คำถามเหล่านี้เกิดขึ้นจริงที่อำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง พื้นที่พัฒนาศูนย์นวัตกรรมดิจิทัลและเทคโนโลยีขั้นสูง (EECtp) โดยบริษัท ซิลิคอน เทค พาร์ค จำกัด ร่วมกับ กาแล็คซี่ ดาต้า เซ็นเตอร์ จัดเวที“บ้านฉาง ทอล์ค : จากข้อกังวลของชุมชน สู่คำตอบที่ตรวจสอบได้”เพื่อเปิดพื้นที่ให้ชาวบ้าน ผู้นำชุมชน หน่วยงานภาครัฐ นักวิชาการ และผู้พัฒนาโครงการ นำข้อกังวลมาพูดคุยกันโดยตรงเพื่อเปลี่ยนความกังวลเป็นมาตรการที่วัดผลและตรวจสอบได้

เวทีดังกล่าวมีผู้แทนจากพลังงานจังหวัดระยอง การประปาส่วนภูมิภาค สาขาบ้านฉาง บริษัท ซิลิคอน เทค พาร์ค จำกัด และ กาแล็คซี่ ดาต้า เซ็นเตอร์ เข้าร่วมด้วย

กรวัฒน์ สุขวัฒน์ ผู้อำนวยการฝ่ายรัฐกิจสัมพันธ์และกิจการสาธารณะ กาแล็คซี่ ดาต้า เซ็นเตอร์ เปิดเผยว่า โครงการระยะที่ 1 และ 2 มีเป้าหมายกำลังโหลดระดับไฮเปอร์สเกล พร้อมระบบยูพีเอส (UPS) และเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรองเพื่อรักษาความต่อเนื่องของระบบ

“โครงการจะไม่ตอบความกังวลของชุมชนด้วยคำว่า “ปลอดภัยแน่นอน” หรือโยนความรับผิดชอบให้ผู้รับเหมา แต่จะใช้ข้อมูล หลักวิศวกรรม การตรวจวัด และระบบที่เปิดให้ประชาชนร่วมตรวจสอบเป็นคำตอบ” กรวัฒน์ กล่าว

สำหรับ6 ปมร้อนที่เป็น“ข้อกังวล” สู่ “สิ่งที่ต้องตรวจสอบได้” ได้แก่

1. น้ำ : โครงการสนับสนุนงบประมาณกว่า 37 ล้านบาท แก่ การประปาภูมิภาค สาขาบ้านฉาง เพื่อพัฒนาโครงสร้างการจ่ายน้ำและวางท่อส่งน้ำเข้าโครงการ โดยใช้น้ำประปาประมาณ 35% และน้ำดิบจากเอกชนประมาณ 65% พร้อมมีแผนสำรองน้ำช่วงฤดูแล้ง ในด้านเทคโนโลยีใช้ระบบลิควิด คูลลิ่ง (Liquid Cooling) เพื่อระบายความร้อนและหมุนเวียนน้ำกลับมาใช้ซ้ำ พร้อมเปิดเผยปริมาณการใช้น้ำจริงและดัชนีชี้วัดประสิทธิภาพการใช้น้ำ (WUE)
   ให้ตรวจสอบได้ ภายใต้หลักการว่าการเติบโตของ ดาต้า เซ็นเตอร์ ต้องไม่ลดความมั่นคงด้านน้ำของชุมชน
2. พลังงานสำรองและถังน้ำมัน : ถังน้ำมันเชื้อเพลิงสำรองสำหรับเครื่องกำเนิดไฟฟ้าในพื้นที่ขณะนี้ยังไม่ได้บรรจุน้ำมัน โดยต้องผ่านการอนุญาตและตรวจสอบระบบความปลอดภัยก่อนใช้งาน พร้อมจัดทำแผนเผชิญเหตุฉุกเฉิน ระบบป้องกันการรั่วไหล กลิ่น ไอระเหย และระบบดับเพลิง
3. เสียงและคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า : ติดตั้งระบบดูดซับและกั้นเสียงเพิ่มเติมบริเวณเครื่องกำเนิดไฟฟ้า ส่วนคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าจะยึดมาตรฐานและการตรวจวัดจากหน่วยงานหรือผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้อง และเปิดเผยผลตรวจวัดในจุดที่เกี่ยวข้องกับชุมชนพร้อมปฏิบัติตามข้อกำหนด EIA
   จากสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
   (สผ.) และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
4. ขยะก่อสร้าง : ยึดหลัก “เอ้าท์ซอร์สงานได้ แต่เอ้าท์ซอร์ส ความรับผิดชอบไม่ได้” โดยได้ยกเลิกสัญญากับผู้รับเหมาช่วงที่มีปัญหาเรื่องการจัดการขยะ พร้อมประสานเทศบาลตำบลบ้านฉางจัดระบบรวบรวม คัดแยก ขนย้าย และเพิ่มระบบติดตามการจัดการขยะตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง
5. แรงงาน : ยกระดับสู่มาตรการควบคุมระดับบุคคล แรงงานของผู้รับเหมาช่วงต้องลงทะเบียน ตรวจสอบเอกสาร ตรวจสุขภาพ และใช้อุปกรณ์ PPE พร้อมเปิดรับแรงงานไทยและตั้งเป้าพัฒนาบุคลากรไทยด้านเทคนิคและเทคโนโลยีขั้นสูงในระยะยาว
6. โครงข่ายสื่อสาร : ใช้โครงสร้างพื้นฐานโทรคมนาคมหลักที่มีอยู่ของประเทศเป็นหลัก เพื่อลดผลกระทบจากการก่อสร้างโครงข่ายใหม่ต่อเส้นทางและพื้นที่ชุมชน

