MA-RE-DESIGN ทะเลไม่ใช่ปลายทางของขยะ

โครงการ “การป้องกันขยะทะเลด้วยการลดการใช้ การออกแบบอย่างยั่งยืน และการรีไซเคิลบรรจุภัณฑ์พลาสติก” หรือโครงการ “MA-RE-DESIGN” จึงถูกริเริ่มขึ้นภายใต้ความร่วมมือของ องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) องค์การกองทุนสัตว์ป่าโลกสากล (WWF) และโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP) ร่วมมือกับกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) โดยได้รับงบโดยประมาณสนับสนุนจากกระทรวงสิ่งแวดล้อม การดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศ การอนุรักษ์ธรรมชาติ และความปลอดภัยทางนิวเคลียร์ (BMUKN) เพื่อดำเนินงานในปี พ.ศ. 2565 – 2569

โครงการดังกล่าว ได้จัดตั้งขึ้นในปี 2566 โดยมุ่งเน้นการสนับสนุนเชิงนโยบายเพื่อจัดการขยะบรรจุภัณฑ์ตั้งแต่ต้นน้ำ ผ่านหลักการออกแบบบรรจุภัณฑ์อย่างยั่งยืน (Eco-design) ให้กับภาคเอกชน โดยร่วมมือกับผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) และสถาบันการศึกษา เพื่อนำหลักการออกแบบเพื่อการรีไซเคิล (Design for Recycling: D4R) และการประเมินวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ (Life Cycle Assessment) มาใช้ในนวัตกรรมบรรจุภัณฑ์ จึงได้ผลลัพธ์เป็นคู่มือ D4R ฉบับปรับปรุงใหม่, ข้อเสนอแนะทางกฎหมายเพื่อรองรับร่างพระราชบัญญัติการจัดการบรรจุภัณฑ์อย่างยั่งยืน, การแลกเปลี่ยนความรู้ระดับนานาชาติร่วมกับผู้เชี่ยวชาญจากเยอรมนี  รวมถึงสนับสนุนบริษัท 3 แห่งในการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ที่รีไซเคิลง่ายขึ้นและใช้ประโยชน์จากวัสดุได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด โดยรางวัลนวัตกรรมบรรจุภัณฑ์ประจำปี (Packaging Innovation Award) ยังกระตุ้นนักนวัตกรรมรุ่นใหม่และ SME ให้เห็นว่าการออกแบบที่ยั่งยืนสามารถส่งเสริมการแข่งขันทางธุรกิจได้

นอกจากนี้ โครงการฯ ยังร่วมให้ข้อมูลสำคัญเพื่อเตรียมความพร้อมประเทศไทยในการใช้ระบบ EPR โดยจัดทำคู่มือการคำนวณค่าธรรมเนียม EPR, ข้อเสนอการจัดตั้งองค์กรความรับผิดชอบของผู้ผลิต (Producer Responsibility Organisation: PRO) ที่สอดคล้องกับบริบทของไทย และข้อเสนอแนะทางกฎหมายที่สอดรับกับมาตรฐานสากล เพื่อพัฒนารากฐานสำคัญที่ช่วยสนับสนุนกรมควบคุมมลพิษในการพัฒนานโยบายและข้อบังคับที่จำเป็นต่อการบังคับใช้ระบบ EPR ในอนาคต

ความสำเร็จในพื้นที่สู่การเปลี่ยนแปลงระดับประเทศ

อัลวาโร่ ซูริต้า ผู้อำนวยการโครงการ MA-RE-DESIGNจากองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ)  กล่าวว่า โครงการ “MA-RE-DESIGN” ได้บรรลุผลการดำเนินงานที่สำคัญภายหลังจากการขับเคลื่อนอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลากว่า 4 ปี ความสำเร็จที่เป็นรูปธรรมของโครงการสะท้อนผ่านการดำเนินงานในพื้นที่นำร่อง 2 แห่ง ได้แก่ เทศบาลนครตรัง จังหวัดตรัง และเกาะเต่า จังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีระบบนิเวศทางทะเลสำคัญและเผชิญความเสี่ยงสูงหากขาดการจัดการขยะที่เหมาะสม โดยนำมาตรการจัดการขยะที่ชัดเจนมาใช้เพื่อลดปริมาณขยะพลาสติกเกิดขึ้นจริงภายในพื้นที่

นอกจากนี้ โครงการฯ  ยังได้ขยายผลสู่ระดับภูมิภาคผ่านความร่วมมือกับ โครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP)  ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และประสบการณ์ร่วมกับประเทศอื่นๆ อีก 8 ประเทศในภูมิภาคเอเชียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และได้รับความร่วมมือจากภาคธุรกิจและ WWF Thailand ในการลดการรั่วไหลของพลาสติกสู่ธรรมชาติ ซึ่งช่วยให้ประเทศไทยสามารถนำแนวปฏิบัติที่ดีจากนานาชาติมาปรับใช้และแบ่งปันความสำเร็จของตนเองในเวทีระดับสากลได้

“แม้ว่าโครงการจะเสร็จสิ้นลง แต่การจัดการขยะพลาสติกถือเป็นกระบวนการต่อเนื่องที่ต้องดำเนินต่อไปเสมือนฟันเฟืองในเครื่องยนต์ ซึ่งความท้าทายสำคัญที่ต้องเร่งดำเนินการคือการจัดทำกรอบระเบียบและข้อบังคับทางกฎหมายให้เสร็จสมบูรณ์ เพื่อเป็นรากฐานในการบังคับใช้นโยบายตามที่กำหนดไว้ในแผนปฏิบัติการให้เกิดผลสัมฤทธิ์ในระยะยาว” อัลวาโร่ กล่าว

เปลี่ยนขยะกลับเข้าสู่ระบบไม่ใช่หลุดสู่ทะเล

เอกนฤน อริยวงศ์วิวัฒน์ ผู้อำนวยการส่วนงานอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และผู้จัดการโครงการ WWF ประเทศไทย กล่าวว่า การดำเนินงานของ WWF ได้สร้างการเชื่อมโยงส่วนที่ขาดหายไปแทนการตั้งคำถามเรื่องปริมาณการเก็บขยะ เพื่อให้วัสดุมีโอกาสกลับเข้าสู่ระบบ โดยกระบวนการทำงานในภาคสนามเริ่มต้นจากการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึกในพื้นที่ผ่านเส้นทางการจัดการขยะ เพื่อระบุจุดที่ต้องได้รับการยกระดับและเชื่อมต่อให้เป็นระบบที่สมบูรณ์ โดยข้อมูลเหล่านี้ถูกนำมาแปลงเป็นแผนปฏิบัติการที่กำหนดลำดับความสำคัญร่วมกับเทศบาลและภาคีเครือข่ายในพื้นที่ เพื่อให้เกิดการปฏิบัติจริงมากกว่าเพียงแค่การทำรายงานข้อเสนอแนะ

ภายใต้โครงการ “MA-RE-DESIGN” WWF เข้ามาทำหน้าที่เป็นตัวกลางเชื่อมต่อการขนส่งวัสดุจากเกาะกลับเข้าสู่ฝั่งเพื่อส่งต่อไปยังโรงงานรีไซเคิล ในพื้นที่เทศบาลนครตรัง  จังหวัดตรัง และพื้นที่เกาะเต่า จังหวัดสุราษฎร์ธานี รวมถึงการจัดตั้งระบบมัดจำคืนเงิน (Deposit Return System: DRS) การขยายจุดเติมน้ำเพื่อลดการใช้ขวดพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง การสร้างระบบขนส่งย้อนกลับสำหรับขยะรีไซเคิลมูลค่าต่ำ และการจัดตั้งธนาคารขยะชุมชน จนปัจจุบันวิสาหกิจชุมชนขยะมีค่าเกาะเต่าได้กลายมาเป็นผู้นำในการจัดการขยะบนเกาะได้สำเร็จ

นอกจากนี้ องค์ความรู้ที่เกิดขึ้นยังถูกส่งต่อสู่ระดับภูมิภาคผ่านเครือข่ายของโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP) และหน่วยงานประสานงานทางทะเลเอเชียตะวันออก (COBSEA) เพื่อแบ่งปันประสบการณ์การทำงานร่วมกับประเทศภาคีสมาชิกอื่นๆ ในเอเชียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งจะช่วยยกระดับการจัดการขยะพลาสติกในระดับสากลต่อไป

พื้นที่นำร่อง “ขยะมีค่าเกาะเต่า” เปลี่ยน “วิกฤตขยะ” สู่การเป็น “Living Lab” ด้านเศรษฐกิจหมุนเวียน

ศรายุทธ ธนะโสธร ประธานวิสาหกิจชุมชน ขยะมีค่าเกาะเต่า จังหวัดสุราษฎร์ธานี กล่าวว่า เกาะเต่ามีพื้นที่เพียง 21 ตารางกิโลเมตร แต่ต้องแบกรับจำนวนนักท่องเที่ยวเกือบ 700,000 คนต่อปี และปริมาณขยะอีกกว่า 30 ตันต่อวัน ภายใต้การสนับสนุนการพัฒนาพื้นที่จากโครงการ ชุมชนได้เปลี่ยนผ่านจากการรับมือกับ “วิกฤตขยะ” สู่การเป็น “Living Lab” ด้านเศรษฐกิจหมุนเวียน ด้วยการพลิกมุมมองจากการเห็นขยะเป็นภาระ มาเป็นทรัพยากรที่มีคุณค่า ผ่านการคัดแยกตั้งแต่ต้นทาง การพัฒนาระบบภาชนะหมุนเวียน (Reusable Packaging) และการรักษามูลค่าของวัสดุให้อยู่ในระบบเศรษฐกิจให้นานที่สุด ส่งผลให้เกาะเต่าสามารถสร้างโมเดลการจัดการทรัพยากรที่ก้าวข้ามการแก้ปัญหาปลายทางไปสู่การออกแบบทั้งระบบ

อีกหนึ่งกลไกสำคัญคือ “วิสาหกิจชุมชนขยะมีค่าเกาะเต่า” และธนาคารขยะที่สามารถจัดการขยะรีไซเคิลมูลค่าต่ำที่เป็นปัญหาสะสมของพื้นที่มาอย่างยาวนานให้กลับเข้าสู่ระบบได้อย่างเป็นรูปธรรม

ปัจจุบันหลายประเทศกำลังร่วมสร้างกลไกทางกฎหมายระหว่างประเทศเพื่อป้องกันมลพิษจากพลาสติกผ่านคณะกรรมการเจรจาระหว่างรัฐบาล (INC) ในขณะที่สหภาพยุโรปกำลังขับเคลื่อนกฎระเบียบว่าด้วยบรรจุภัณฑ์และของเสียจากบรรจุภัณฑ์ (Packaging and Packaging Waste Regulation: PPWR) รวมถึงกฎระเบียบการออกแบบผลิตภัณฑ์เพื่อลดภาระสิ่งแวดล้อมและทรัพยากร (Ecodesign for Sustainable Products Regulation: ESPR) ซึ่งส่งผลต่อผู้ส่งออกและผู้ผลิตชาวไทยโดยตรง

ผลลัพธ์ที่ได้จากการดำเนินโครงการ MA-RE-DESIGN มาตลอด 4 ปีจะช่วยขับเคลื่อนไทยในการบริหารจัดการพลาสติกในระดับโลกได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป

รศ.ดร.สัญญา สิริวิทยาปกรณ์ จากภาควิชาวิศวกรรมสิ่งแวดล้อม คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้สะท้อนมุมมองที่น่าสนใจ ตั้งแต่ “ศักยภาพ”ของไทย ไปจนถึง“โจทย์ใหญ่”ที่ต้องเร่งปลดล็อค เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจหมุนเวียน

ชี้ไทยมีศักยภาพ แต่ต้องเร่งสปีดขึ้น 2 – 4 เท่า

รศ.ดร.สัญญา ชี้ว่า ประเทศไทยมีศักยภาพสูงในการสร้างระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนพลาสติกอย่างครบวงจร เนื่องจากมีพื้นฐานอุตสาหกรรมพลาสติกที่แข็งแกร่งและครบวงจรตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ จนถึงปลายน้ำ อีกทั้งยังมีกรณีศึกษาโครงการเศรษฐกิจหมุนเวียนพลาสติกขนาดเล็กในระดับชุมชนที่สามารถนำพลาสติกใช้แล้วกลับมาผลิตใหม่และสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ แต่เมื่อมองในภาพใหญ่กลับพบความท้าทาย

​“ข้อมูลงานวิจัยชี้ว่า การขยายตัวของโครงการเหล่านี้ยังล่าช้ากว่าเป้าหมายระดับชาติตามแผนโรดแมปการจัดการขยะพลาสติกที่ตั้งเป้าไว้ว่าภายในปี พ.ศ. 2573 (ค.ศ. 2030) ประเทศไทยควรมีระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนพลาสติกที่สามารถดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและครบวงจร

​หากจะก้าวให้ทันตามเป้าหมายดังกล่าว นับจากนี้ไทยต้องเร่งการดำเนินการหลายด้านให้เร็วขึ้น 2 – 4 เท่า ไม่ว่าจะเป็นการยุติการใช้พลาสติกบางประเภทในกลุ่มพลาสติกใช้ครั้งเดียวทิ้ง (Single-use Plastic), การเพิ่มอัตรารีไซเคิลพลาสติกให้ได้ 50-70%, การขยายขนาดของตลาดเศรษฐกิจหมุนเวียน รวมถึงผลักดันการนำหลักการ EPR หรือ Extended Producer Responsibility มาปรับใช้ในอุตสาหกรรมอย่างจริงจัง เพื่อให้ผู้ผลิตมีส่วนรับผิดชอบต่อผลิตภัณฑ์พลาสติกของตนตลอดวงจรชีวิต ” รศ.ดร.สัญญา กล่าว

โจทย์ใหญ่ยังขาดโครงสร้างพื้นฐาน ระบบที่ทำให้ทุกอย่างหมุนเวียนได้จริง

หนึ่งในอุปสรรคสำคัญคือ การขาด “โครงสร้างพื้นฐาน” ที่จะรองรับระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนในระดับประเทศ

รศ.ดร.สัญญา ฉายภาพให้เห็นว่า แม้ประเทศไทยจะมีตัวอย่างโครงการเศรษฐกิจหมุนเวียนพลาสติกขนาดเล็กในระดับชุมชน แต่เมื่อต้องการขยายสู่ระดับที่ใหญ่ขึ้นในระดับอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ กลับยังขาดการเชื่อมโยงที่เป็นระบบ

“เรายังขาดโครงสร้างพื้นฐานรองรับในระดับประเทศขาดระบบติดตามผลิตภัณฑ์พลาสติกตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทางหลังการบริโภคพลาสติกส่วนใหญ่จะหลุดออกจากระบบ ไม่สามารถติดตามและรวบรวมกลับมาใช้ใหม่ได้ ทำให้ไม่เกิดวงจรเศรษฐกิจหมุนเวียนที่ต้องมีกิจกรรมในห่วงโซ่อุปทาน เช่น การขนส่ง การจัดเก็บ ฯลฯ ที่ต้องเชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ” รศ.ดร.สัญญา กล่าว

อีกจุดอ่อนสำคัญ คือ ข้อมูลเศรษฐกิจที่ไม่ชัดเจน “ทุกวันนี้เรายังไม่มีตัวเลขมูลค่าทางเศรษฐกิจที่ครอบคลุมกิจกรรมหมุนเวียนทั้งหมด รวมถึงข้อมูลการลดการใช้วัตถุดิบตั้งต้นจากปิโตรเลียม ซึ่งถือเป็นเป้าหมายสำคัญของเศรษฐกิจหมุนเวียน ปัจจุบันข้อมูลเหล่านี้ยังไม่ปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจน

