ขณะที่ปริมาณขยะของกรุงเทพมหานครยังอยู่ในระดับสูง การผลักดันการจัดการขยะตั้งแต่ต้นทางจึงกลายเป็นโจทย์สำคัญที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ซันโทรี่ เบเวอเรจ แอนด์ ฟู้ด (ประเทศไทย) จึงผนึกกำลังกับกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร และกลุ่มกิจกรรมเพื่อสังคมและสิ่งแวดล้อม กล่องวิเศษ เดินหน้าสานต่อโครงการ “แบรนด์เก็บกลับ” (Triple B: BRAND’S Bring Back) ประจำปี 2569 ต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 เพื่อขับเคลื่อนการจัดการขยะตั้งแต่ต้นทางในสถานศึกษา และปลูกฝังจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมแก่เยาวชนผ่านกระบวนการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการ พร้อมยกย่องโรงเรียนนำร่องที่ประสบความสำเร็จในการพัฒนาระบบจัดการขยะและจัดตั้งธนาคารขยะอย่างเป็นรูปธรรม

เพียงจิต ศรีประสาธน์ รองประธานบริหารอาวุโสฝ่ายทรัพยากรบุคคลและบรรษัทสัมพันธ์ ประเทศไทยและอินโดไชน่า บริษัท ซันโทรี่ เบเวอเรจ แอนด์ ฟู้ด (ประเทศไทย) จำกัด เปิดเผยว่า โครงการ “แบรนด์เก็บกลับ” เกิดจากความมุ่งมั่นในการดำเนินธุรกิจควบคู่การดูแลสังคมและสิ่งแวดล้อม ภายใต้ค่านิยม “Giving Back to Society” โดยเล็งเห็นว่าสถานศึกษาเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการปลูกฝังจิตสำนึกและพฤติกรรมการจัดการขยะที่ถูกต้องแก่เยาวชน จึงร่วมกับกล่องวิเศษริเริ่มโครงการ เพื่อส่งเสริมการคัดแยกขยะผ่านการเรียนรู้เชิงปฏิบัติจริง และขับเคลื่อนการจัดการขยะตั้งแต่ต้นทางอย่างเป็นระบบ ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ

สำหรับการดำเนินโครงการในปี 2568 ได้สนับสนุนการจัดตั้งธนาคารขยะในโรงเรียนนำร่อง ผ่านกิจกรรมค่ายอบรม การถ่ายทอดองค์ความรู้ และการติดตามประเมินผล พร้อมมอบโล่เกียรติยศแก่โรงเรียนนำร่อง 10 แห่งตามระดับผลการดำเนินงาน นอกจากนี้ ยังมอบชุดสื่อการเรียนรู้ด้านการคัดแยกขยะให้แก่โรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร 437 โรงเรียน และถ่ายทอดองค์ความรู้แก่นักเรียนกว่า 5,600 คน โดยโรงเรียนที่เข้าร่วมจะได้รับการสนับสนุนกิจกรรมค่ายอบรมเชิงปฏิบัติการ ชุดสื่อการเรียนรู้ ทุนสนับสนุนการจัดการขยะ และกิจกรรมประกวดสื่อการเรียนรู้ผ่านช่องทางออนไลน์ พร้อมติดตามและประเมินผลตลอดโครงการ

“ในปีหน้า เราได้เตรียมแผนขยายการดำเนินโครงการฯ ไปยังพื้นที่ต่างจังหวัด โดยจะเริ่มต้นที่จังหวัดชลบุรี ซึ่งเป็นที่ตั้งของโรงงานของบริษัทฯ ควบคู่ไปกับการดำเนินโครงการในโรงเรียนกรุงเทพมหานครที่ดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน เพื่อขยายผลความสำเร็จจากการดำเนินโครงการ ‘แบรนด์เก็บกลับ’ ในกรุงเทพมหานคร” เพียงจิต กล่าว

ลัดดา ฉายอรุณ คุณครูโรงเรียนวัดสมณานัมบริหาร หนึ่งในโรงเรียนที่ได้รับโล่เกียรติยศระดับดีเลิศ กล่าวว่า โรงเรียนได้ยกระดับการจัดการขยะอย่างเป็นระบบ หลังเข้าร่วม “โครงการแบรนด์เก็บกลับ” โดยเริ่มคัดแยกขยะตั้งแต่ในห้องเรียน ก่อนนำไปสู่จุดคัดแยกกลางของโรงเรียน ขยะรีไซเคิลหลัก ได้แก่ กระดาษและขวดพลาสติก ถูกนำไปจำหน่ายและต่อยอดเป็นงานประดิษฐ์ เช่น กระเป๋าจากฝาขวดพลาสติก สร้างมูลค่าเพิ่มจากขยะอย่างเป็นรูปธรรม

