล่าเซลล์ที่นำมาติดตั้งสำหรับเก็บพลังงานจากแสงอาทิตย์เมื่อโดนน้ำโดยเฉพาะน้ำทะเลจะเกิดสนิมจับ แต่ภายหลังที่มีการพัฒนาปรับผลงานในเฟสที่ 2 โดยได้ผู้เชี่ยวชาญจากนาโนเทค สวทช.เข้ามาช่วยในการเคลือบผิวด้วยอนุภาคนาโนบนแผงโซล่าร์เซลล์และวัสดุป้องกันสนิม ช่วยให้ไม่เป็นสนิมอีก สามารถเก็บขยะในแม่น้ำ ในทะเลได้มากขึ้นจากการเพิ่มพื้นที่ถังเก็บขยะให้ใหญ่ขึ้นสามรถเก็บขยะได้ประมาณ 50 กิโลกรัม/ครั้ง และเมื่อขยะเต็มถุงที่จัดเก็บแล้วจะมีตัวเซนเซอร์แจ้งเตือนให้เจ้าหน้าที่บริเวณชายฝั่งนำถังขยะที่ทำจากผักตบชวาไปเปลี่ยนใบใหม่ได้สำดวกมากยิ่งขึ้น สำหรับราคาในการสร้างสรรค์ผลงานชิ้นนี้ประมาณ 40,000 บาท แต่ในอนาคตกำลังคิดค้นใช้วัสดุชนิดอื่นๆที่ราคาต้นทุนไม่สูงมากนักมาประกอบเป็นชิ้นผลงานราคาประมาณ 30,000 บาท เพื่อนำไปติดตั้งในชุมชน ริมแม่น้ำที่มีงบประมาณไม่มากสามารถนำไปใช้งานจริง

“สำหรับความรู้สึกและความคาดหวังในการเข้ารอบชิงชนะเลิศการประกวดผลงานนวัตกรรมเปลี่ยนลดโลกในปีนี้นั้น รู้สึกดีใจที่การพัฒนาต่อยอดผลงานของทีมงานจนสามารถเข้ารอบชิงชนะเลิศได้ในปีนี้ ส่วนจะได้รับรางวัลชนะเลิศหรือรางวัลอื่นหรือไม่นั้นเป็นการตัดสินของคณะกรรมเพราะทุกทีมที่เข้าสู่รอบชิงชนะเลิสได้ถือว่ามีการพัฒนาชิ้นผลงานยอดเยี่ยมทั้งสิ้น” วัฒนพงศ์ กล่าว

เครื่องกำจัดขยะเศษอาหารเป็นปุ๋ยอัตโนมัติ ชาร์จไฟจากบ้านได้

สรวิศ สิกธรรม นักศึกษาประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) 2 วิทยาลัยเทคนิคสุราษฎร์ธานี กล่าวว่า ผลงานเครื่องกำจัดขยะเศษอาหารและผลิตเป็นปุ๋ยอัตโนมัติ (Zero Food Waste) เป็นการคิดค้นโดยรวมจุดเด่นของวิธีการกำจัดขยะเศษอาหารในต่างประเทศกับภูมิปัญญาของไทย มีการออกแบบประกอบด้วย 2 ส่วนภายในเครื่องคือ เครื่องย่อยขยะเศษอาหาร มีการเพิ่มระบบผลิตฉีดน้ำผสม EM และจุลินทรีย์ และชุดนำขยะเศษอาหารไปผสมเป็นปุ๋ยแบบอัตโนมัติ ราคาประมาณ 20,000 บาท สามารถชาร์จไฟฟ้าด้วยไฟฟ้าจากบ้านเรือนที่มีขนาด 220 โวลต์ได้เมื่อแบตเตอรี่ของเครื่องนี้แจ้งเตือน การชาร์จไฟฟ้าเต็มเข้าเครื่อง 1 ครั้งจะสามารถใช้งานได้ยาวนานมาก เพราะเครื่องนี้จะกินไฟฟ้าเพียง 30 วัตต์ต่อการย่อยสลายเศษขยะเศษอาหารใน 1 ครั้ง