แม้แต่ข้อมูลตัวเลข”ปริมาณการรีไซเคิลพลาสติก” ในประเทศไทย ก็ยังมีความแตกต่างกันอยู่มาก บางรายงานระบุว่า มีอัตราการรีไซเคิลอยู่ที่ประมาณ 20% ในขณะที่บางข้อมูลอาจจะต่ำกว่านั้น ซึ่งตัวเลขนี้เป็นเพียงการวัดปริมาณวัตถุดิบที่ถูกนำกลับมาใช้ใหม่เท่านั้น ยังไม่ได้สะท้อนถึงมูลค่าทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจริง

เศรษฐกิจหมุนเวียน ครบวงจรกว่ารีไซเคิล

นอกจากนี้ อีกอุปสรรคที่สำคัญไม่แพ้กัน คือความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนต่อแนวคิด “เศรษฐกิจหมุนเวียน” ที่เน้นแค่การรีไซเคิล โดยไม่พิจารณาระบบทั้งหมด จนนำไปสู่ปัญหาการนำเข้าขยะพลาสติกจากต่างประเทศเพื่อมารีไซเคิลในไทย โดยใช้คำว่าเศรษฐกิจหมุนเวียนมาเป็นใบเบิกทาง

​“ถามว่ามูลค่าทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นอยู่ตรงไหน? คนนำเข้ามาอาจมีรายได้จากการรับจ้างกำจัดขยะ หรือได้วัตถุดิบราคาถูกมาใช้ต่อ แต่ในความเป็นจริง เราตามไม่ได้เลยว่า ขยะเหล่านั้นถูกเอาไปทำอะไรบ้าง กำจัดถูกวิธีไหม และที่สำคัญคือ วัตถุดิบเหล่านี้มาจากประเทศอื่น ซึ่งไม่ตอบเป้าหมายของการลดการใช้ทรัพยากรในประเทศ และเสี่ยงที่จะเกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมซ้ำเติม” รศ.ดร.สัญญา กล่าว

​พร้อมกันนี้ได้ย้ำว่า “แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนเกิดขึ้นเพื่อตอบโจทย์ว่า เราจะยังคงสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้ โดยใช้ทรัพยากรซ้ำ ลดการใช้ทรัพยากรใหม่ และจัดการของเสียให้กลับเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจอีกครั้ง ดังนั้น เศรษฐกิจหมุนเวียนที่แท้จริงจึงไม่ได้หยุดอยู่แค่ขั้นตอนการรีไซเคิล แต่ต้องครอบคลุมทั้งระบบ ตั้งแต่การออกแบบ การผลิต การขนส่ง การรวบรวม การบำบัดมลพิษ ไปจนถึงการสร้างตลาดสำหรับผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการหมุนเวียน”

อีกหนึ่งประเด็นที่ รศ.ดร.สัญญา ชี้ให้เห็นคือ ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับวัสดุทางเลือกอย่าง “พลาสติกที่ย่อยสลายได้ทางชีวภาพ” (Biodegradable Plastic) หลายคนเข้าใจว่าสามารถทิ้งที่ไหนก็ได้ ซึ่งไม่จริง เพราะพลาสติกกลุ่มนี้ ไม่สามารถย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติ แต่ถูกออกแบบมาให้ย่อยสลายได้ในสภาวะจำเพาะ เช่น ต้องผ่านกระบวนการหมัก หรืออยู่ในสภาวะที่มีแสง หรืออุณหภูมิที่เหมาะสม ดังนั้น ถ้าทิ้งโดยไม่คัดแยก หรือจัดการไม่เหมาะสม ก็สามารถกลายเป็นไมโครพลาสติก ซ้ำเติมปัญหาสิ่งแวดล้อมและก่อให้เกิดก๊าซเรือนกระจกได้เช่นกัน

การแยกขยะในครัวเรือนและพฤติกรรมผู้บริโภคจึงเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ต้องส่งเสริม โดยปัญหาการคัดแยกขยะ ไม่ได้เกิดจากความไม่เชื่อมั่นว่าพลาสติกที่แยกไปจะถูกนำไปรีไซเคิลหรือไม่ แต่สิ่งที่เป็นปัจจัยสำคัญจริง ๆ คือ ความสับสนของผู้บริโภคว่าต้องแยกอย่างไร เพราะผลิตภัณฑ์มีความหลากหลายสูง และขาดแรงจูงใจชัดเจน ตัวอย่างเช่น ในยุโรปมีระบบค่ามัดจำคืนเมื่อคืนขวด จึงเกิดแรงจูงใจที่เป็นรูปธรรมในระดับผู้บริโภค

จับตา EPR และ PPP Plastic กลไกสำคัญในการขับเคลื่อน

ท่ามกลางโจทย์ความท้าทายที่เผชิญ รศ.ดร.สัญญา มองว่า การจะผลักดันเศรษฐกิจหมุนเวียนให้เกิดขึ้นจริงในระดับประเทศ ต้องอาศัยการลงทุนทั้งด้านโครงสร้างพื้นฐาน เทคโนโลยี รวมถึงต้องมีกิจกรรมที่เกี่ยวข้องครบวงจร ตั้งแต่การออกแบบผลิตภัณฑ์ การผลิต การจัดเก็บ การบำบัดมลพิษ ไปจนถึงการสร้างตลาดเข้ามารองรับ ทั้งหมดนี้ต้องดำเนินไปด้วยกัน เพื่อให้เกิดเป็นวงจรเศรษฐกิจหมุนเวียนที่สมบูรณ์

หนึ่งในกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียนพลาสติกในระดับประเทศ คือ หลักการ EPR (Extended Producer Responsibility) หรือการขยายความรับผิดชอบของผู้ผลิตให้ครอบคลุมตลอดวงจรชีวิตของผลิตภัณฑ์ ซึ่งอยู่ระหว่างเตรียมบังคับใช้ในปี 2570 โดย EPR จะเป็นเครื่องมือสำคัญที่สร้างทั้ง ‘ภาคบังคับ’ และ ‘ภาคสมัครใจ’ ให้เกิดขึ้นพร้อมกัน ทำให้เกิดแรงจูงใจเชิงระบบ และเอื้อให้เกิดความร่วมมือในระดับใหญ่

นอกจากนี้ การเชื่อมโยงเป้าหมายเศรษฐกิจหมุนเวียนเข้ากับวาระระดับโลกอย่าง “การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ” (Climate Action) จะเป็นอีกแรงจูงใจที่สำคัญ ซึ่งประเทศไทยกำลังเดินหน้าสู่เป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) โดยกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ Climate Change จะเป็นกลไกที่ทำให้ผู้ประกอบการที่นำพลาสติกกลับเข้าสู่ระบบได้รับ “พลาสติกเครดิต” ซึ่งจะสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจและแรงจูงใจโดยธรรมชาติ

ขณะที่ความพยายามในการเชื่อมโยงภาคส่วนต่างๆ ผ่านกลไกความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคธุรกิจ และภาคประชาสังคม ซึ่งเริ่มมีการจัดตั้งสมาคม PPP Plastics เพื่อผลักดันการจัดการขยะพลาสติกอย่างยั่งยืน ถือเป็นทิศทางที่ดีและเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อน อย่างไรก็ตาม แม้จะมีเจ้าภาพร่วมในลักษณะนี้แล้ว แต่การจะขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียนให้เกิดขึ้นได้จริงในระดับประเทศ ยังจำเป็นต้องอาศัยการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานและเทคโนโลยีที่เชื่อมโยงกันทั้งระบบ เพื่อผลักดันให้เกิดผลในระดับที่ใหญ่และครอบคลุมยิ่งขึ้น

“สำหรับการขับเคลื่อนในระดับประเทศ กลไกที่สำคัญมากคือ EPR ที่สร้างทั้ง ‘ภาคบังคับ’ และ ‘ภาคสมัครใจ’ ให้เกิดขึ้นพร้อมกัน ซึ่งตอนนี้เราพร้อมแล้ว ถ้าจะเร่งเรื่องนี้ก็สามารถทำได้ เพราะมีการดำเนินงานมาระยะหนึ่งแล้ว เพียงแต่ต้องเติมแรงจูงใจ เป้าหมาย และการบังคับใช้อย่างจริงจัง และแน่นอนว่า พฤติกรรมของผู้บริโภคก็ยังเป็นหัวใจที่สำคัญ เพราะทุกคนคือผู้บริโภค ถ้าเข้าใจและให้ความร่วมมือ ก็จะทำให้การเปลี่ยนผ่านนี้เร็วขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ” รศ.ดร.สัญญา กล่าวย้ำ

อุตสาหกรรมพลาสติกไทยกำลังอยู่ในจุดเปลี่ยนสำคัญ การเดินหน้าสู่เศรษฐกิจหมุนเวียนต้องอาศัยพลังร่วมจากทุกภาคส่วน ทั้งผู้ผลิต ผู้บริโภค ภาครัฐ และภาคประชาสังคม เพื่อผลักดันให้การเปลี่ยนผ่านอย่างเป็นระบบและยั่งยืน ..ไม่ใช่แค่ทางเลือก แต่คือความจำเป็นเร่งด่วน ก่อนที่วิกฤตมลพิษพลาสติกจะส่งผลกระทบเกินเยียวยา

ในปีนี้ แคมเปญ ” “โค้ก” ชวนแยก แลกลุ้นโชค กับ Trash Lucky” ปีที่ 4 ได้มุ่งเจาะกลุ่มเป้าหมายไปที่ Gen Z มากขึ้น เนื่องจากผู้บริโภคกลุ่ม Gen Z ในประเทศไทยมีความสนใจในเรื่องการรีไซเคิลเพิ่มมากขึ้น จึงได้ร่วมมือกับหลากหลายมหาวิทยาลัยชั้นนำในไทยเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการรีไซเคิลที่พ่วงความสนุกผ่านการจัดกิจกรรมต่าง ๆ พร้อมได้ลุ้นรับของรางวัลประจำเดือนและรับรางวัลจากการแลกแต้มรวมกว่า 4,400 รางวัล รวมถึงรางวัลใหญ่อย่างรถยนต์ไฟฟ้า มูลค่าทั้งหมดรวมกว่า 2 ล้านบาท และพิเศษสุด ในปีนี้สามารถนำแต้มที่สะสมได้จากการรีไซเคิล ไปแลกเป็นของที่ระลึก ลิมิเต็ด อิดิชั่นสุดพิเศษจาก “โคคา-โคล่า” หรือโค้ดส่วนลดค่าเดินทางจาก LINE MAN RIDE ที่จะช่วยให้การรีไซเคิลสะดวกสบายและคุ้มค่ามากยิ่งขึ้น

แคมเปญ ” “โค้ก” ชวนแยก แลกลุ้นโชค กับ Trash Lucky” เดินหน้าขับเคลื่อนการจัดการขยะอย่างยั่งยืนต่อเนื่อง ผ่านการขยายเครือข่ายพันธมิตรรีเทลผู้มีส่วนร่วมในการเป็นจุดตั้งรับวัสดุรีไซเคิลให้ครอบคลุมหลากหลายพื้นที่มากขึ้น โดยนอกเหนือจากพันธมิตรรีเทลเดิมอย่าง บริษัท บิ๊กซี ซูเปอร์เซ็นเตอร์ จำกัด (มหาชน) บริษัท ซีพี แอ็กซ์ตร้า จำกัด (มหาชน) ผู้นำธุรกิจค้าส่ง “แม็คโคร” และผู้นำธุรกิจค้าปลีก “โลตัส” บริษัท เดอะมอลล์ กรุ๊ป จำกัด และบริษัท เชลล์แห่งประเทศไทย จำกัด ในปีนี้เราได้ทำการต้อนรับพันธมิตรรีเทลใหม่อย่าง กลุ่มบริษัทสยามพิวรรธน์ รวมถึง บริษัท ไลน์แมน (ประเทศไทย) จำกัด มาร่วมเป็นส่วนหนึ่งของแคมเปญฯ ขณะเดียวกัน ในภาคใต้ ได้มีการขยายจุดรับวัสดุรีไซเคิลจากภูเก็ต ไปสู่ สงขลา ซึ่งได้รับการขับเคลื่อนโดย บริษัท หาดทิพย์ จำกัด (มหาชน) ผู้ผลิตและจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ “โคคา-โคล่า” ในภาคใต้ ส่วนพันธมิตรรีไซเคิล ยังคงได้รับการสนับสนุนจาก บริษัท อินโดรามา เวนเจอร์ส จำกัด (มหาชน) ผู้รีไซเคิลบรรจุภัณฑ์พลาสติก และบริษัท ไทยเบเวอร์เรจแคน จำกัด ผู้รีไซเคิลกระป๋องอลูมิเนียม อีกทั้งสำหรับเหล่า Gen Z ยังสามารถเข้าร่วมรีไซเคิลและสนุกกับกิจกรรมจาก “โคคา-โคล่า” และแทรชลัคกี้ ได้ในหลากหลายมหาวิทยาลัยชั้นนำ อาทิ มหาวิทยาลัยมหิดล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ และมหาวิทยาลัยสงขลานครินท์ วิทยาเขตหาดใหญ่

ศรุต วิทยารุ่งเรืองศรี ผู้อำนวยการอาวุโสฝ่ายองค์กรสัมพันธ์ การสื่อสาร และความยั่งยืน บริษัท โคคา-โคล่า ประจำประเทศไทย เมียนมา และลาว กล่าวว่า แคมเปญ ” “โค้ก” ชวนแยก แลกลุ้นโชค กับ Trash Lucky” เป็นส่วนหนึ่งของวิสัยทัศน์ World Without Waste ของ “โคคา-โคล่า” ในการเก็บกลับบรรจุภัณฑ์พลาสติกปริมาณเทียบเท่ากับที่ถูกจำหน่ายออกไปภายในปี 2573 อย่างไรก็ตามความพยายามจากเราเพียงฝ่ายเดียวไม่อาจเพียงพอที่จะจัดการกับปัญหาขยะพลาสติกได้ เราจึงร่วมมือกับพันธมิตรในการส่งเสริมและกระตุ้นให้ผู้บริโภคชาวไทยเปลี่ยนพฤติกรรมการแยกขยะ เพื่อนำเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลอย่างถูกต้อง ทั้งนี้ในปีนี้เราได้ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยต่าง ๆ เพื่อชักชวนให้กลุ่ม Gen Z ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความสนใจเรื่องรีไซเคิล มาร่วมแยก แลก และลุ้นรางวัลไปกับเรา และที่พิเศษกว่าเดิมคือ ในปีนี้สามารถนำแต้มที่สะสมมาแลกของที่ระลึก ลิมิเต็ดอิดิชั่นจาก “โคคา-โคล่า” รวมไปถึงแลกเป็นโค้ดส่วนลดค่าเดินทาง LINE MAN Eco และ LINE MAN Bike เพื่อช่วยให้การเดินทางไปที่จุดรับวัสดุรีไซเคิลนั้นสะดวกมากยิ่งขึ้น

ณัฐภัค อติชาตการ ผู้ร่วมก่อตั้งและกรรมการผู้จัดการ บริษัท แทรชลัคกี้ จำกัด (Trash Lucky) กล่าวว่า แทรชลัคกี้มีความยินดีที่ได้ร่วมเสริมสร้างพฤติกรรมการรีไซเคิลให้คนไทยต่อเนื่องมาจนถึงปีที่ 4 สำหรับในปีนี้เรามีความมุ่งมั่นที่จะส่งมอบความน่าตื่นเต้นและกระตุ้นให้ผู้บริโภคหันมาใส่ใจในเรื่องของการรีไซเคิลมากขึ้น โดยเราได้เพิ่มจำนวนจุดรับวัสดุรีไซเคิลเป็นทั้งหมดกว่า 80 จุดซึ่งรวมไปถึงพื้นที่ใหม่ล่าสุดของเราใน จ.สงขลา ทั้งนี้เรายังได้ร่วมมือกับ LINE MAN เพื่อให้ผู้บริโภคสามารถเข้าถึงจุดรับวัสดุรีไซเคิลได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้เรายังได้มีการใช้งานถังรีไซเคิลอัจฉริยะ (Smart bin) เพื่อให้การรีไซเคิลเป็นเรื่องที่ง่ายและสนุกยิ่งกว่าเดิม โดยผู้บริโภคสามารถหย่อนวัสดุรีไซเคิลได้สะดวกมากยิ่งขึ้นพร้อมรู้น้ำหนักและแต้มสะสมของตนได้ทันที”