ด้านขยะเศษอาหาร โรงเรียนมีปริมาณเฉลี่ยประมาณ 1–2 กิโลกรัมต่อวัน จากนักเรียนราว 200 คน โดยใช้แนวทาง “ตักเท่าที่กิน” เพื่อลดของเสีย และนำเศษอาหารที่เหลือไปหมักเป็นปุ๋ยชีวภาพใช้ในแปลงผักของโรงเรียน ขณะเดียวกันระบบธนาคารขยะช่วยเปลี่ยนพฤติกรรมนักเรียนให้เห็นคุณค่าของขยะ สามารถนำขยะรีไซเคิลมาสะสมเป็นรายได้ ส่งเสริมวินัยการคัดแยกและการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง

“ตลอดระยะเวลา 1 ปีของการเข้าร่วมโครงการแบรนด์เก็บกลับ โรงเรียนได้รับทั้งอุปกรณ์สนับสนุน การจัดกิจกรรมค่ายให้ความรู้ และการพัฒนาระบบธนาคารขยะที่เป็นรูปธรรม ส่งผลให้นักเรียนมีความกระตือรือร้นและเข้าใจการจัดการขยะอย่างชัดเจนยิ่งขึ้น พร้อมต่อยอดเป็นนวัตกรรมและผลงานของนักเรียน เพื่อเสริมทักษะอาชีพในอนาคต” คุณครูลัดดากล่าว

เลิศลักษณ์ ลีลาเรืองแสง รองปลัดกรุงเทพมหานคร กล่าวว่า กรุงเทพมหานครให้ความสำคัญกับการจัดการขยะตั้งแต่ต้นทาง ภายใต้นโยบาย “ไม่เทรวม” และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน โดยมองว่าสถานศึกษาเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความรู้ ความเข้าใจ และปลูกฝังพฤติกรรมการคัดแยกขยะที่ถูกต้องให้แก่เยาวชนตั้งแต่ระดับต้น โครงการ “แบรนด์เก็บกลับ” จึงถือเป็นความร่วมมือที่มีบทบาทสำคัญระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคีเครือข่าย ในการสนับสนุนและเสริมความเข้มแข็งให้ระบบการจัดการขยะของโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานครอย่างเป็นรูปธรรม

ทั้งนี้ โครงการ “แบรนด์เก็บกลับ” (Triple B: BRAND’S Bring Back) ประจำปี 2569 เปิดรับสมัครโรงเรียนระดับชั้นประถมศึกษาตอนปลาย สังกัดสำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร ตั้งแต่วันที่ 21 มกราคม ถึง 28 กุมภาพันธ์ 2569  โดยโรงเรียนที่ผ่านการคัดเลือกจะได้รับการสนับสนุนกิจกรรมค่ายอบรมเชิงปฏิบัติการ การถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการจัดการขยะและการพัฒนาระบบธนาคารขยะภายในโรงเรียน รวมถึงการเข้าร่วมกิจกรรมประกวดคลิปวิดีโอภายใต้แนวคิด “โรงเรียนเท่ ไม่เทรวม” เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้และการมีส่วนร่วมด้านการจัดการขยะของนักเรียน ครู และชุมชนโดยรอบ

ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนเป็นต้นไป กลุ่มซันโทรี่จะเริ่มเปิดตัวขวด PET เชิงชีวภาพ (bio-PET) เหล่านี้สำหรับบางผลิตภัณฑ์ในประเทศญี่ปุ่น โดยความร่วมมือนี้จะทำให้มีการเปิดตัวขวด PET ที่ผลิตจากวัสดุนวัตกรรมดังกล่าว[3]สำหรับผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มประมาณ 45 ล้านขวด และจะพิจารณาขยายไปยังผลิตภัณฑ์อื่นๆ ของซันโทรี่เพิ่มเติมในอนาคต

ด้วยการผสานความเชี่ยวชาญและทรัพยากรของผู้นำอุตสาหกรรมในห่วงโซ่คุณค่า ทำให้โครงการนี้สะท้อนพลังของความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาความยั่งยืนระดับโลก