นอกจากนี้การแยกเซ็ตโปรแกรมการทำงานมีการออกแบบ 3 ระดับ คือ ระดับ A จะเป็นโหมดการย่อยเศษผัก และเศษอาหารที่ย่อยง่าย, ระดับ B จะเป็นโหมดการย่อยเศษอาหารที่มีลักษณะชิ้นใหญ่ขึ้นและมีลักษณะที่ย่อยสลายยาก เช่น เศษกระดูกอ่อน เป็นต้นและระดับ C จะเป็นโหมดการย่อยเศษอาหารที่ผสมผสาน ซึ่งจะมีการกำหนดการใส่เศษขยะและอาหารลงไปไม่เกิน 3 กิโลกรัม แล้วตั้งเวลาย่อยเหมือนตั้งระบบการทำงานของเครื่องซักผ้าแต่เครื่องนี้จะตั้งเวลาเอาไว้ 24 ชั่วโมงในการย่อยต่อ1 ครั้ง เพื่อให้การย่อยสลายมีขนาดเล้กและแห้งสนิทเมื่อเสร็จแล้วจะกลายปุ๋ยสามารถนำไปใส่ต้นไม้ได้ทันที ซึ่งปุ๋ยที่ได้จากเครื่องนี้จะไม่มีกลิ่นรบกวนรุนแรง ไม่เป็นแหล่งเพาะเชื้อโรค ที่สำคัญลดเศษขยะเศษอาหารในครัวเรือนของแต่ละบ้านแต่ละชุมชนลงได้

ภายหลังจากการนำเครื่องนี้ไปติดตั้งทดลองใช้ที่ชุมชนบางชนะ อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานีแล้วทำให้เกิดกระแสการรักษ์สิ่งแวดล้อมภายในชุมชนเพิ่มขึ้น

นำเครื่องกำจัดขยะเศษอาหารเป็นปุ๋ยอัตโนมัติไปใช้ในชุมชนบางชนะ ได้ผลดีเกินคาด

พจนาพร แผ้วชนะ ชาวบ้านชุมชนบางชนะ กล่าวว่า ชุมชนบางชนะส่วนใหญ่ประกอบอาชีพประมงและปลูกผัก ทำให้มีเศษขยะจากปลา เศษอาหารทะเลที่หาได้และเศษผักที่เกิดขึ้นจำนวนมาก เมื่อก่อนนำเศษขยะเหล่านั้นไปทิ้งใส่ถังขยะและนำไปใส่โคนต้นไม้เลย ทำให้มีกลิ่นรบกวน นอกจากนี้มีสัตว์เข้าไปคุยเขี่ยทำให้ขยะเรี่ยราด จนกระทั่งมีอาจารย์นักศึกษาจากวิทยาลัยเทคนิคสุราษฎร์ธานีและผู้เชี่ยวชาญ สวทช.ได้นำเครื่องกำจัดขยะเศษอาหารเป็นปุ๋ยอัตโนมัติมาให้ชาวบ้านในชุมชนทดลองใช้ผลปรากฏว่าใช้งานได้ดีเกินคาด เศษอาหารจากครัวเรือนและอื่นๆในชุมชนเมื่อนำมาผ่านการย่อยสลายจากเครื่องนี้เมื่อย่อยสลายทิ้งให้แห้งกลายเป็นปุ๋ยเมื่อนำไปใส่ต้นไม้ ใส่พืชผักเจริญงอกงามดีขึ้นกว่าที่ผ่านมา โดยเฉพาะผักสลัดที่บ้านทำการเพาะปลูกเพื่อส่งจำหน่ายยังร้านอาหารในตัวเมืองได้รับการตอบรับจากลูกค้าขายส่งทุกวันนี้ไม่เพียงพอต่อความต้องการของตลาดและช่วยลดการใช้ปุ๋ยเคมีในชุมชนอีกทางหนึ่งด้วย

ood Waste)