“ยิ่งไปกว่านั้น เราทุกคนจะได้คืนชีวิตใหม่ให้กับขวดพลาสติกและกระป๋องอลูมิเนียมที่เก็บรวมรวมได้โดยการนำไปรีไซเคิลอย่างถูกต้องกับพันธมิตรรีไซเคิลของเรา โดยขวดพลาสติก PET จะถูกส่งต่อไปให้ อินโดรามา เวนเจอร์ส เพื่อนำเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลเป็นเม็ดพลาสติก Recycled PET (rPET) ที่สามารถผลิตเป็นบรรจุภัณฑ์ที่สะอาดปลอดภัยอีกครั้ง และไทยเบเวอร์เรจแคน จะสนับสนุนการรีไซเคิลกระป๋องอะลูมิเนียม รวมถึงเงินที่ได้จากการรีไซเคิลกระป๋องอลูมิเนียมเหล่านี้จะถูกนำไปบริจาคแก่มูลนิธิขาเทียม ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ซึ่งจากแคมเปญฯ ในปีที่ผ่านมาเราสามารถนำเงินไปบริจาคจากการรวบรวมกระป๋องอลูมิเนียมกว่า 866 กิโลกรัม” ณัฐภัค กล่าว

“โคคา-โคล่า” ผู้สนับสนุนหลักของแคมเปญ ” “โค้ก” ชวนแยก แลกลุ้นโชค กับ Trash Lucky” ปีที่ 4 ร่วมส่งมอบของรางวัลกว่า 4,400 รายการรวมมูลค่ากว่า 2 ล้านบาท เพื่อจุดประกายให้เหล่า Gen Z ได้มาร่วมสนุกกับกิจกรรมมากยิ่งขึ้น ไม่ว่าจะเป็นของรางวัลที่แจกประจำทุกเดือน อาทิ ไอโฟน, ไอแพด, Nintendo และทองคำ รวมไปถึงรางวัลใหญ่อย่างรถยนต์ไฟฟ้า โดยแคมเปญฯ มีระยะเวลา 6 เดือน เริ่มตั้งแต่วันที่ 1 กรกฏาคม ถึง 31 ธันวาคม 2567 ทั้งนี้ผู้ที่สนใจนำแต้มไปแลกเป็นของรางวัลแบบไม่ต้องรอลุ้นก็สามารถนำแต้มสะสมที่ได้ไปแลกเป็นของที่ระลึกสุดพิเศษจาก “โคคา-โคล่า” รวมไปถึงแลกเป็นโค้ดส่วนลดค่าเดินทางจาก LINE MAN Eco และ LINE MAN Bike

ซันโทรี่ เป๊ปซี่โค ประเทศไทย ในฐานะผู้ผลิตและจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์เครื่องดื่ม เราตระหนักถึงความสำคัญของบรรจุภัณฑ์พลาสติกในการปกป้องคุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ก่อนส่งถึงมือผู้บริโภค ในขณะเดียวกันก็ร่วมมือกับภาครัฐและเอกชนในการแก้ปัญหาขยะพลาสติกที่เกิดจากการจัดการบรรจุภัณฑ์หลังการบริโภคอย่างไม่เหมาะสมมาโดยตลอด เรามุ่งมั่นลดการใช้พลาสติกใหม่ และส่งเสริมการจัดการบรรจุภัณฑ์อย่างยั่งยืน (Sustainable Packaging Management) ตั้งแต่การเลือกใช้วัสดุและการออกแบบบรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ง่ายต่อการจัดการและสามารถนำกลับมารีไซเคิลได้ การให้ความรู้เกี่ยวกับการคัดแยกขยะและบรรจุภัณฑ์ใช้แล้วอย่างเหมาะสม ตลอดจนการเก็บกลับขวด PET ใช้แล้วเพื่อนำไปรีไซเคิลกลับมาผลิตเป็นขวดอีกครั้ง หรือที่เรียกกันว่า “ขวด rPET” (Recycled PET bottles) หมุนเวียนใช้ใหม่ได้ไม่รู้จบ ซึ่งจะช่วยลดปัญหาขยะพลาสติกอย่างเป็นรูปธรรมภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) เราจึงขอแนะนำหลักการ 3R (Reduce-Reuse-Recycle) และ 5 ขั้นตอน “รักษ์โลก” เพื่อแยกขวด PET ที่ใช้แล้ว ก่อนส่งเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิล โดยทุกคนสามารถทำตามได้ง่าย ๆ

หลักการ 3R (Reduce-Reuse-Recycle)

• Reduce (ลดการใช้) การลดปริมาณการใช้พลาสติกและลดปริมาณขยะที่เกิดขึ้น เช่น ลดการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวหรือใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติก และเลือกใช้บรรจุภัณฑ์ที่สามารถนำกลับไปรีไซเคิลได้
• Reuse (ใช้ซ้ำ) การใช้ซ้ำ เช่น ใช้ถุงพลาสติกใส่ของหลาย ๆ ครั้ง หรือการนำกล่องหรือบรรจุภัณฑ์ต่าง ๆ มาใช้ซ้ำเพื่อเก็บของหรือใส่อาหาร รวมถึงการประดิษฐ์สิ่งของใหม่ ๆ จากวัสดุใช้แล้ว อาทิ กระถางต้นไม้จากกระป๋องอลูมิเนียม
• Recycle (นำกลับมาใช้ใหม่) การคัดแยกขยะและนำวัสดุต่าง ๆ กลับมาแปรรูปเป็นของที่ใช้ใหม่ได้ เช่น การรีไซเคิลขวดพลาสติก PET ให้กลายเป็นขวดจากพลาสติกรีไซเคิล 100% (ขวด rPET 100%) ซึ่งสามารถนำมาใช้บรรจุอาหารและเครื่องดื่มได้อย่างปลอดภัยตามมาตรฐานของหน่วยงานด้านความปลอดภัยอาหารระดับสากล รวมถึงสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ของไทยด้วย ซึ่งปัจจุบัน ซันโทรี่ เป๊ปซี่โค ประเทศไทย นำขวด rPET 100% มาใช้เป็นบรรจุภัณฑ์ของเครื่องดื่มเป๊ปซี่ขนาด 550 มล. และ 1,450 มล. รวมถึงชาอู่หลงพร้อมดื่มทีพลัสทุกรสชาติ ขนาด 490 มล. และ 500 มล. ด้วย

5 ขั้นตอน “รักษ์โลก” ง่าย ๆ คัดแยกขวด PET ที่ใช้แล้ว เพื่อส่งเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิล

1. สังเกตขวดพลาสติก PET ใส ไม่มีสี ที่มีสัญลักษณ์รีไซเคิลหมายเลข 1 ใต้ขวด
2. ดื่มน้ำให้หมด
3. บีบขวดให้แบน
4. ปิดฝาขวดให้เรียบร้อย
5. นำไปทิ้งที่ถังสำหรับขยะรีไซเคิลหรือจุดรับเพื่อส่งต่อไปรีไซเคิลตามกระบวนการ

ปัญหาขยะพลาสติกเป็นสิ่งที่เราทุกคนต้องใส่ใจและให้ความสำคัญ เพราะสิ่งแวดล้อมไม่ใช่เรื่องของใครคนใด คนหนึ่ง แต่เป็นเรื่องของพวกเราทุกคน ดังนั้น สิ่งที่เราทุกคนสามารถทำได้ตั้งแต่วันนี้คือร่วมกันลดปริมาณขยะพลาสติกที่เกิดขึ้นจากการใช้ในชีวิตประจำวัน และเริ่มต้นคัดแยกขยะอย่างเหมาะสมตั้งแต่ต้นทาง โดยเฉพาะอย่างยิ่งขวด PET ที่สามารถนำกลับมารีไซเคิลได้ 100% เพียงเท่านี้ เราทุกคนก็สามารถเป็นพลังสำคัญในการดูแลสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนได้

[1] ข้อมูลจาก สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ณ เดือนมกราคม 2565

ปัญหาขยะ เรื่องใกล้ตัวที่ต้องช่วยกัน

ปัญหาขยะทั่วโลกเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากการขยายตัวของประชากร เศรษฐกิจ และพฤติกรรมของผู้บริโภคที่ใช้บรรจุภัณฑ์จากพลาสติก เพื่ออำนวยความสะดวกในชีวิตประจำวัน โดยข้อมูลจากกรมควบคุมมลพิษ พบว่าประเทศไทยมีขยะพลาสติกประมาณร้อยละ 12 ของปริมาณขยะที่เกิดขึ้นทั้งหมด หรือประมาณปีละ 2 ล้านตัน ซึ่งในจำนวนนี้ ถูกนำกลับไปใช้ประโยชน์ประมาณปีละ 0.5 ล้านตัน (ร้อยละ 25) ซึ่งทีทีบีเล็งเห็นว่าการสนับสนุนให้ผู้บริโภคใช้ผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบโดยคำนึงถึงความยั่งยืนและลดการเกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เป็นพื้นฐานของการเติบโตด้านความยั่งยืนที่ทีทีบีเชื่อมั่นมาโดยตลอด ทำให้ที่ผ่านมาทีทีบีมุ่งสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ บริการ และกิจกรรมต่าง ๆ ให้ทุกภาคส่วนอย่างรอบด้านทั้งลูกค้า คู่ค้า พันธมิตรทางธุรกิจ ชุมชน และสังคม เพื่อสร้างวงจรความยั่งยืนที่เข้มแข็ง

“ความยั่งยืน” เริ่มต้นจากตัวเราสู่ภายนอก

ทีทีบี ไม่ได้มุ่งมั่นที่จะสร้างการเปลี่ยนแปลง หรือ Make REAL Change ให้กับคุณภาพชีวิตทางการเงินของลูกค้าแต่เพียงอย่างเดียวเท่านั้น หากแต่ต้องการสร้างการเติบโตและความยั่งยืนให้กับผู้มีส่วนได้เสียทั้งหมด เริ่มตั้งแต่การสร้างความยั่งยืนจากภายในองค์กร สู่การเดินหน้าขับเคลื่อนวงจรความยั่งยืนด้วยการพัฒนาโซลูชันทางการเงินที่ยั่งยืน และปล่อยสินเชื่ออย่างรับผิดชอบ เพื่อสนับสนุนธุรกิจที่ประกอบกิจการเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม พร้อมสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องและเป็นธรรมต่อผู้มีส่วนได้เสีย ไม่ว่าจะเป็นลูกค้า คู่ค้า พันธมิตร และสังคม ทำให้ธนาคารได้รับรางวัล “การเงินที่เป็นธรรม” จาก Fair Finance Thailand คว้าอันดับหนึ่งด้วยคะแนนสูงสุดในกลุ่มธนาคารไทยด้าน ESG ถึง 4 ปีซ้อน และได้รับการจัดอันดับที่ดีที่สุดด้าน ESG ในกลุ่มสถาบันการเงินในประเทศไทย และเป็นอันดับสองในระดับเอเชียสำหรับกลุ่ม (Mid/Small Cap) และกลุ่มประเทศเอเชีย (ไม่รวมจีนและญี่ปุ่น) จาก Institutional Investor’s 2023 Asia (ex-Japan) Executive Team

ชุบชีวิตใหม่ให้ขยะนับล้านชิ้นเป็นเสื้อวิ่งและของขวัญ สร้างรอยยิ้มให้คนและโลก

นอกจากโซลูชันทางการเงินแล้ว ทีทีบียังมุ่งสร้างความยั่งยืนอย่างรอบด้าน ผ่านกิจกรรมเพื่อสังคมและสิ่งของเล็กน้อยรอบตัวที่ใช้วัสดุรีไซเคิล อย่างงานวิ่ง “ทีทีบี I ธนชาตประกันภัย พาร์ครัน 2023” ที่ผ่านมา ธนาคารได้สร้างรอยยิ้มให้น้อง ๆ เยาวชนไทยผ่านการระดมเงินบริจาคช่วยเหลือและเติมเต็มโอกาสแล้ว ยังเป็นงานวิ่งที่รักษ์โลกอีกด้วย โดยเป็นปีแรกที่ได้มีนักวิ่ง Plogging หรือทีมที่วิ่งไปช่วยเก็บขยะตลอดเส้นทางวิ่ง และได้ร่วมมือกับกทม.ในการจัดระบบแยกขยะให้เหมาะสม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการกำจัดขยะในภายหลัง นอกจากนี้ยังมีการผลิตเสื้อวิ่งจากเส้นใยโพลีเอสเตอร์รีไซเคิลเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยเสื้อ 1 ตัว เทียบเท่าการรีไซเคิลขวดพลาสติกถึง 15 ขวด ซึ่งตลอดระยะเวลา 11 ปี ในการจัดงานวิ่ง ทีทีบีได้นำขวดพลาสติกมารีไซเคิลเป็นเสื้อวิ่งไปแล้วกว่า 1,200,000 ขวด

นอกจากนี้ ของขวัญพรีเมียมที่มอบให้ลูกค้าในช่วงเทศกาลปีใหม่ 2567 ที่ผ่านมา ธนาคารได้ออกแบบภายใต้แนวคิด “Empower Thais’ Sustainability” เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการเดินหน้าขับเคลื่อนความยั่งยืนของประเทศ พร้อมช่วยลดปัญหาขยะและมลพิษจากขวดพลาสติกไปได้เกือบถึง 500,000 ขวด ผ่านการนำขวดพลาสติกมารีไซเคิลคืนชีวิตให้เป็นผลิตภัณฑ์ใช้ใหม่ (Recycled Plastic) หรือเพิ่มคุณค่าให้กับสิ่งที่ไม่ได้ใช้ (Upcycling) และยังรวมถึงผลิตภัณฑ์จากกระดาษรีไซเคิล (Recycled Paper) และผลิตภัณฑ์ที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่(Reusable) โดยชูการออกแบบที่เรียบง่ายแต่ใช้ได้ทุกวัน ตอบโจทย์ความต้องการด้านสิ่งแวดล้อมและไลฟ์สไตล์มินิมอลแบบคนยุคใหม่ได้อย่างลงตัว

โดยของขวัญพรีเมียมประกอบไปด้วย ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากขวดพลาสติกรีไซเคิลหรือเพิ่มคุณค่าให้กับสิ่งที่ไม่ได้ใช้ ได้แก่ กระเป๋าช้อปปิ้งสำหรับใส่ในรถเข็น ผลิตจากขวดพลาสติก 5ขวด ร่มขนาดพกพา ผลิตจากขวดพลาสติก 8 ขวด ร่มกอล์ฟ ผลิตจากขวดพลาสติก 20 ขวด กระเป๋าหนังรีไซเคิลจากเศษหนังที่ไม่ใช้แล้วมาขึ้นรูปใหม่ และผ้าห่มจากขวดพลาสติก 89 ขวดต่อผืนผลิตด้วยนาโนเทคโนโลยีช่วยลดอาการภูมิแก้ที่เกิดจากไรฝุ่น ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากกระดาษรีไซเคิล สำหรับผลิตภัณฑ์ในหมวดนี้จะเป็นสมุดโน้ตรักษ์โลก ด้านปกผลิตจากกระดาษรีไซเคิลที่ไม่ฟอกขาว ทำให้ได้สมุดสีน้ำตาลสวยแบบธรรมชาติ ด้านในเป็นกระดาษถนอมสายตาแบบมีเส้นที่ช่วยให้จดบันทึกได้ง่าย และผลิตภัณฑ์ที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่นอกจากผลิตภัณฑ์ที่ทำจากวัสดุรีไซเคิลแล้ว ยังมีผลิตภัณฑ์ที่สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้ในระยะยาว เพื่อลดการใช้หรือซื้อสินค้าใหม่และสร้างขยะเพิ่ม อาทิ กระเป๋ากระดาษสังเคราะห์ น้ำหนักเบา ทนทานต่อการฉีกขาดและกันน้ำ ช่วยลดการใช้ถุงพลาสติก ร่มพับกันแดดหน้ารถยนต์ ทำจากผ้าเคลือบไททาเนียมไดออกไซด์ ไม่เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อม ป้องกันแสงยูวีได้ถึง 98% ช่วยลดอุณหภูมิในรถที่จอดกลางแดดได้มากถึง 60% และกระบอกน้ำแสตนเลส สไตล์มินิมอล ผลิตจากแสตนเลส 304 (Food Grade) เก็บอุณหภูมิร้อนและเย็นได้ 10-12 ชั่วโมง มาพร้อมที่จับกันลื่นและสายสะพายหนัง พกพาง่าย ช่วยลดการใช้ขวดน้ำพลาสติก