ยาช โลเฮีย ประธานบริหารโครงการพิเศษด้านปิโตรเคมี และประธานคณะกรรมการด้านการดำเนินงานที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม สังคม และการกำกับดูแล อินโดรามา เวนเจอร์ส กล่าวว่า “ความร่วมมือที่น่าตื่นเต้นนี้สะท้อนให้เห็นถึงวิสัยทัศน์และความรับผิดชอบร่วมกันของพันธมิตรทุกภาคส่วนในการสนับสนุนอนาคตที่ยั่งยืนยิ่งขึ้น เราภูมิใจที่ได้ทำงานร่วมกับผู้นำอุตสาหกรรมในการพัฒนานวัตกรรมนี้ ที่ไม่เพียงแต่นำมาซึ่งโอกาสใหม่ๆ ให้กับอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑ์เท่านั้น แต่ยังตอกย้ำถึงความสำคัญของความร่วมมือในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงที่มีความหมายอีกด้วย และเรารู้สึกตื่นเต้นที่จะได้เห็นผลงานของความร่วมมือนี้ปรากฎอยู่บนชั้นวางสินค้าในรูปแบบของผลิตภัณฑ์คุณภาพสูงของซันโทรี่ในเร็วๆ นี้”

แต่ละพันธมิตรได้นำความสามารถพิเศษเฉพาะตัวมาร่วมในการทำให้โครงการที่ก้าวล้ำนี้ประสบความสำเร็จ ภายใต้ห่วงโซ่อุปทานระดับโลกโดยผ่านความร่วมมือข้ามอุตสาหกรรมนี้ อินโดรามา เวนเจอร์ส ซึ่งเป็นผู้ผลิตและรีไซเคิล PET ที่ใหญ่ที่สุดในโลก ได้นำพาราไซลีนเชิงชีวภาพ (bio-paraxylene) มาผลิตกรดเทเรฟทาลิกเชิงชีวภาพ (bio-terephthalic acid) และนำไปทำปฏิกิริยากับโมโนเอทิลีนไกลคอล (MEG) เพื่อผลิตเม็ดพลาสติก PET

ในฐานะพันธมิตรในโครงการริเริ่มนี้ อินโดรามา เวนเจอร์ส ยังคงมุ่งมั่นที่จะส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียนสำหรับอนาคตของบรรจุภัณฑ์ผ่านช่องทางต่างๆ การผลิตเม็ดพลาสติก bio-PET สอดคล้องกับกลยุทธ์ความยั่งยืนในระยะยาวของอินโดรามา เวนเจอร์ส และเสริมสร้างความมุ่งมั่นในการนำเสนอโซลูชันที่รับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมให้กับลูกค้าของบริษัทฯ

บทบาทของพันธมิตรในโครงการนี้

การเปิดตัวครั้งนี้นับเป็นก้าวสำคัญในการผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นในการผลิต PET โดยการใช้แนวทางสมดุลมวล (Mass Balance) ที่ใช้ตลอดกระบวนการผลิต ช่วยให้มั่นใจได้ว่าวัสดุชีวภาพผ่านกระบวนการที่โปร่งใสและมีประสิทธิภาพในการผลิตขวด PET

ในฐานะพันธมิตรในโครงการริเริ่ม อินโดรามา เวนเจอร์ส ยังคงมุ่งมั่นที่จะส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียนสำหรับอนาคตของบรรจุภัณฑ์ผ่านการดำเนินงานด้านต่างๆ โดยการผลิตเม็ดพลาสติก bio-PET สอดคล้องกับกลยุทธ์ความยั่งยืนในระยะยาวของอินโดรามา เวนเจอร์ส และเสริมสร้างความมุ่งมั่นในการนำเสนอโซลูชันที่รับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมให้กับลูกค้าของบริษัทฯ

[1] ณ วันที่ 28 ตุลาคม 2567 อ้างอิงจากการศึกษาโดย เอเนออส คอร์ปอร์เรชั่น และมิตซูบิชิ คอร์ปอเรชั่น

[2] ใช้แนวทางการประเมินแบบสมดุลมวลสาร โดยภายใต้แนวทางนี้ ผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากการผสมวัสดุที่มีคุณสมบัติเฉพาะกับวัสดุที่ไม่มีคุณสมบัตินั้น คุณสมบัติพิเศษนั้นสามารถจัดสรรให้กับบางส่วนของผลผลิตได้ตามสัดส่วนของวัสดุที่มีคุณสมบัติพิเศษซึ่งใช้ในกระบวนการผลิต แนวทางการประเมินแบบสมดุลมวลสารนี้ได้รับการรับรอง ISCC+

[3] ขวด PET ขนาด 280 มิลลิลิตร และ 285 มิลลิลิตร