ประเทศสวีเดน เป็นประเทศอันดับที่ 1 จากทุกประเทศทั่วโลกที่มีกระบวนการจัดการขยะ กลายเป็นประเทศหนึ่งเดี่ยวที่ได้เริ่มต้นโครงการคัดแยกขยะ และนำขยะที่คัดแยกแล้วกลับมาใช้เป็นพลังงานใหม่ตั้งแต่เมื่อปี ค.ศ. 1940 ซึ่งในปัจจุบันประเทศสวีเดนสามารถพัฒนาเทคโนโลยีที่นำขยะกลับมาใช้เป็นพลังงานได้โดยแทบไม่ก่อให้เกิดมลพิษใด ๆ และสามารถนำขยะไป Reuse ได้จำนวนมากถึง 96% และยังมีโครงการแปรรูปขยะเป็นพลังงานไฟฟ้าที่สามารถผลิตไฟฟ้าใช้เองภายในประเทศได้มากกว่า 810,000 ครัวเรือน ขณะเดียวกัน สวีเดนมีระบบมัดจำค่าขวดพลาสติกที่เก็บเงินค่าขวดพลาสติกจากผู้บริโภคที่ไม่นำขวดพลาสติกที่ใช้เสร็จแล้วไปคืน ณ จุดรับคืน เป็นต้น และได้ริเริ่มระบบมัดจำถุงพลาสติกโดยมีราคาคิดเป็นเงินบาทไทยจะอยู่ที่ 1.86 บาท ต่อใบ เป็นมาตรการป้องกันการทิ้งถุงพลาสติกไปอย่างเสียเปล่านั่นเอง

ประเทศเยอรมนี ได้ชื่อว่าเป็นประเทศแห่งขยะรีไซเคิล ปี ค.ศ. 1996 เคยครองอันดับ 1 ของโลก โดยประเทศเยอรมนีได้ออกกฎหมายควบคุมขยะมูลฝอยกระจายออกไปในทุกภาคส่วนของประเทศ ไม่ว่าจะเป็นขั้นตอนของการผลิต จำหน่าย หรือ บริโภค รวมถึงให้คัดแยกขยะก่อนทิ้งทุกครั้ง อีกทั้งยังมีการเก็บภาษีรีไซเคิลจากร้านค้าทุกร้านที่มีถุงพลาสติกแจกลูกค้า และมีระบบมัดจำค่าขวดพลาสติกเพื่อเป็นการกระตุ้นให้ผู้บริโภคส่งคืนขวดเพื่อนำไปรีไซเคิลต่อไป โดยมาตรการดังกล่าวนี้ทำให้บริษัทเครื่องดื่มต่าง ๆ ในประเทศเยอรมนี เลือกที่จะผลิตขวดพลาสติกที่สามารถใช้ซ้ำได้ออกสู่ตลาด เพราะการผลิตขวดพลาสติกใช้ซ้ำช่วยลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ได้จำนวนมากหากเทียบกับการผลิตขวดพลาสติกใหม่ เป็นผลทำให้จำนวนขวดพลาสติกในท้องตลาดของประเทศเยอรมนีเป็นขวดพลาสติกชนิดใช้ซ้ำมากถึง 64% ถือเป็นมาตรการที่ช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมในทุก ๆ ภูมิภาคของประเทศเยอรมนีได้เป็นอย่างดี

ประเทศเดนมาร์ก เป็นประเทศตัวอย่างที่ประสบความสำเร็จในการลดการใช้พลาสติก ในปี ค.ศ. 2003 โดยมีการเก็บภาษีถุงพลาสติกจากผู้ค้าปลีกเพื่อกดดันให้ร้านค้าปลีกคิดค่าธรรมเนียมถุงพลาสติกกับลูกค้า และยังกระตุ้นให้ผู้บริโภคทั่วไปใช้ถุงที่สามารถนำกลับมาใช้ได้ใหม่ ทำให้ประเทศเดนมาร์กลดการใช้ถุงพลาสติกจากเดิมได้ถึง 66% นอกจากนี้ยังมีระบบมัดจำค่าขวดที่เก็บเงินค่าขวดพลาสติกเพิ่มจากราคาสินค้า เพื่อกระตุ้นให้ผู้บริโภคนำขวดมาคืนเพื่อรับเงินที่มัดจำไว้ และนำขวดพลาสติกที่รวบรวมได้จะนำไปรีไซเคิลต่อไป ซึ่งทำให้สามารถรีไซเคิลขวดพลาสติกได้ถึง 90% ของขวดพลาสติกที่รับคืนในระบบ