ทีทีบีมุ่งมั่นสร้างความยั่งยืน “ผ่านแนวคิด Make REAL Change เปลี่ยน… เพื่อให้ชีวิตคุณดีขึ้น” ด้วยการออกแบบผลิตภัณฑ์และบริการที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมอย่างรอบด้าน เพราะเชื่อว่าพื้นฐานในการสร้างความเติบโตและยั่งยืนต้องเกิดจากทุกฝ่าย ไม่เว้นแม้แต่สิ่งของเล็กน้อยรอบตัวที่ล้วนเป็นส่วนสำคัญในทุกก้าวบนเส้นทางการเป็น “ธนาคารเพื่อความยั่งยืน” ที่ทอดยาวไปสู่อนาคตทางการเงินและโลกที่ดีกว่าเดิม

1. รับทราบแผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะพลาสติก ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566-2570) และเห็นชอบมอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องขับเคลื่อนการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการฯ ต่อไปตามที่กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) เสนอ
2. ในระยะต่อไป หากกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีแผนระดับที่ 3 ที่ต้องเสนอเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี ให้ดำเนินการตามขั้นตอนของการเสนอแผนระดับที่ 3 ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2560 (เรื่อง แนวทางการเสนอแผนเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี) วันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2562 (เรื่อง การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติสู่การปฏิบัติ) วันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2563 (เรื่อง แนวทางการจัดทำแผนระดับที่ 3 ที่เป็นแผนปฏิบัติการด้าน… เพื่อเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี) และวันที่ 27 เมษายน พ.ศ.2564 (เรื่อง คู่มือแนวทางการจัดทำแผนระดับที่ 3 และการเสนอแผนระดับที่ 3 ในส่วนของแผนปฏิบัติการด้าน… ต่อคณะรัฐมนตรี) ตามความเห็นของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
3. ให้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องรับความเห็นของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กระทรวงมหาดไทย สำนักงบประมาณ และสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาไปพิจารณาดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป รวมทั้งให้รับความเห็นชอบของกระทรวงคมนาคมไปดำเนินการด้วย
4. สำหรับค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นในปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 และในปีต่อ ๆ ไป ให้เป็นไปตามความเห็นของสำนักงบประมาณ

สาระสำคัญของเรื่อง

ทส. รายงานว่า

1.จากการประเมินผลการดำเนินงานตามเป้าหมายตามแผนปฏิบัติการฯ ระยะที่ 1 (ข้อมูล ณ ปี พ.ศ.2564) สรุปได้ว่าเป้าหมายที่ 1 การลด เลิกใช้พลาสติกเป้าหมายด้วยการใช้วัสดุทดแทนที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม สามารถดำเนินการได้ร้อยละ 42 (จากเป้าหมายร้อยละ 75) และเป้าหมายที่ 2 การนำพลาสติกเป้าหมายภายในประเทศกลับไปใช้ประโยชน์เข้าสู่ระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) สามารถดำเนินการได้ร้อยละ 25 (จากเป้าหมายร้อยละ 40) โดยผลิตภัณฑ์ที่นำกลับมาใช้ประโยชน์มากที่สุด ได้แก่ ขวดพลาสติก (ทุกชนิด)

อย่างไรก็ตาม การจัดการขยะพลาสติกที่ผ่านมายังมีปัญหาอุปสรรคในการดำเนินงานโดยไม่มีกฎหมาย กฎระเบียบ ข้อบังคับเพื่อใช้ในการป้องกันและแก้ไขปัญหาขยะพลาสติก โดยเฉพาะยังคงมีการผลิตและออกแบบผลิตภัณฑ์พลาสติกโดยไม่ได้คำนึงถึงการนำกลับมาใช้ประโยชน์ ทำให้เกิดขยะพลาสติกเพิ่มขึ้นทุกปี ความร่วมมือของประชาชนในการลด เลิกใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวยังมีน้อยมีการใช้ผลิตภัณฑ์พลาสติกมากเกินความจำเป็น และเพิ่มขึ้นนับจากการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ขยะพลาสติกบางส่วนหลุดรอดลงสู่แหล่งน้ำก่อให้เกิดปัญหาขยะในแหล่งน้ำและในทะเล อีกทั้งระบบการจัดการขยะที่มีในปัจจุบันยังขาดการคัดแยก การรวบรวมเพื่อนำกลับไปหมุนเวียนเป็นวัตถุดิบใหม่เข้าสู่ระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนเป็นไปในรูปแบบความร่วมมือเชิงสมัครใจโดยได้รับความร่วมมือจากผู้ประกอบการ ผู้บริโภค หน่วยงาน องค์กรทั้งภาครัฐและเอกชนในระดับหนึ่ง สามารถลดปริมาณขยะพลาสติกและนำขยะพลาสติกกลับมาใช้ประโยชน์ได้เป็นบางส่วน

2.ทส. โดยกรมควบคุมมลพิษ ได้รวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์แนวโน้มสถานการณ์ขยะพลาสติก การบริหารจัดการที่ผ่านมา ปัญหา อุปสรรคในการดำเนินการ นโยบายที่เกี่ยวข้องประชุมระดมความเห็นจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อกำหนดแนวทางและยก (ร่าง) แผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะพลาสติก ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566-2570) โดยคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (กก.วล.) ได้มีมติในการประชุมครั้งที่ 5/2565 เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม พ.ศ.2565เห็นชอบ (ร่าง) แผนปฏิบัติการฯและให้ ทส. โดยกรมควบคุมมลพิษ ปรับแก้ไข (ร่าง) แผนปฏิบัติการฯ โดยเพิ่มเติมตามความเห็นของ กก.วล. และให้นำ (ร่าง) แผนปฏิบัติการฯ เสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อทราบและมอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องขับเคลื่อนการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการฯ ต่อไป รวมทั้งให้ ทส. โดยกรมควบคุมมลพิษ ประสานกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) และกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) เร่งขับเคลื่อนการดำเนินงานตามข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย เรื่อง การวิจัยและนวัตกรรมเกี่ยวกับการจัดการขยะพลาสติกต่อไป ทั้งนี้ กรมควบคุมมลพิษได้ปรับแก้ไข (ร่าง) แผนปฏิบัติการฯ ตามความเห็นของ กก.วล. ด้วยแล้ว

3.สาระสำคัญของ (ร่าง) แผนปฏิบัติการฯสรุปได้ ดังนี้

วัตถุประสงค์

1) เพื่อเป็นทิศทางการดำเนินงานของภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในการบูรณาการและขับเคลื่อนการบริหารจัดการขยะพลาสติก

2) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการพัฒนาการบริหารจัดการพลาสติกของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชน โดยดำเนินงานอย่างเป็นระบบและครบวงจร ตั้งแต่ขั้นตอนการผลิต การนำเข้า การจำหน่าย การบริโภค และการจัดการ ณ ปลายทาง

วิสัยทัศน์ : ก้าวสู่การจัดการพลาสติกที่ยั่งยืน ด้วยหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน (Moving Towards Sustainable Plastic Management by Circular Economy)

กรอบแนวคิด : กรอบแนวคิดการจัดลำดับความสำคัญของการจัดการขยะรูปแบบใหม่และการบริหารจัดการขยะตามวัฏจักรชีวิตผลิตภัณฑ์ ดังนี้

1) การจัดการ ณ ต้นทาง ตั้งแต่การออกแบบผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Eco Design) การผลิต และการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมการกำหนดหน้าที่ของผู้เกี่ยวข้อง เช่น ผู้ผลิต ผู้นำเข้า ผู้จัดจำหน่าย ในการร่วมรับผิดชอบผลิตภัณฑ์ของตนตลอดวัฏจักรชีวิตตามหลักการขยายความรับผิดชอบของผู้ผลิต (Extended Producer Responsibility: EPR) ในการจัดการขยะพลาสติก

2) การจัดการ ณ กลางทาง ส่งเสริมการบริโภคที่ยั่งยืน เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภคโดยการใช้สินค้าหรือผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การเลือกใช้สินค้าและบรรจุภัณฑ์ ที่สามารถใช้ซ้ำ และเรียกคืนกลับไปรีไซเคิลโดยผู้ประกอบการ การลดหรืองดใช้บรรจุภัณฑ์ที่ก่อภาระต่อสิ่งแวดล้อมและส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศ เพื่อให้มีการนำทรัพยากรกลับคืนจากของเสียให้มากที่สุดในรูปแบบวัสดุรีไซเคิล (Material Recovery) และพลังงาน (Energy Recovery) ทำให้เหลือขยะที่ต้องกำจัด (Final Disposal) ให้น้อยที่สุด

(3) การจัดการ ณ ปลายทาง ใช้แนวทางการจัดการขยะมูลฝอยผสมผสาน (Integrated Solid Waste Management) ตามที่กำหนดไว้ในการจัดลำดับความสำคัญของการจัดการขยะรูปแบบใหม่ โดยจัดให้มีระบบคัดแยกและนำกลับคืนวัสดุรีไซเคิล ระบบกำจัดแบบผสมผสานโดยใช้เทคโนโลยีต่าง ๆ ก่อนการฝังกลบขั้นสุดท้าย เช่น การเผาเพื่อผลิตพลังงาน และการหมักปุ๋ยเพื่อให้เหลือขยะที่ต้องฝังกลบให้น้อยที่สุด

4) การพัฒนาเครื่องมือบริหารจัดการขยะพลาสติก เพื่อสนับสนุนให้การจัดการขยะพลาสติกเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ได้แก่ 1. รูปแบบความรับผิดชอบที่เพิ่มขึ้นของผู้ผลิต 2. มาตรฐานผลิตภัณฑ์พลาสติก (ภาคบังคับ) 3. หลักเกณฑ์และแนวทางปฏิบัติ (Guideline/Agreement) การออกแบบผลิตภัณฑ์ 4.สัญลักษณ์ประเภทผลิตภัณฑ์พลาสติก (Eco Mark) 5.มาตรฐานและระบบการรับรองวัตถุดิบหรือผลิตภัณฑ์พลาสติกรีไซเคิล (PCR Mark) 6. มาตรฐานและคุณลักษณะเศษพลาสติก 7. Digital Platform Recycle 8. รายการสินค้าสีเขียว (Green Product) ในระบบการจัดซื้อจัดจ้างสีเขียว (Green Procurement) 9. ผลงานวิจัยและพัฒนาตามหัวข้อที่กำหนด และ 10. ฐานข้อมูลพลาสติกของประเทศ (ฐานข้อมูลกลาง)

เป้าหมายภายในปี พ.ศ.2570

1) ปริมาณขยะพลาสติกเป้าหมายที่เข้าสู่ระบบฝังกลบขยะลดลง ร้อยละ 100ได้แก่ ขวดพลาสติก (ทุกชนิด) ฝาขวด บรรจุภัณฑ์ฟิล์มพลาสติกชั้นเดียว ถุงพลาสติกหูหิ้วและถ้วย/แก้วพลาสติก

2) ผลิตภัณฑ์พลาสติกเป้าหมายเข้าสู่ระบบรีไซเคิล ร้อยละ 100ได้แก่ ขวดพลาสติก(ทุกชนิด) ฝ่าขวด บรรจุภัณฑ์ฟิล์มพลาสติกชั้นเดียว ถุงพลาสติกหูหิ้ว และถ้วย/แก้วพลาสติก

3) ลดปริมาณขยะพลาสติกที่มีโอกาสหลุดรอดลงสู่ทะเล ร้อยละ 50

4) มีเครื่องมือในการบริหารจัดการขยะพลาสติก 10 ประเภท ตามที่กำหนดในแผน ปฏิบัติการฯ

มาตรการ

1) มาตรการการผลิตผลิตภัณฑ์พลาสติกที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม มุ่งเน้นให้ความสำคัญกับการควบคุม ป้องกัน เพื่อลดการเกิดขยะพลาสติก ตั้งแต่การออกแบบการผลิตสินค้าและบรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม โดยการจัดกลุ่มและกำหนดประเภทผลิตภัณฑ์พลาสติกเพื่อเพิ่มศักยภาพในการนำกลับมารีไซเคิล กำหนดให้มีหลักเกณฑ์และมาตรฐานสำหรับผลิตภัณฑ์พลาสติกและยกระดับให้เป็นมาตรฐานเชิงบังคับ กำหนดสัญลักษณ์ให้กับประเภทผลิตภัณฑ์พลาสที่ต้องนำกลับเข้าสู่ระบบรีไซเคิล หรือต้องนำไปจัดการหรือกำจัด เพื่อให้ง่ายต่อการคัดแยกและสร้างการเรียนรู้ของประชาชน สนับสนุนให้มีการผลิตและใช้ผลิตภัณฑ์พลาสติกตามการจัดกลุ่มประเภทผลิตภัณฑ์พลาสติก นำหลักการความรับผิดชอบ EPR มาใช้ในการจัดการบรรจุภัณฑ์พลาสติก

(2) มาตรการการลดขยะพลาสติกในขั้นตอนการบริโภค มุ่งเน้นให้ความสำคัญกับการดำเนินการต่อเนื่องและขยายผลให้ผู้ประกอบการห้างสรรพสินค้า ศูนย์การค้า และร้านสะดวกซื้อ ทั้งเจ้าของตราสินค้าขนาดใหญ่ (Brand owner) และในพื้นที่ท้องถิ่น (Local Brand)สนับสนุนการลดขยะพลาสติก รณรงค์สร้างความร่วมมือกับสถานประกอบการอาหารและเครื่องดื่ม ตลาดสดของส่วนราชการและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และตลาดเอกชนในการสนับสนุนการลดขยะพลาสติก ขอความร่วมมือประชาชนสนับสนุนการลดขยะพลาสติกยกระดับให้หน่วยงานภาครัฐและร้านค้าในสถานที่ราชการเป็นต้นแบบการลดพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียว รณรงค์และสร้างแคมเปญระดับประเทศเพื่อสื่อสารต่อสาธารณะภายใต้แนวทาง “งดการให้-ปฏิเสธการรับ ลดการใช้พลาสติกใช้ครั้งเดียว”

3) มาตรการการจัดการขยะพลาสติกหลังการบริโภค มุ่งเน้นให้ความสำคัญกับการคัดแยกขยะจากบ้านเรือน อาคาร สำนักงาน ที่สอดคล้องกับวิธีการกำจัดที่ปลายทาง สร้างความเข้าใจกับประชาชนเกี่ยวกับสัญลักษณ์ผลิตภัณฑ์พลาสติกที่ต้องนำกลับเข้าระบบรีไซเคิล และต้องทิ้งเพื่อนำไปกำจัด โดยเฉพาะพลาสติกสลายตัวได้ทางชีวภาพ สนับสนุนให้มีการสร้างโรงหมักปุ๋ยเพื่อรองรับการจัดการพลาสติกสลายตัวได้ทางชีวภาพพร้อมกับการจัดการขยะอินทรีย์และเพิ่มศักยภาพระบบการเก็บรวบรวมขยะพลาสติก