ทั้งนี้ โครงการได้เสนอจัดตั้ง คณะกรรมการที่ปรึกษาชุมชนบ้านฉาง เป็นกลไกถาวรระหว่างชุมชนกับโครงการ ประกอบด้วย ตัวแทนพื้นที่ ชุมชน สถานศึกษา ศาสนสถาน กลุ่มเปราะบาง ภาคเศรษฐกิจท้องถิ่น และตัวแทนจากผู้พัฒนาโครงการเพียง 1 ที่นั่ง โดยใช้กระบวนการ:การรับฟัง ตรวจสอบ จัดลำดับความสำคัญ ลงมือทำ และรายงานกลับ เพื่อให้ทุกข้อกังวลถูกนำไปแก้ไขและรายงานผลกลับสู่ชุมชนอย่างต่อเนื่อง

นอกจากนี้ กาแล็คซี่ ดาต้า เซ็นเตอร์ อยู่ระหว่างออกแบบแนวทางจัดตั้ง ทุนเพื่อการสร้างคุณค่าร่วมชุมชนบ้านฉาง เพื่อสนับสนุนการพัฒนาด้านสาธารณสุขและกลุ่มเปราะบาง การศึกษา เศรษฐกิจท้องถิ่น สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิต โดยยึดหลักว่าเงินไม่ใช่สิ่งแลกเปลี่ยนกับความเห็นของชุมชน การได้รับ หรือไม่ได้รับเงินต้องไม่กระทบสิทธิของประชาชนในการตั้งคำถาม ร้องเรียน หรือตรวจสอบโครงการ และการใช้เงินต้องตรวจสอบและเปิดเผยได้

”หลักคิดของศูนย์นวัตกรรมดิจิทัลและเทคโนโลยีขั้นสูง บ้านฉาง ระยอง หรือ อีอีซีทีพี ( EECtp) และ กาแล็คซี่ ดาต้า เซ็นเตอร์ คือ “ทุก 1 เมกะวัตต์ ของพลังงาน และทุกหยดน้ำที่ใช้ ต้องสามารถอธิบายได้ว่า สร้างคุณค่าอะไรกลับคืนให้ประเทศไทย ระยอง และบ้านฉาง” ทั้งในมิติการจ้างงาน การพัฒนาทักษะ การถ่ายทอดเทคโนโลยี โอกาสของผู้ประกอบการท้องถิ่น การใช้พลังงานและน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิตของชุมชน“ กรวัฒน์ กล่าว

กาแล็คซี่ ดาต้า เซ็นเตอร์ มีแผนเพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาดและพลังงานหมุนเวียนในการพัฒนากรีน ดาต้า เซ็นเตอร์ พร้อมติดตามตัวชี้วัด PUE (ประสิทธิภาพการใช้พลังงาน) และ WUE (ประสิทธิภาพการใช้น้ำ) และเปิดเผยข้อมูลให้ชุมชนและสาธารณชนติดตามได้เพื่อสร้างระบบที่ประชาชนสามารถ “ตรวจสอบ” ได้ว่าสิ่งที่สัญญาไว้ถูกนำไปปฏิบัติจริงหรือไม่ เพื่อให้ ดาต้า เซ็นเตอร์ และชุมชนบ้านฉางเติบโตไปด้วยกัน