ประเทศอังกฤษ ดำเนินการนโยบายเก็บภาษีถุงพลาสติก และห้ามใช้พลาสติกที่ใช้แล้วทิ้ง ในปี ค.ศ. 2015 อังกฤษได้เริ่มเก็บค่าธรรมเนียมถุงพลาสติกจากผู้บริโภคในร้านค้าใหญ่ ๆ ใบละประมาณ 2.14 บาท และยังมีแผนที่จะนำระบบมัดจำขวดพลาสติกมาใช้ รวมทั้งห้ามใช้หลอดดูดพลาสติก แท่งพลาสติกสำหรับคนกาแฟ และ ก้านสำลีแคะหู ซึ่งถือว่าวิธีการดังกล่าวทำให้ประเทศอังกฤษสามารถลดการใช้พลาสติกได้มากกว่า 80% ส่งผลให้สามารถลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ได้ถึง 13 ล้านปอนด์ ซึ่งช่วยให้ประเทศอังกฤษอนุรักษ์พลังงานได้มากมายมหาศาลต่อไปในอนาคต

ประเทศสหรัฐอเมริกา แม้ยังไม่มีคำสั่งห้ามหรือการเก็บภาษีกับถุงขยะพลาสติกทั่วประเทศ แต่ก็มีบางรัฐที่ออกกฎมาตรการควบคุมพลาสติกก็คือ ซานฟรานซิสโก ถือเป็นเมืองแรกของอเมริกาที่มีการห้ามถุงพลาสติกเด็ดขาด ซึ่งนโยบายนี้ได้ผลักดันให้ชาวเมืองใช้ถุงที่สามารถใช้ซ้ำได้ (Reusable Bags) ด้วยการวางขายถุงกระดาษใส่ของที่ย่อยสลายได้ไว้ที่จุดแคชเชียร์ ทำให้ลดมลพิษจากถุงพลาสติกได้ถึง 72% และในปี ค.ศ. 2009 วอชิงตัน ดีซี ก็มีการเก็บภาษีถุงพลาสติกเหมือนกัน โดยภาษีที่เก็บได้ถูกนำเข้ากองทุนเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ซึ่งนโยบายนี้สามารถลดการใช้ถุงพลาสติกได้ถึง 85% จึงทำให้ลดมลพิษช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมให้กับประเทศได้มากที่สุด

ประเทศออสเตรเลีย เมื่อปี ค.ศ. 2011 ออสเตรเลียมีการห้ามใช้ถุงพลาสติกชนิด PE แบบใช้ครั้งเดียวทุกชนิดที่บางกว่า 35 ไมครอน โดยรัฐบาลออสเตรเลียรณรงค์ให้พลเมืองใช้ถุงที่สามารถนำกลับมาใช้ได้ใหม่ (Reusable Bags) เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สามารถกำจัดขยะพลาสติกที่จะส่งไปหลุมฝังกลบได้ถึง 1 ใน 3 จากปริมาณเดิม และเมื่อไม่นานมานี้ในออสเตรเลียได้เริ่มนำมาตรการไม่ให้ถุงพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งให้แก่ลูกค้าอีก เพื่อมุ่งให้เกิดการลดพลาสติก

ประเทศญี่ปุ่น เป็นประเทศเอเชียที่อยู่ในอันดับ 3 ของการเป็นประเทศที่มีวิธีการจัดการขยะมากมาย เนื่องจากประเทศญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับการจัดการขยะในประเทศมาก ซึ่งประชากรชาวญี่ปุ่นทุกคนมีส่วนร่วมในการรับผิดชอบการจัดการขยะในประเทศของตนเองเป็นอย่างดีและมีระเบียบวินัย ประกอบกับการออกกฎหมายสำหรับการจัดการขยะพลาสติก ส่งผลให้ประเทศญี่ปุ่นประสบความสำเร็จในด้านการจัดการขยะสูง ถือว่ากฎหมายดังกล่าวสามารถลดการทิ้งขยะได้ถึง 40% ทำให้การแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมในประเทศญี่ปุ่นจากเรื่องขยะเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