(4) มาตรการจัดการขยะพลาสติกในทะเล มุ่งเน้นให้ความสำคัญกับการป้องกันการเกิดขยะพลาสติกในทะเล โดยการสำรวจพื้นที่ระบบเก็บขนของ อปท. บริเวณริมฝั่งคลองริมแม่น้ำ และริมชายฝั่งทะเลในพื้นที่ 23 จังหวัด ที่ทำให้ขยะพลาสติกหลุดรอดลงสู่ทะเลและเพิ่มระบบการเข้าถึงพื้นที่ ดำเนินตามมาตรการการจัดการขยะบนพื้นที่เกาะ โดยมุ่งเน้นการคัดแยกขยะก่อนนำไปกำจัดและควบคุมกรณีมีการขนส่งขยะมากำจัดบนฝั่ง วางระบบคัดแยกรวบรวม และการจัดการขยะพลาสติกและขยะประเภทอื่น สำหรับเรือท่องเที่ยวและนักท่องเที่ยวและเครื่องมือประมงจะต้องนำขยะพลาสติกมากำจัดบนฝั่งตามที่กำหนด วางระบบในการป้องกันจัดเก็บ ขยะพลาสติก และนำส่งไปจัดการสำหรับขยะพลาสติกที่หลุดรอดลงสู่ทะเล

การขับเคลื่อนแผนสู่การปฏิบัติ

1) กลไกการขับเคลื่อน ได้แก่ การสร้างความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับสาระสำคัญของแผนปฏิบัติการฯ ให้ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในทุกระดับมีความเข้าใจ ยอมรับ ตระหนักถึงความสำคัญ และร่วมมือในการนำแผนไปสู่การปฏิบัติและใช้กลไกคณะกรรมการ คณะอนุกรรมการ และคณะทำงานที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อนการบริหารจัดการขยะพลาสติก การใช้เครื่องมือทางการเงินการคลัง เครื่องมือทางสังคมในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้เป็นไปในทิศทางที่กำหนด

2) การติดตามประเมินผล โดยกำหนดให้มีการติดตาม ประเมินผล และผลกระทบของการดำเนินงานภายใต้มาตรการที่กำหนดเป็นประจำทุกปี เพื่อนำมาปรับปรุงหรือใช้ในการทบทวนแผนการดำเนินงานให้เหมาะสม และรายงานผลการดำเนินงานต่อ กก.วล. และเผยแพร่สู่สาธารณะ

3.4 ความเชื่อมโยงกับนโยบายที่เกี่ยวข้อง ได้แก่

1) ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580)

2) แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ

3) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570)

4) แผนปฏิบัติการด้านการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศไทยด้วยโมเดลเศรษฐกิจ BCG พ.ศ. 2564-2570

5) Roadmap การจัดการขยะพลาสติก พ.ศ. 2561-2573

6) แผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะของประเทศ (พ.ศ. 2565-2570)

(7) ความร่วมมือและความตกลงระหว่างประเทศ

งานเปิดตัวโครงการ “อีจัน x Green Road x เซเว่น อีเลฟเว่น สร้างถนนพลาสติก รักษ์โลก” มีนายประสิทธิ์ ฉกาจธรรม รองกรรมการผู้จัดการ บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน), ผศ.ดร. เวชสวรรค์ หล้ากาศ  อาจารย์ประจำภาควิชาเทคโนโลยีอุตสาหกรรม คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่  เจ้าของเพจ Green Road, นางสาวสมปรารถนา นาวงษ์  ผู้ก่อตั้งเพจอีจัน และ นายบวรเวทย์ ตันตรานนท์  ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ บริษัท ชอยส์ มินิสโตร์ จำกัด ผู้บริหารร้านเซเว่น อีเลฟเว่นในพื้นที่ จ.เชียงใหม่ พร้อมกับจิตสาธารณะซีพี ออลล์ และจิตอาสาเพจอีจัน ร่วมงาน

นางสาวสมปรารถนา นาวงษ์  ผู้ก่อตั้งเพจอีจัน กล่าวว่า โครงการ “อีจัน x Green Road x เซเว่น อีเลฟเว่น สร้างถนนพลาสติก รักษ์โลก””เป็นโครงการที่เกิดจากเพจอีจัน เตรียมสร้างโรงเรียนให้กับน้องๆเด็กพิเศษ เด็กพิการ 9 ประเภท หน่วยบริการหัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งนอกจากเรื่องพัฒนาสังคมแล้ว เรามีแนวคิดทำโครงการถนนรักษ์โลกด้วย โดยจะรวบรวมพลาสติกเหลือใช้มาทำถนนเป็นถนนพิเศษที่มีส่วนผสมของพลาสติกเพื่อมอบให้กับโรงเรียนแห่งนี้ ซึ่งทางเพจอีจันได้ประสานความร่วมมือกับซีพี ออลล์ หรือ เซเว่น อีเลฟเว่น  ซึ่งเป็นพันธมิตรที่ได้ให้ความร่วมมืออย่างดีมาโดยตลอด พอบอกไปว่าจะมีโครงการนี้ เราต้องการพลาสติกเหลือใช้จำนวน 1.2 ตัน ซึ่งทางเซเว่น อีเลฟเว่น ได้ตอบรับและส่งพลาสติกจากโครงการคัดแยกขยะพลาสติกซึ่งได้ทำไว้อยู่แล้ว เข้าโครงการฯรวมกว่า 2.2 ตัน  เพื่อส่งต่อให้ทาง Green Road ของ ดร.เป้า- ผศ.ดร.เวชสวรรค์ หล้ากาศ เพื่อนำมาเข้าสู่กระบวนการทำถนนรักษ์โลก ซึ่งนับว่าดร.เป้า เป็นผู้ริเริ่มการนำพลาสติกมาทำถนน รวมทั้งเป็นผู้ควบคุมเรื่องของเทคนิคการดัดแปลงพลาสติกมาทำเป็นถนนในโครงการนี้ด้วย

ด้าน นายประสิทธิ์ ฉกาจธรรม รองกรรมการผู้จัดการ บมจ.ซีพี ออลล์ ผู้บริหารเซเว่น อีเลฟเว่น และ เซเว่น เดลิเวอรี่ กล่าวว่า ซีพี ออลล์เล็งเห็นถึงปัญหาสิ่งแวดล้อมประเภทขยะพลาสติกของประเทศ ว่าเป็นปัญหาสำคัญเร่งด่วนที่ต้องรีบแก้ไขอย่างจริงจัง และร่วมพัฒนาชุมชนและสังคมควบคู่ไปกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมมมาอย่างต่อเนื่อง โดยทราบมาว่าเพจอีจัน เตรียมที่จะสร้างโรงเรียนให้เด็กพิเศษ ที่จ.ประจวบคีรีขันธ์ และอยากให้ถนนในโรงเรียนเป็นถนนรักษ์โลก ทางบริษัทฯจึงได้รวบรวมพลาสติกเหลือใช้จากถังคัดแยกขยะหน้าร้านเซเว่น อีเลฟเว่น, อาคารสำนักงาน, ศูนย์กระจายสินค้า กว่า 2.2 ตัน เพื่อส่งมอบให้กับ ทาง Green Road และนำเข้าสู่กระบวนการ Upcycling เพื่อนำมาหลอมและอัดเป็นเม็ดเพื่อใช้ผสมกับยางมะตอย แปรรูปพลาสติกให้เป็นพื้นถนนต่อไป ซึ่งโครงการนี้นับว่าเป็นประโยชน์ในการนำพลาสติกเหลือใช้นำมาก่อให้เกิดประโยชน์ได้ใหม่ไม่สูญเปล่า อีกทั้งสอดคล้องกับนโยบาย เซเว่น โก กรีน เพื่อสิ่งแวดล้อม 24 ชั่วโมง ของซีพี ออลล์ อีกด้วย

ผศ.ดร. เวชสวรรค์ หล้ากาศ  อาจารย์ประจำภาควิชาเทคโนโลยี อุตสาหกรรม คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ และ เจ้าของเพจ Green Road กล่าวว่า ขยะพลาสติกที่เรามีอยู่ปัจจุบัน เราพบว่า พลาสติกมี แหล่งกำเนิดเดียวกับยางมะตอยซึ่งเป็นปิโตเคมีเหมือนกัน เพราะฉะนั้นถ้านำพลาสติกรวมกับยางมะตอยก็สามารถทำได้ และแนวโน้มในอนาคตสามารถใช้ทดแทนกันได้เช่นกัน  โดยเราจะนำพลาสติกที่ได้รับนี้มาผสมกับยางมะตอยแล้วเอามาผลิตเป็นถนน เรียกว่าถนนสีเขียว ซึ่งความร่วมมือสำหรับโครงการนี้จะทำให้การลดขยะพลาสติกเป็นไปอย่างเป็นรูปธรรม และมอบประโยชน์ให้กับสังคมได้อีกด้วย

โรงเรียนให้เด็กพิเศษ เด็กพิการ 9 ประเภท หน่วยบริการหัวหินจ.ประจวบคีรีขันธ์ มีพื้นที่ที่จะปูยางมะตอย 1247.80 ตร.ม. ซึ่งจะสามารถลดขยะ พลาสติกได้กว่า 1,248 กิโลกรัม

ซีพี ออลล์ ร่วมพัฒนาชุมชนและสังคมควบคู่ไปกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ภายใต้นโยบาย “เซเว่น โก กรีน” (7 Go Green) เพื่อสิ่งแวดล้อม 24 ชั่วโมง เป็นโครงการที่มุ่งสร้างความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมให้กับชุมชน สังคมและประเทศ  มุ่งเน้นผลลัพธ์ในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การลดใช้พลังงาน และการลด ละ เลิกใช้ถุงพลาสติก ตลอดจนมุ่งสร้างความตระหนักรู้คุณค่าของสิ่งแวดล้อม  ตามปณิธานของ ซีพี ออลล์ “ร่วมสร้างสรรค์และแบ่งปันโอกาสต่อกัน”

“โรงเรียนไร้ถัง” เป็นการนำโมเดลการจัดการขยะแบบ “ทับสะแกโมเดล” จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งประสบความสำเร็จในการลดปริมาณขยะจาก 15 ตัน/เดือนเหลือเพียง 2 กิโลกรัม/ เดือน ปลูกฝังเยาวชนให้มีองค์ความรู้เกี่ยวกับการคัดแยกขยะ รียูส รีไซเคิล อัพไซเคิล และมีส่วนร่วมคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทางภายในโรงเรียน รวมทั้งสร้างรายได้จากการคัดแยกขยะ เพื่อสร้างแรงจูงใจให้ทุกคนหันมาคัดแยกขยะอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน นำสิ่งที่เป็นวัสดุอินทรีย์ วัสดุรีไซเคิล ส่งต่อไปยังหน่วยงานและกระบวนการจัดการขยะที่เหมาะสม สร้างรายได้กลับเข้าสู่โรงเรียนและชุมชน และทำให้โรงเรียนศูนย์การเรียนรู้ชุมชน เพื่อส่งต่อองค์ความรู้เกี่ยวกับการจัดการขยะไปยังชุมชนใกล้เคียงโรงเรียน ปลูกฝังให้คนในท้องถิ่นร่วมคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง  โดยทางโรงเรียนจะขยายผลไปอำเภอไร้ถัง และจังหวัดไร้ถังในอนาคต ซึ่งทางภาคีจะสนับสนุนงบประมาณ และองค์ความรู้ โดยมีคู่มือการดำเนินงาน การจัดฝึกอบรม การลงพื้นที่ และการติดตามผลอย่างใกล้ชิด

ศานนท์ หวังสร้างบุญ  รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (กทม.) กล่าวว่า กทม.มีขยะ 10,000 ตัน ที่ผ่านมา กทม.ต้องเสียงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับการจัดการขยะปีละมากกว่าหมื่นล้านบาท  ขณะที่ใช้เงินในการศึกษา 4,000 ล้านบาท เนื่องจากกระบวนการจัดการขยะตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำยังไม่สอดคล้องกัน การแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน จึงต้องดำเนินการไปพร้อมกันทุกส่วนทั้งต้นน้ำ คือ ปลูกฝังให้ประชาชนเกิดการคัดแยกขยะ กลางน้ำ คือ กทม.จัดเก็บขยะแบบแยก และปลายน้ำ คือการจัดการขยะอย่างเป็นระบบ การให้โรงเรียนในสังกัด กทม. 437 แห่ง เข้าร่วมภาคีเครือข่ายโรงเรียนไร้ถัง ถือเป็นอีกช่องทางหนึ่งที่จะช่วยปลูกฝังในระดับต้นน้ำ และมีผู้เกี่ยวข้องในระบบนิเวศปลายน้ำ สานฝันการจัดการขยะให้เป็นระบบได้จริง

ทั้งนี้ ทาง กทม.จะนำโมเดลของภาคีเครือข่ายโรงเรียนไร้ถัง มาดำเนินการทันทีกับโรงเรียนสังกัด กทม.ใน 4 เขต ได้แก่ หนองแขม ปทุมวัน พญาไท และบางเขน รวม 19 โรงเรียน โดย 3 เขตแรก เป็นเขตนำร่องโครงการ “ไม่เทรวม” ที่เพิ่งเปิดตัวไปเมื่อต้นเดือนกันยายนที่ผ่านมา โดยรณรงค์แยกขยะเศษอาหารออกจากขยะทั่วไป

ในส่วนของวัสดุรีไซเคิลได้จะมีคนมารับไป  สำหรับขยะอินทรีย์ สามารถนำมาทำปุ๋ยได้     ขณะที่เขตบางเขน เป็นเขตที่ทางภาคีเครือข่ายโรงเรียนไร้ถัง มีเครือข่ายชุมชนไร้ถังที่ชุมชนบางบัว ซึ่งเป็นต้นแบบอยู่แล้ว จึงทำให้สามารถดำเนินการได้ทันที รวมถึงอีก 5 เขต 5 โรงเรียนที่มีต้นทุนและความพร้อมด้านการจัดการขยะอยู่แล้วพร้อมร่วมโครงการทันที รวมทั้งหมดเป็น 9 เขต 24 โรงเรียน  แล้วให้โรงเรียน 1 แห่ง ขยายผลโรงเรียนอีก 3 แห่ง จะได้ทั้งหมด 72 โรงเรียน แล้วขยายผลไปยังโรงเรียนอื่นๆ จนครบ 437 แห่งของกทม. ภายในเวลา 3 ปี

ศานนท์  กล่าวว่า ภาคีเครือข่ายโรงเรียนไร้ถังจะเริ่มดำเนินการได้ในเดือนพฤศจิกายน  เนื่องจากช่วงนี้โรงเรียนปิดเทอม  ในเดือนธันวาคมจะติดตามผลอีก 1 รอบ เพื่อถอดบทเรียนในการนำมาปรับใช้ในหน่วยงานราชการ เช่น สำนักงานเขต ภายใต้ความร่วมมือกับภาคเอกชน

ด้านยุทธศักดิ์ ภูมิสุรกุล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน)  ผู้บริหารเซเว่น อีเลฟเว่น และ เซเว่น เดลิเวอรี่ กล่าวว่า บริษัทฯ และสมาชิกภาคีเครือข่ายโรงเรียนไร้ถัง ได้ลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ร่วมกับ กรุงเทพมหานคร (กทม.) นำโรงเรียนในสังกัด กทม.จำนวน437 แห่ง เข้าร่วมเป็นสมาชิกภาคี ในฐานะ “โรงเรียนไร้ถังสังกัดกรุงเทพมหานคร” เพื่อร่วมกับองค์กรภาคเอกชนกว่า 10 แห่ง และ 443 โรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ทั่วประเทศ ปลูกฝังให้เกิดการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทางให้กับเยาวชนและชุมชน แก้ปัญหาการจัดการขยะ ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่และเป็นวาระสำคัญของประเทศ

“สิ่งสำคัญที่สุดของการแก้ปัญหาระดับชาติ คือการสร้างความร่วมมือ รวมพลังกันแก้ปัญหาให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ภาคีของเรามีองค์ความรู้หรือ Knowhow ในการจัดการขยะที่ประสบความสำเร็จอย่างทับสะแกโมเดล มีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องกับการจัดการขยะครบวงจร ขณะที่ กทม.เองก็มีนโยบายและวิสัยทัศน์ชัดเจนว่าต้องการให้เกิดการคัดแยกขยะอย่างจริงจังตั้งแต่ต้นทาง รวมถึงมีบุคลากร โรงเรียน ชุมชนในสังกัดจำนวนมาก ความร่วมมือกันในครั้งนี้ จึงนับเป็นการรวมพลังครั้งสำคัญ เพื่อขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาขยะอย่างยั่งยืน”  ยุทธศักดิ์ กล่าว

ทั้งนี้ เป้าหมายที่ทางภาคีต้องการให้เกิดขึ้นกับโรงเรียนภายใต้ภาคี ได้แก่ 1.บูรณาการเรื่องการจัดการขยะเข้ากับหลักสูตรท้องถิ่น เพื่อปลูกฝังเยาวชนให้มีองค์ความรู้เกี่ยวกับการคัดแยกขยะ รียูส รีไซเคิล อัพไซเคิล และมีส่วนร่วมคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทางภายในโรงเรียน ตามแนวทางของทับสะแกโมเดล ซึ่งประสบความสำเร็จในการลดปริมาณขยะจาก 15 ตันต่อเดือนเหลือเพียง 2 กิโลกรัมต่อเดือน 2.สร้างรายได้จากการคัดแยกขยะ เพื่อสร้างแรงจูงใจให้ทุกคนหันมาคัดแยกขยะอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน นำสิ่งที่เป็นวัสดุอินทรีย์ วัสดุรีไซเคิล ส่งต่อไปยังหน่วยงานและกระบวนการจัดการขยะที่เหมาะสม สร้างรายได้กลับเข้าสู่โรงเรียนและชุมชน และ 3.ทำให้โรงเรียนศูนย์การเรียนรู้ชุมชน เพื่อส่งต่อองค์ความรู้เกี่ยวกับการจัดการขยะไปยังชุมชนใกล้เคียงโรงเรียน ปลูกฝังให้คนในท้องถิ่นร่วมคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง โดยทางภาคีจะสนับสนุนงบประมาณ และองค์ความรู้ โดยมีคู่มือการดำเนินงาน การจัดฝึกอบรม การลงพื้นที่ และการติดตามผลอย่างใกล้ชิด

สุวิทย์ กิ่งแก้ว ที่ปรึกษาอาวุโสคณะเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) ผู้บริหารเซเว่น อีเลฟเว่น และ เซเว่น เดลิเวอรี่ กล่าวว่า  ปัจจุบันคนไทยแยกขยะไม่ถึง 50%   ขณะที่ไต้หวันสามารถแยกขยะไปใช้ประโยชน์ได้ 92%  อีก 8% คือสารพิษ  ทั้งนี้คนไทยควรเปลี่ยนมุมมองว่าขยะมีค่า จะสามารถนำมารีไซเคิลได้

สำหรับภาคีเครือข่ายโรงเรียนไร้ถัง ถือเป็นภาคีที่มีเครือข่ายด้านการจัดการขยะครบวงจรตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ เนื่องจากประกอบด้วยภาครัฐ ภาคเอกชน และโรงเรียนที่เกี่ยวข้องถึง 7 กลุ่ม ได้แก่ 1.กลุ่มผู้ให้ความรู้ 2.กลุ่มผู้ลงมือปฏิบัติการแยกขยะ 3.กลุ่มผู้รับจัดส่งวัสดุและบันทึกข้อมูล 4.กลุ่มผู้รีไซเคิล 5.กลุ่มผู้รวบรวมจัดเก็บ 6.กลุ่มเจ้าของผลิตภัณฑ์ 7.กลุ่มผู้ผลิตบรรจุภัณฑ์ ความร่วมมือกับ โรงเรียนในสังกัด กทม. จึงเป็นการขยายฐานกลุ่มผู้ลงมือปฏิบัติการแยกขยะให้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ และเป็นก้าวสำคัญสู่การสร้างระบบนิเวศการจัดการขยะที่แข็งแกร่งและครบวงจรที่สุดในไทย ตลอดจนสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ด้านการจัดการขยะ (Green Learning Network) ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ

ตรีเทพ  ปาลกะวงศ์ ณ อยุธยา ผู้ช่วยผู้จัดการทั่วไป  สำนักกิจการเพื่อสังคมและสิ่งแวดล้อม  บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า  จากข้อมูลของกรมควบคุมมลพิษ ระบุว่า คนไทยทิ้งขยะเฉลี่ย 1.14 กิโลกรัมต่อคนต่อวัน  คิดเป็นขยะ 76,000 ตันต่อวัน  โดยขยะทั้งหมด 27 ล้านตัน  มีการจัดการถูกวิธีเพียง 10.85 ล้านตัน    ในส่วนของขยะในทะเล มีจำนวน 22.85 ล้านกิโลกรัม ซึ่งเป็นขยะที่ไหลมาตามแม่น้ำลำคลอง  สุดท้ายไหลลงทะเล    โดยประเภทขยะที่อยู่ในทะเล 3 อันดับแรกคือ ก้นบุหรี่ บรรจุภัณฑ์ใส่ของ และขวดเครื่องดื่ม

การดำเนินงานภาคีเครือข่ายโรงเรียนไร้ถัง  มีความท้าทาย 4 ประการ คือ  1. ต้องรณรงค์สร้างความเปลี่ยนแปลง โดยเปลี่ยนมุมมองว่าขยะเป็นทรัพยากรประเภทหนึ่ง  2. หาทางออกแก้ปัญหา 3. สร้างการมีส่วนร่วม และ 4. ขยายเครือข่ายให้กว้างขวางมากที่สุด

สำหรับภาคีเครือข่ายโรงเรียนไร้ถัง เกิดขึ้นจากความมุ่งมั่นขององค์กรภาคเอกชนเข้าร่วมเป็นภาคี ประกอบด้วย 1.บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) 2.บริษัท เอสซีจี เคมิคอลส์ จำกัด (มหาชน) หรือ SCGC 3.บริษัท เอสซีจี แพคเกจจิ้ง จำกัด (มหาชน) หรือ SCGP 4.บริษัท ยูนิลีเวอร์ ไทย เทรดดิ้ง จำกัด (Unilever) 5.บริษัท เอส ไอ จี คอมบิบล็อค จำกัด 6.บริษัท ไทย เบเวอร์เรจ แคน จำกัด 7.บริษัท เต็ดตรา แพ้ค (ประเทศไทย) จำกัด 8.กลุ่มอำพลฟูดส์ (AMPOLFOOD Group) 9.บริษัท สถานีรีไซเคิล วงษ์พาณิชย์สุวรรณภูมิ จำกัด 10.บริษัท อีโค่ เฟรนด์ลี่ ไทย จำกัด และ 11.วัดจากแดง นอกจากนี้ ยังมีโรงเรียนและชุมชนที่ร่วมดำเนินการในฐานะภาคีแล้วกว่า 443 แห่ง มีแผนขยายเครือข่ายสู่โรงเรียนและชุมชนในโครงการสานอนาคตการศึกษา คอนเน็กซ์อีดี รวมกว่า 5,000 แห่งทั่วประเทศต่อไป

ดร.ทีโม สลาวินสกี้ กรรมการผู้จัดการ บริษัท โคเวสโตร (ประเทศไทย) จำกัด กล่าวว่า “ด้วย พันธกิจของโคเวสโตร คือ การส่งเสริมนวัตกรรมและการเติบโตด้วยผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยีที่สามารถทำกำไร และยังเป็นประโยชน์ต่อสังคม ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ส่งมอบคุณค่าและความยั่งยืนเพื่อคนรุ่นหลัง เราจึงทุ่มเทการดำเนินงานภายใต้วิสัยทัศน์แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) เปลี่ยนกรอบความคิดในเรื่องการใช้แล้วทิ้ง ด้วยการค้นหาวิธีการใหม่ ๆ ในการใช้ทรัพยากรของโลกที่มีอยู่อย่างจำกัดให้เกิดประโยชน์สูงสุดและนำกลับมาใช้ใหม่ ด้วยกระบวนการรีไซเคิลตลอดทั้งวงจร เพื่อช่วยลดปัญหาจากขยะพลาสติก รวมถึงผลักดันการลดการใช้พลังงาน และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกตลอดห่วงโซ่คุณค่าของการผลิตผลิตภัณฑ์ ล่าสุดเมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมา โคเวสโตรได้ประกาศเป้าหมายมุ่งสู่ความเป็นกลางทางสภาพภูมิอากาศ (Climate Neutrality Target) ภายในปี ค.ศ.2035 ดังนั้นกิจกรรมการคืนคุณค่าให้พลาสติกในโครงการ “มือวิเศษ กรุงเทพ” จึงมีความสอดคล้องกับวิสัยทัศน์และเป้าหมายการจัดทำโครงการ “Hands for a Brighter World…สร้างสรรค์โลกให้สดใสขึ้นได้ด้วยมือเรา” ของโคเวสโตร เพราะรวมหัวใจสำคัญของโคเวสโตรในเรื่องความปลอดภัยและความยั่งยืนเข้าด้วยกัน สามารถคืนคุณค่าให้ขยะพลาสติก (Waste to Value) กลับมาเป็นอุปกรณ์ที่ช่วยเรื่องความปลอดภัยของพนักงานทำความสะอาดของ กทม. และกลุ่มงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย สำนักปลัดเทศบาล เทศบาลเมือง มาบตาพุดที่เราจะนำชุดที่ได้จากการรีไซเคิลขวดพลาสติกเหล่านี้ไปมอบให้ต่อไป”
นางสาวกวิสรา วรรธนะพิศิษฐ์ หัวหน้าฝ่ายสื่อสารองค์กรประจำภูมิภาคอาเซียน บริษัท โคเวสโตร (ประเทศไทย) จำกัด “โครงการ Hands for a Brighter World เป็นหนึ่งในกิจกรรมเพื่อสังคมล่าสุดของ โคเวสโตรที่ตอกย้ำวิสัยทัศน์การดำเนินธุรกิจที่ส่งเสริมความยั่งยืนตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน เพื่อรักษาสมดุลของทรัพยากรที่มีอยู่จำกัด และให้ความสำคัญเรื่องคาร์บอนฟุต พริ้นท์ (Carbon Footprint) อย่างจริงจังและต่อเนื่อง เพื่อลดผลกระทบที่จะทำให้เกิดภาวะโลกร้อน รวมถึงการสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับสังคมยุคใหม่ในระยะยาว และที่สำคัญโครงการนี้เป็นตัวอย่างที่ดีมากในเรื่องความร่วมมือของหลาย ๆ ภาคส่วนที่ตระหนักถึงปัญหา มาร่วมมือกันช่วยลดและแก้ไขปัญหาขยะพลาสติก เพื่อสร้างเสริมความยั่งยืนทั้งในระดับชุมชน ระดับประเทศ และเพื่อให้โลกได้ยังคงอยู่ได้อย่างยั่งยืนต่อไป ซึ่งการจะทำให้เป้าหมายที่วางร่วมกันสำเร็จได้นั้น คนใดคนหนึ่งหรือหน่วยงานเดียวไม่สามารถทำให้สำเร็จได้ แต่ต้องได้รับการร่วมมือและร่วมแรงร่วมใจกันจากทุกภาคส่วน และนี่ก็เป็นที่มาของชื่อโครงการค่ะ”

ด้าน นายวิรัตน์ มนัสสนิทวงศ์ ผู้อำนวยการ สำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร เผยว่า “กทม. มีนโยบายในการขับเคลื่อนด้านสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่องโดยมีเป้าหมายเพื่อลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกให้เป็นศูนย์ (Net Zero) ซึ่งได้รับการสนับสนุนเป็นอย่างดีจากภาคเอกชนเกิดเป็นภาคีเครือข่าย โดยกิจกรรมที่ กทม. รณรงค์และอยากให้แต่ละองค์กรเข้าร่วมสนับสนุนอยู่มีด้วยกัน 4 ด้าน ได้แก่ การใช้พลังงานหมุนเวียน การปลูกต้นไม้เพิ่มพื้นที่สีเขียว การจัดการและลดปริมาณขยะ และการบริหารระบบจราจร เริ่มด้วยกิจกรรมปิดไฟลดโลกร้อนซึ่งเป็นกิจกรรมที่จัดร้อมกัน 190 ประเทศทั่วโลกเนื่องในวันปิดไฟเพื่อโลก โดยจัดขึ้นในเดือนมีนาคมของทุกปี การรณรงค์สร้างการรับรู้กับชุมชน 17 เขตที่อยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาให้เข้ามามีส่วนร่วมในการรักแม่น้ำและตระหนักถึงปัญหาขยะที่เกิดจากชุมชนที่จะลงไปทะเล ซึ่งดำเนินการไปแล้ว 3 เขต และปัจจุบันมีหลายบริษัทที่ขออาสามาปลูกต้นไม้ในสวนสาธารณะของทาง กทม. หรือให้ กทม.จัดพื้นที่ปลูกต้นใม้ให้เพื่อสนับสนุนนโยบายปลูกต้นไม้ล้านต้นของท่านผู้ว่ากรุงเทพมหานคร เป็นต้น สำหรับโครงการ “มือวิเศษ กรุงเทพ” เป็นความร่วมมือของทุกภาคส่วน โดย กทม.ทำหน้าที่เป็นคนกลางหาสถานที่ให้ประชาชนมาร่วมบริจาค ซึ่งทางโคเวสโตรได้จัดทำรูปแบบถังแยกขยะพลาสติกให้ดึงดูดและเป็นที่สนใจมากขึ้น ซึ่งจะทำให้นโยบายแยกขยะที่ต้นทาง เกิดขึ้นได้จริงในสังคมของคนกรุงเทพฯ เพราะเป้าหมายสำคัญ คือ ทำอย่างไรจะปลูกฝังให้เยาวชนและคนไทยช่วยกันแยกขยะอย่างเป็นระบบ และหากชุด PPE ที่รีไซเคิลจากขวดเพ็ทใสใช้แล้วประสบความสำเร็จ ได้มาตรฐานทั้งในเรื่องความปลอดภัยและสวมใส่สบายเหมาะสำหรับการทำงาน เราจะนำไปผลิตและแจกให้เป็นสวัสดิการให้กับพนักงานทำความสะอาดของเราให้เป็นแบบเดียวกันนี้ทั้งหมด”