จีน เป็นประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในโลก จึงมีอัตราการใช้ถุงพลาสติกค่อนข้างสูงตามไปด้วย แต่ในปี 2008 รัฐบาลจีนได้มีคำสั่งห้ามร้านค้าและห้างสรรพสินค้าจัดเตรียมถุงพลาสติกฟรีที่มีขนาดบางกว่า 0.25 มิลลิเมตร ให้กับลูกค้า และเก็บค่าธรรมเนียมเมื่อใช้ถุงพลาสติก ซึ่งมาตรการดังกล่าวทำให้จีนลดการใช้ถุงพลาสติกได้ถึง 40,000 ล้านใบ

กลุ่มประเทศอาเซียน ประกอบด้วย อินโดนีเซีย กัมพูชา เมียนมาร์ และมาเลเซีย

อินโดนีเซีย ปี ค.ศ. 2016 อินโดนีเซียใช้งบประมาณถึง 1 พันล้านในการลดปริมาณขยะพลาสติก โดยรัฐบาลอินโดนีเซียได้ทดลองเก็บภาษีถุงพลาสติก แม้ในช่วงต้นจะเกิดกระแสต่อต้านจากประชาชนเป็นส่วนใหญ่ แต่สุดท้ายรัฐบาลก็สามารถลดปริมาณถุงพลาสติกได้จำนวนมาก ขณะที่ประเทศกัมพูชา ปี ค.ศ. 2019 กัมพูชาตั้งเป้าลดการใช้ถุงพลาสติกให้ได้ 50% โดยเก็บเงินค่าถุงพลาสติกจากผู้บริโภค ขณะที่ทางการกำลังพิจารณาห้ามผลิต นำเข้า และจำหน่ายถุงพลาสติกที่บางกว่า 0.03 มิลลิเมตร และมีความกว้างน้อยกว่า 30 เซนติเมตร และจะเก็บเงินค่าถุงพลาสติกเพิ่มขึ้นทั่วประเทศในปีนี้ (ค.ศ.2020) สำหรับประเทศเมียนมาร์ ปี ค.ศ. 2009 บริษัทผู้ผลิตถุงพลาสติกในย่างกุ้งได้รับคำสั่งจากรัฐบาลในขณะนั้นให้ยกเลิกการผลิตถุงพลาสติก พร้อมกับได้ออกมาตรการห้ามใช้ถุงพลาสติกในหลายเมือง ส่วนประเทศมาเลเซีย เก็บภาษีถุงพลาสติกเฉพาะเขตเมืองปีนัง พร้อมทั้งรณรงค์ลดการใช้ถุงพลาสติกและโฟมเฉพาะวันเสาร์ ทั้งยังแก้ไขกฎหมายเพื่อสนับสนุนการรณรงค์ด้วยการกำหนดให้ผู้ค้าปลีกในห้างสรรพสินค้า หรือซุปเปอร์มาร์เก็ตต้องยอมรับข้อกำหนดนี้ และผู้ซื้อต้องการใช้ถุงพลาสติกจะต้องจ่าย 20 เซ็นต์ต่อถุงพลาสติก 1 ใบ เช่นเดียวกัน

อย่างไรก็ดี ปัญหาสิ่งแวดล้อมทั่วโลกต่างหาวิธีการแก้ไขอย่างยั่งยืน หากมองกลับมาที่ประเทศไทยของเรา เป็นประเทศที่มีปัญหาขยะพลาสติกปริมาณมากและทิ้งขยะลงสู่ทะเลมากที่สุดเป็นอันดับต้น ๆ ของโลก ส่งผลให้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กำหนดมาตรการให้ลดเลิกและงดใช้ถุงพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียว 100% รวมถึงมาตรการสนับสนุนให้เลือกใช้วัสดุทดแทนที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยเริ่มวันที่ 1 มกราคม 2563 ที่ผ่านมา ซึ่งรัฐบาลไทยตั้งเป้าไว้ว่าภายในปี ค.ศ. 2022 ประเทศไทยจะสามารถลดปริมาณขยะพลาสติกที่ต้องนำไปกำจัดได้ประมาณ 0.78 ล้านตันต่อปี

Source: นิตยสาร Green Network ฉบับที่ 97 มกราคม-กุมภาพันธ์ 2563 คอลัมน์ GREEN World โดย กองบรรณาธิการ