โคเวสโตร เป็นผู้นำด้านวัสดุโพลิเมอร์ระดับโลกที่มุ่งมั่นสร้างสรรค์โลกที่สดใส ด้วยการขับเคลื่อนหลักการพื้นฐานของระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน มุ่งเน้นการใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด และผลิตพลาสติกด้วยวิธีการที่ยั่งยืน ด้วยการใช้วัตถุดิบทางเลือก และพลังงานหมุนเวียน รวมทั้งมีเป้าหมายที่จะลดปริมาณขยะพลาสติก ลดการปล่อยมลพิษทางอากาศ และพัฒนาด้านการจัดการของเสีย รวมทั้งคิดค้นนวัตกรรมใหม่ ๆ เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีการรีไซเคิลสินค้าหรือวัสดุที่ใช้แล้ว ให้สามารถนำกลับมาใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตได้อีกครั้ง นอกจากนี้ โคเวสโตร (ประเทศไทย) ยังมีการจัดกิจกรรมเพื่อสังคมนำองค์ความรู้ด้านสิ่งแวดล้อมไปเผยแพร่เพื่อปลูกฝังจิตสำนึกแก่เยาวชนให้ใส่ใจกับปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง อาทิ จัดทำสื่อการเรียนการสอน หนังสือชุดสำหรับเด็ก “จุดประกายความคิดเพื่อชีวิตที่สดใส” หรือ Bright Minds for a Brighter World สำหรับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาในประเทศไทย เพื่อใช้ในการเรียนรู้เรื่องการแยกขยะภายใต้หลักเศรษฐกิจหมุนเวียน จัดอบรมครูต้นแบบด้านสิ่งแวดล้อม และให้ความรู้เรื่องสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนทั้งในกรุงเทพฯ และระยอง เป็นต้น

สถานการณ์การระบาดของ COVID-19 เกิดขึ้นมาพร้อมๆ กับปัญหาขยะพลาสติก การที่ประชาชนต้องกักตัวในบ้านหรือที่พักของตนเอง ส่งผลให้เกิดการใช้พลาสติกที่ใช้ครั้งเดียวทิ้งจำนวนมากขึ้นจากยอดคำสั่งซื้อสินค้าออนไลน์ในแอพพลิเคชันและการสั่งอาหารจากบริการฟู้ดเดลิเวรี่และซื้ออาหารกลับบ้าน

พลาสติกที่ใช้ครั้งเดียวทิ้ง เป็นขยะที่ย่อยสลายได้ยาก เมื่อเวลาผ่านไป พลาสติกที่ถูกแสงแดด จะทำให้พลาสติกแตกออกเป็นชิ้นเล็กๆ และไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าหรือที่เรียกว่าไมโครพลาสติก และสามารถแทรกซึมลงไปในชั้นดิน แหล่งน้ำและปนเปื้อนลงในอาหารและน้ำดื่ม ซึ่งเข้าสู่ร่างกายของเราได้ง่าย และหากเราไม่มีการกำจัดขยะพลาสติกเหล่านี้อย่างถูกต้อง จะส่งผลให้ขยะจากบกปะปนและลงสู่ทะเล และทำให้สัตว์ทะเลกินพลาสติกเข้าไป เกิดอาการป่วยและเสียชีวิตในที่สุด

วิโรจน์ ภู่ต้อง ประธานมูลนิธิเพื่อสิ่งแวดล้อมภูเก็ต กล่าวว่า ภูเก็ตในฐานะจังหวัดท่องเที่ยวก็ประสบกับปัญหาการเพิ่มขึ้นของขยะพลาสติกเช่นเดียวกัน แม้ว่าสถานการณ์การระบาดของ COVID-19 จะทำให้ปริมาณนักท่องเที่ยวลดลง อย่างไรก็ตาม การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภค โดยสั่งอาหารมารับประทานที่บ้านยังเป็นตัวแปรในการกระตุ้นให้เกิดการใช้พลาสติกอย่างต่อเนื่อง มูลนิธิเพื่อสิ่งแวดล้อมภูเก็ตภายใต้เทศบาลนครภูเก็ต โดยการสนับสนุนจาก GIZ จึงได้นำร่อง “โครงการจัดการและลดพลาสติกภาคครัวเรือนและธุรกิจ จังหวัดภูเก็ต” ซึ่งจากการดำเนินงานที่ผ่านมา ส่งผลให้เกิดการลดพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้งถึง 15,170 ชิ้นจากกิจกรรมสนับสนุนการใช้บรรจุภัณฑ์ทดแทนและแอปพลิเคชันตามสั่ง-ตามส่ง การสนับสนุนกลุ่มอาสาสมัครและเครือข่ายเก็บขยะชายหาดและทะเล 8 กลุ่มทั่วจังหวัดภูเก็ต ซึ่งเก็บขยะไปแล้วมากกว่า 3,000 กิโลกรัม นอกจากนี้ยังได้ร่วมมือกับสำนักงานทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 10 ในการสนับสนุนการเก็บขยะทะเลอีก 9 พื้นที่จาก 4 ชุมชน และจัดทำฐานข้อมูลเพื่อเป็นประโยชน์ในการติดตามและป้องกันขยะพลาสติกลงสู่ทะเล

อำนวย พิณสุวรรณ รองผู้ว่าราชการจังหวัดภูเก็ต กล่าวว่า จากนโยบายสนับสนุนการท่องเที่ยว ส่งผลให้ภูเก็ตสามารถรองรับนักท่องเที่ยวได้มากขึ้น ขณะเดียวกันก็ส่งผลให้ปริมาณขยะมูลฝอยและขยะพลาสติกเพิ่มมากขึ้นตามอัตราการเพิ่มขึ้นของนักท่องเที่ยว ด้วยความตระหนักของหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน รวมไปถึงภาคประชาชนเอง ทำให้ภูเก็ตมีการขับเคลื่อนด้านการรณรงค์และมาตรการต่างๆ ในการรับมือกับปัญหาเหล่านี้ในระดับที่แต่ละฝ่ายสามารถทำได้ เช่น สำหรับภาครัฐ ภูเก็ตเป็นจังหวัดนำร่องในการจัดการขยะมูลฝอยแบบศูนย์รวม โดยเน้นการลดและการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง ทั้งนี้ยังได้กำหนดให้ปัญหาขยะเป็นวาระเร่งด่วนที่จะต้องดำเนินการให้เห็นผลอย่างเป็นรูปธรรมโดยเร็ว ในขณะที่ภาคเอกชนและประชาชนนั้น มีการรณรงค์เปลี่ยนพฤติกรรมในระดับบุคคลอย่างการใช้วัสดุธรรมชาติหรือวัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยมาตรการและนโยบายที่เกิดขึ้นเหล่านี้มีการผลักดันและร่วมกันทำงานอย่างเข้มข้น จริงจังและต่อเนื่องมาตลอดโดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา

“พวกเราเชื่อว่าการทำงานให้สำเร็จได้นั้นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อให้สามารถบรรลุเป้าหมายสูงสุดในเรื่องการขับเคลื่อนภูเก็ตให้เป็นเมืองที่สะอาด เกิดความยั่งยืนทั้งในด้านสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และสังคมต่อไป” อำนวย กล่าว

จูเซปเป บูซินี่ อัครราชทูต รองหัวหน้าคณะผู้แทนสหภาพยุโรปประจำประเทศไทย กล่าวว่า ตั้งแต่นโยบายการจัดการพลาสติกของสหภาพยุโรปถูกจัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2561 สหภาพยุโรปได้พยายามขับเคลื่อนที่จะจัดการกับปัญหามลพิษขยะพลาสติก โดยจัดทำโครงการการส่งเสริมการใช้เศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อจัดการปัญหาขยะทะเลขึ้น ซึ่งได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากรัฐบาลเยอรมนีเช่นกัน และเราได้เห็นคุณค่าของการบูรณาการระหว่างความรู้และประสบการณ์ในพื้นที่เข้าสู่ระดับนโยบาย นอกจากนี้เรายังมีการแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างโครงการใน 7 ประเทศภาคี รวมถึงระหว่างทวีปยุโรปและเอเชียด้วย ผมมีความปรารถนาอย่างยิ่งที่จะได้ทำงานร่วมกันกับทุกภาคส่วน เพื่อลดขยะพลาสติกภายในจังหวัดภูเก็ตตามที่ได้มีการร่างไว้ใน Roadmap ผมขอขอบพระคุณทั้งองค์กรต่างๆ และผู้ร่วมงานที่มีความกระตือรือร้นในการสนับสนุนโครงการนำร่องนี้

ดร. แบนท์ คริสเตียนเซน ที่ปรึกษาทูตฝ่ายอาหารและการเกษตร สถานเอกอัครราชทูตสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีประจำประเทศไทย เน้นย้ำว่า ปัญหามลภาวะของขยะพลาสติกในทะเลรวมถึงขยะประเภทอื่นๆ เป็นปัญหาระดับโลก ซึ่งรัฐบาลเยอรมนีถือว่าการเร่งหาทางออกถือเป็นเรื่องสำคัญลำดับต้นๆ การใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและการนำระบบเศรษฐกิจแบบหมุนเวียนมาปรับใช้ นับเป็นสองแนวปฎิบัติที่จะแก้ไขปัญหานี้ได้ ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาระบบเศรษฐกิจที่มีความยืดหยุ่นและยั่งยืนมากยิ่งขึ้น โดยเราได้จัดลำดับปัญหานี้ให้เป็นประเด็นสำคัญลำดับแรกในระหว่างการประชุมสุดยอดผู้นำกลุ่มประเทศอุตสาหกรรมชั้นนำ 7 ประเทศ หรือ G7 ซึ่งเยอรมนีและไทยได้มีความร่วมมือในการปกป้องสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อมมาอย่างยาวนาน”

“จากการนำร่องโครงการจัดการและลดพลาสติกภาคครัวเรือนและธุรกิจ จังหวัดภูเก็ต (Less Plastic Phuket) ส่งผลให้ความรู้และประสบการณ์ของคนในพื้นที่ได้ถูกนำเข้ามาใช้เพื่อหาแนวทางการแก้ปัญหา ซึ่งทั้งสองสิ่งนี้นับเป็นสิ่งสำคัญอย่างมากในกระบวนการดำเนินงานของโครงการ ทั้งยังเป็นกุญแจที่นำไปสู่ความสำเร็จเพื่อให้เกิดระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนในพื้นที่ และจะยังมีการค้นหาพลาสติกทางเลือกใหม่ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เพื่อลดผลกระทบเชิงลบต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศด้วย” ดร. แบนท์ กล่าว

ปรางค์ทิพย์ อนันตวิภาต ประธานมูลนิธิคุณ กล่าวว่า ทางมูลนิธิคุณ เล็งเห็นถึงความสำคัญในการสร้างการรับรู้และปลูกฝังจิตสำนึกที่ดีในการคัดแยกขยะอย่างถูกต้อง จึงเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับการจัดการปัญหาขยะให้แก่เยาวชนไทย โดยเริ่มจากในโรงเรียน เพราะเยาวชน คือ กลุ่มเป้าหมายและเป็นกำลังสำคัญที่พร้อมเรียนรู้และเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการแยกขยะได้ดีที่สุด โดยในวันงาน มูลนิธิคุณเลือกใช้ละครหุ่นเชิด (Puppet Show) ที่ชื่อ “DoDO ดูดู้ปลาวาฬน้อยท้องผูก” ที่มีผองเพื่อน เช่น กวาง ปลาดาว สุนัขจรและลุงนกฮูก มาแสดงสดให้น้องๆ เยาวชนและผู้เข้าร่วมงานช่วยกันค้นหาความจริงว่าทำไมดูดู้ปลาวาฬน้อยถึงท้องผูก และจะช่วยดูดู้ได้อย่างไร พร้อมกันนี้ มูลนิธิคุณได้จัดทำสื่อการสอนที่ชื่อ “DoDo & Friends” ที่ตรงกับแนวทางของ ”โครงการจัดการและลดพลาสติกภาคครัวเรือนและธุรกิจจังหวัดภูเก็ต” ที่ต้องการลดขยะในทะเล และสอนให้เยาวชนตระหนักถึงอันตรายของไมโครพลาสติกแบบเข้าใจง่าย เพื่อนำความรู้กระจายไปตามโรงเรียนต่างๆ ในภูเก็ตและตามสื่อโซเชี่ยล เรื่องราวของปลาวาฬน้อยจะช่วยให้เยาวชนตระหนักถึงปัญหาและได้รับความสนุกควบคู่ไปกับความรู้ในการแยกขยะประเภทต่างๆ

นอกจากนี้ ทางมูลนิธิยังได้เชิญก้อง สหรัถ สังคปรีชา ที่มีจิตอาสามาร่วมงานในวันนี้ โดยสหรัถดีใจที่มีหน่วยงานต่างๆ มารวมตัวกันในงานนี้ เพราะที่ผ่านมาสหรัถสนับสนุนโครงการด้านสิ่งแวดล้อมของมูลนิธิคุณมาโดยตลอด ทั้งช่วยผลิตสื่อเกี่ยวกับการลดการใช้พลาสติกและการแยกขยะให้ถูกวิธี ร่วมกิจกรรมการปั่นจักรยานเพื่อลดฝุ่นและเสริมสร้างสุขภาพ และกิจกรรมอื่นๆ อีกมากมาย

นอกเหนือจากการแสดงละครหุ่นเชิด ที่มุ่งเน้นการให้ความรู้แก่เยาวชนในการแยกขยะ 3R (Reduce ลดการใช้, Reuse เพิ่มการใช้ซ้ำ และ Recycle นำกลับมาใช้) แล้ว โครงการฯ ยังจัดให้มีการเสวนาเรื่องบทบาทของเยาวชนในการลดพลาสติก โดยมีโรงเรียนเทศบาลปลูกปัญญาในพระอุปถัมภ์ โรงเรียนอบจ.บ้านนาบอน โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ ภูเก็ตและมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตภูเก็ต (ชมรม FOTEC) ให้เกียรติมาร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองความคิดเห็นของเยาวชนรุ่นใหม่ในเรื่องการลดพลาสติกในปัจจุบัน นอกจากนี้ ยังมีการมอบเกียรติบัตรให้กับทางหน่วยงานราชการและกลุ่มเครือข่ายที่ได้ร่วมขับเคลื่อนการดำเนินกิจกรรมของโครงการฯ และตบท้ายด้วยมินิคอนเสิร์ตจากศิลปินชื่อดัง คุณก้อง สหรัถ สังคปรีชา มาช่วยสร้างความบันเทิงและชักชวนเยาวชนให้หันมาร่วมใจลดขยะพลาสติกและคัดแยกขยะที่ถูกต้องอีกด้วย

โครงการส่งเสริมการใช้เศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อจัดการปัญหาขยะทะเล ซึ่งดำเนินงานโดย GIZ และ Expertise France (EF) ยังสนับสนุนโครงการนำร่องกว่า 20 โครงการใน 5 ประเทศ ซึ่งครอบคลุมเรื่องการจัดการขยะพลาสติกที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น การบริโภคและการผลิตพลาสติกอย่างยั่งยืน ตลอดจนการลดขยะ ณ แหล่งทิ้งขยะลงสู่ทะเล จากเรือพาณิชย์และเรือประมงในประเทศจีน อินโดนิเซีย ฟิลิปปินส์ ไทยและเวียดนาม ประสบการณ์และบทเรียนของโครงการนำร่อง จะสามารถเป็นตัวอย่างที่ดีและก่อให้เกิดการพัฒนาทางด้านนโยบายในอนาคต

นิทรรศการ “TANGLED: ติด – ร่าง – แห” จัดขึ้นภายใต้ความร่วมมือของมูลนิธิความยุติธรรมเพื่อสิ่งแวดล้อม (Environmental Justice Foundation) และมูลนิธิรักสัตว์ป่า (Love Wildlife Foundation) ภายใต้การสนับสนุนจากโครงการส่งเสริมการใช้เศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อจัดการปัญหาขยะทะเลโดยสหภาพยุโรปและกระทรวงเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนาแห่งสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี (BMZ) ซึ่งดำเนินการโดยองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ร่วมกับองค์กร Norwegian Retailer’s Environment Fund และมูลนิธิ Rufford

ผู้เข้าชมสามารถเรียนรู้ผลกระทบของขยะพลาสติก เครื่องมือประมง และพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวผ่านงานศิลปะและภาพถ่าย พร้อมเปิดประสบการณ์ TANGLED: ติด – ร่าง – แห และเรียนรู้วิธีในการลดขยะทะเล ซึ่งปัจจุบันถือว่าเป็นหนึ่งในภัยคุกคามที่ยิ่งใหญ่ที่สุดสำหรับสิ่งแวดล้อมและความหลากหลายทางชีวภาพทั่วโลก

ในพิธีเปิด ฯพณฯ เดวิด เดลี เอกอัครราชทูตสหภาพยุโรปประจำประเทศไทย เน้นย้ำว่าวิธีที่ใหม่และดีกว่าในการลด ใช้ซ้ำ และรีไซเคิลพลาสติกกำลังมีความสำคัญมากขึ้นและถือเป็นนวัตกรรมใหม่ที่เราควรนำไปปรับใช้ เนื่องจากปัจจุบันเกิดการสนับสนุนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงไปสู่ระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนสำหรับพลาสติก ที่ทรัพยากรจะถูกนำมาใช้และจัดการอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนมากขึ้น ซึ่งมีความจำเป็นมากขึ้นกว่าเดิมในการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ศิลปะและวัฒนธรรมเป็นเครื่องมือสำคัญอย่างหนึ่งที่สร้างสรรค์ในการส่งสารเหล่านี้ออกไป เพื่อให้ผู้เข้าชมตื่นตาตื่นใจ และเกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภายใต้วิถีชีวิตที่ยั่งยืน

“ผมรู้สึกดีใจและภูมิใจเป็นอย่างมากที่สหภาพยุโรปได้เป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนนิทรรศการนี้ผ่านโครงการส่งเสริมการใช้เศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อจัดการปัญหาขยะทะเล ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อผลักดันการดำเนินงานไปสู่ระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนสำหรับพลาสติกและป้องกันขยะพลาสติกไม่ให้ลงสู่มหาสมุทร เราสนับสนุนโครงการโดยร่วมมือกับรัฐบาลเยอรมนีและทำงานใกล้ชิดกับรัฐบาลไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และหน่วยงานไทยอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ความร่วมมือนี้เป็นตัวอย่างหนึ่งที่แสดงให้เห็นว่าเราจัดการกับขยะในทะเลและเผชิญกับความท้าทายที่เกี่ยวข้องกับขยะพลาสติกอย่างไร ซึ่งคำตอบก็คือ เราได้ทำงานร่วมกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและกับประเทศต่างๆ ทั่วโลก ที่มีเป้าหมายที่จะแก้ไขปัญหาไปพร้อมกัน” เอกอัครราชทูตสหภาพยุโรปประจำประเทศไทย กล่าว

ด้านปิ่นสักก์ สุรัสวดี รองปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า ที่ผ่านมา กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้ร่วมกับทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชน ตลอดจนส่งเสริมความร่วมมือกับองค์กรระหว่างประเทศ เพื่อขับเคลื่อนการดำเนินการป้องกันและแก้ไขปัญหาขยะพลาสติกแบบบูรณาการในการบริหารจัดการพลาสติก ตั้งแต่การผลิต การจำหน่าย การบริโภค และการจัดการ ณ ปลายทาง เพื่อให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม และการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาขยะพลาสติกที่ผ่านมา นับได้ว่าประสบผลสำเร็จเป็นอย่างมาก

“อย่างไรก็ตาม กระทรวงฯ ไม่ได้หยุดการดำเนินงานอยู่เพียงแค่นี้ แต่จะยังมีการขับเคลื่อนการดำเนินงานต่อไป โดยมุ่งเน้นการดำเนินงานแบบบูรณาการกับทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง” รองปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กล่าวเสริม

ทั้งนี้ผู้เข้าร่วมในพิธีเปิดได้มีโอกาสเข้าชมนิทรรศการผ่านงานศิลปะและภาพถ่ายของศิลปินไทยทั้ง 4 ท่าน ได้แก่ ณรงค์ยศ ทองอยู่ นาตาลี ลิ้มวัฒนา สาธิต รักษาศรี และ ศิรชัย (ชิน) อรุณรักษ์ดิชัย โดยงานศิลปะเหล่านี้ ได้มีการนำเอาวัสดุจากขยะพลาสติกในทะเลมาประดิษฐ์ เพื่อกระตุ้นให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับการแก้ปัญหาขยะทะเล ขณะที่ภาพถ่ายใต้น้ำมุ่งเน้นการนำเสนอถึงผลกระทบจากเครื่องมือประมงและขยะพลาสติกในระบบนิเวศทางทะเลที่เปราะบาง

“เศษพลาสติกที่เกลื่อนอยู่บนหาดทรายทำให้ผมจินตนาการไปถึงเศษวัสดุอื่นๆ ที่จมและลอยอยู่ในท้องทะเล จนเกิดเป็นแรงบันดาลใจในการสร้างผลงานชุดเต่าติดอวน จากเศษซากอวนที่ถูกกู้ขึ้นมาจากใต้ท้องทะเล” ศิลปินร่วมสมัย ณรงค์ยศ กล่าว

ผลงานชุดนี้ เกิดจากการทำงานร่วมกันของศิลปินและนักสิ่งแวดล้อมในฐานะที่เราต่างก็เป็นส่วนหนึ่งของสังคมที่ช่วยสร้างความตระหนักและการเปลี่ยนแปลงได้

งานนิทรรศการจะเปิดให้เข้าชมตั้งแต่วันที่ 11 – 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 นี้ ณ ห้องสตูดิโอ ชั้น 4 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC) โดยจะเปิดบริการให้เข้าชมนิทรรศการและกิจกรรมต่างๆ ได้ฟรีตั้งแต่วันอังคารถึงวันอาทิตย์ (หยุดวันจันทร์) ระหว่างเวลา 10.00 น. – 19.00 น.

ภายใต้การลงทุนครั้งนี้ ในแต่ละปีจะมีการรีไซเคิลขยะพลาสติกปริมาณ 2.5 เท่าของขนาดสนามกีฬาแห่งชาติสตาดเดอฟรองซ์ เพื่อผลิตเป็นวัสดุคุณภาพบริสุทธิ์ซึ่งช่วยลดการปล่อยคาร์บอนอย่างมหาศาล โดย Eastman ถือเป็นนักลงทุนรายใหญ่ที่สุดในกิจกรรม “Choose France” ของทางการฝรั่งเศส ซึ่งมุ่งเน้นดึงดูดการลงทุนจากต่างชาติเข้าสู่ประเทศ

โครงการนี้มีหลายเฟส ประกอบด้วยหน่วยเตรียมขยะพลาสติกหลากหลายประเภทเพื่อนำมาเข้าสู่กระบวนการ, หน่วยเมทาโนไลซิสสำหรับย่อยขยะด้วยวิธีดีพอลิเมอไรซ์ และหน่วยพอลิเมอร์สำหรับสร้างวัสดุคุณภาพสูงหลากหลายประเภทเพื่อใช้ผลิตวัสดุเฉพาะทาง บรรจุภัณฑ์ และสิ่งทอ นอกจากนี้ Eastman ยังวางแผนจัดตั้งศูนย์นวัตกรรมเพื่อการรีไซเคิลระดับโมเลกุล ซึ่งจะช่วยให้ฝรั่งเศสสามารถรักษาสถานะความเป็นผู้นำในเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยศูนย์นวัตกรรมแห่งนี้จะพัฒนาวิธีการรีไซเคิลทางเลือกเพื่อควบคุมการกำจัดขยะพลาสติกด้วยการเผาทำลาย ซึ่งจะทำให้เหลือซากฟอสซิลทิ้งไว้บนผืนดิน โดยคาดว่าโรงงานและศูนย์นวัตกรรมจะพร้อมดำเนินการภายในปี 2568 พร้อมสร้างงานราว 350 ตำแหน่ง และนำไปสู่การสร้างงานทางอ้อมอีก 1,500 ตำแหน่งในส่วนของการรีไซเคิล พลังงาน และโครงสร้างพื้นฐาน

เศรษฐกิจหมุนเวียนมีบทบาทสำคัญในการจัดการวิกฤตขยะพลาสติกและวิกฤตสภาพภูมิอากาศทั่วโลก ซึ่งเป็นวาระสำคัญที่ฝรั่งเศสและทั่วยุโรปให้ความสนใจมาโดยตลอด ความร่วมมือระยะยาวระหว่างประเทศฝรั่งเศสกับบริษัท Eastman ในครั้งนี้จะช่วยสนับสนุนให้สหภาพยุโรปบรรลุเป้าหมายด้านความยั่งยืน ด้วยการลดการปล่อยคาร์บอนและช่วยสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยฝรั่งเศสได้แสดงความเป็นผู้นำอย่างสูงด้วยการยกย่องบทบาทสำคัญของการรีไซเคิลระดับโมเลกุลและสน้บสนุนการลงทุนในด้านนวัตกรรม

โครงการของ Eastman ได้รับการสนับสนุนจากแบรนด์ชั้นนำระดับโลกที่มีความมุ่งมั่นในการแก้ไขปัญหาขยะพลาสติกทั่วโลกเช่นเดียวกัน และมองว่าการรีไซเคิลระดับโมเลกุลเป็นเครื่องมือที่จำเป็นในการบรรลุเป้าหมายด้านการหมุนเวียน โดยบริษัทชั้นนำอย่าง LVMH Beauty, The Estée Lauder Companies, Clarins, Procter & Gamble, L’Oréal และ Danone ต่างแสดงความเป็นผู้นำด้วยการลงนามในจดหมายแสดงเจตจำนงเพื่อจัดซื้อวัสดุจากโรงงานดังกล่าวเป็นระยะเวลาหลายปี

เทคโนโลยีคืนสภาพโพลีเอสเตอร์ของ Eastman ช่วยให้ขยะพลาสติกรีไซเคิลยากที่ยังมีอยู่ในเศรษฐกิจแบบเส้นตรงอย่างทุกวันนี้ สามารถนำมาหมุนเวียนได้อย่างแท้จริง โดยปกติแล้วขยะพลาสติกรีไซเคิลยากต้องเผาทำลายเพราะไม่สามารถรีไซเคิลเชิงกล หรือต้องดาวน์ไซเคิลด้วยเทคโนโลยีในปัจจุบัน ส่วนเทคโนโลยีของ Eastman จะสลายขยะพลาสติกรีไซเคิลยากให้กลายเป็นหน่วยโครงสร้างระดับโมเลกุล จากนั้นรวมตัวใหม่จนกลายเป็นวัสดุคุณภาพสูงที่ไม่ถูกลดทอนประสิทธิภาพ เทคโนโลยีนี้จึงสามารถสร้างคุณค่าไม่มีที่สิ้นสุดให้แก่วัสดุ ด้วยการทำให้วัสดุหมุนเวียนอยู่ในการผลิตหลังผ่านวงจรชีวิตครั้งแล้วครั้งเล่า ด้วยประสิทธิภาพของเทคโนโลยีและแหล่งพลังงานหมุนเวียนที่มีอยู่ในฝรั่งเศส การผลิตวัสดุจึงปล่อยก๊าซเรือนกระจกน้อยกว่าวิธีการดั้งเดิมถึง 80%

“การเร่งเปลี่ยนผ่านไปสู่เศรษฐกิจหมุนเวียนถือเป็นหนึ่งในความท้าทายสำคัญในช่วงหลายปีข้างหน้า การที่ Eastman ลงทุนมหาศาลในฝรั่งเศสสะท้อนให้เห็นถึงความตั้งใจของประเทศเราในการเปิดรับเทคโนโลยีใหม่ ๆ ที่จะช่วยให้เราบรรลุเป้าหมายด้านเศรษฐกิจและระบบนิเวศ ด้วยการปฏิวัติความสามารถของประเทศในการรีไซเคิลพลาสติก” บาร์บารา ปอมปิลี รัฐมนตรีกระทรวงนิเวศวิทยาของฝรั่งเศส กล่าว “ฝรั่งเศสเป็นผู้นำในด้านนี้มาโดยตลอด และเราได้จับมือกับ Eastman เพื่อบรรลุเป้าหมายการรีไซเคิลพลาสติกภายในปี 2568 เรารู้สึกตื่นเต้นมากที่ได้ต้อนรับบริษัทที่มีประวัติยาวนานถึง 100 ปีในด้านนวัตกรรมระดับโลก และมีประสบการณ์ยาวนานกว่า 30 ปีในด้านการรีไซเคิลระดับโมเลกุล”

อักเนส ปันนิเยร์-รูนาแชร์ รัฐมนตรีด้านกิจการอุตสาหกรรมของฝรั่งเศส กล่าวว่า “โครงการระดับโลกของ Eastman จะช่วยให้ฝรั่งเศสก้าวขึ้นเป็นผู้นำของยุโรปในด้านเทคโนโลยีใหม่สำหรับการรีไซเคิลและการคืนสภาพขยะพลาสติก การลงทุนครั้งนี้เป็นผลพวงมาจากแนวทางการนำกลับมาใช้ใหม่ในอุตสาหกรรมซึ่งนำโดยรัฐบาลฝรั่งเศสตั้งแต่ปี 2560 ซึ่งช่วยให้ฝรั่งเศสกลายเป็นประเทศที่น่าดึงดูดใจที่สุดในยุโรปนับตั้งแต่ปี 2561 ในภาคส่วนอุตสาหกรรม สำหรับโครงการนี้ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญของประเทศเรา จะเป็นช่องทางที่ช่วยให้เราบรรลุเป้าหมายในแง่ของการเปลี่ยนผ่านทางนิเวศวิทยา พร้อมกับสร้างงานที่ยั่งยืนในด้านการผลิต โครงสร้างพื้นฐาน และพลังงาน เราตั้งตารอที่จะพัฒนาความสัมพันธ์กับ Eastman ต่อไป”

“การลงทุนในฝรั่งเศสถือเป็นก้าวสำคัญภายใต้กลยุทธ์ของ Eastman ในการเร่งสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนทั่วโลก โดย Eastman รู้สึกภาคภูมิใจที่ได้ร่วมมือกับรัฐบาลฝรั่งเศสเพื่อสนับสนุนความมุ่งมั่นของฝรั่งเศสและสหภาพยุโรป” นายมาร์ก คอสตา ซีอีโอบริษัท Eastman กล่าว “ฝรั่งเศสแสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นในการสร้างอนาคตที่ยั่งยืน ขณะที่ Eastman ก็มีเป้าหมายด้านคาร์บอนและเศรษฐกิจหมุนเวียนเช่นกัน การประกาศในวันนี้เกิดขึ้นได้โดยได้รับการสนับสนุนจากท่านประธานาธิบดีมาครง รัฐบาลฝรั่งเศส และหน่วยงาน Business France ซึ่งทำงานด้วยความรวดเร็วอย่างน่าประทับใจเพื่อสนับสนุนโครงการขนาดใหญ่และมีความซับซ้อนเช่นนี้ เราตั้งตารอที่จะทำงานร่วมกันในระยะยาว และนำเสนอนวัตกรรมที่จำเป็นในการรีไซเคิลขยะพลาสติกและปกป้องโลกของเราเพื่อคนรุ่นใหม่ในอนาคต”

“แผนการสร้างโรงงานรีไซเคิลพลาสติกขนาดใหญ่ที่สุดในโลกที่ฝรั่งเศสถือเป็นส่วนสำคัญของกลยุทธ์เศรษฐกิจหมุนเวียนของเรา” นายคอสตากล่าวเสริม “การประกาศในวันนี้ถือเป็นหลักชัยสำคัญสู่การบรรลุเป้าหมายของเรา และเราคาดการณ์ว่าจะบรรลุหลักชัยสำคัญเพิ่มเติมในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า ซึ่งรวมถึงการบรรลุข้อตกลงเกี่ยวกับการเก็บรวบรวมขยะพลาสติกที่จะนำมาใช้เป็นวัตถุดิบ การรับการสนับสนุนจากรัฐบาล และการตัดสินใจเลือกสถานที่ตั้งโรงงาน”