กาวิน ทอมป์สัน รองประธานกรรมการ วู้ด แมกเคนซี กล่าวในงานสัมมนา ภายใต้หัวข้อ LNG: Fueling Thailand’s Sustainable Growth  ว่าประเทศไทยใช้เชื้อเพลิงฟอสซิส 80%  และพลังงานทดแทน 20%  ในส่วนของเชื้อเพลิงฟอสซิส   แบ่งเป็นน้ำมัน 50%   และก๊าซและถ่านหิน รวมกัน 30%  โดยมีแนวโน้มใช้ถ่านหินลดลง  ทั้งนี้ไทยถือว่ามีอัตราการใช้ก๊าซสูงสุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แม้ว่าภาคธุรกิจพลังงานหมุนเวียนจะกำลังเติบโตขึ้นอย่างแข็งแกร่งก็ตาม

“การใช้ก๊าซเพื่อสร้างพลังงานไฟฟ้านับเป็นรูปแบบการใช้งานหลักและคิดเป็น 56% ของความต้องการทั้งหมดในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา แม้ว่าประเทศกำลังผลิตพลังงานหมุนเวียนเพิ่มมากขึ้น แต่ก๊าซจะยังคงมีบทบาทสำคัญในการรักษาเสถียรภาพของโครงข่ายพลังงานไฟฟ้า ไปตลอดช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานนี้” ทอมป์สัน กล่าว

 รายงานของวู้ด แมกเคนซี ชี้ว่าในปี 2567 จะเกิดการขาดแคลนก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ของคู่สัญญาในไทยกว่า 5 ล้านตันต่อปี (mmtpa) ซึ่งหมายความว่า การนำเข้า LNG  50% ของไทย จะต้องพึ่งพาการจัดซื้อแบบ Spot Price  ที่มีราคาผันผวนมากขึ้น  แต่อย่างไรก็ตาม สามารถลดปริมาณนำเข้า โดยทำสัญญาระยะยาว เพื่อความยืดหยุ่น เช่น บางช่วงนำเข้ามาก บางช่วงนำเข้าน้อย  เป็นต้น

“การขาดแคลนซัพพลาย LNG ของคู่สัญญาในช่วงเวลาที่ทรัพยากรในประเทศกำลังลดลง ส่งผลให้ประเทศไทยมีความเสี่ยงต่อราคาก๊าซที่สูงขึ้น และยังเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดสถานการณ์ไฟฟ้าดับหรือการปันส่วนก๊าซในอนาคต” ทอมป์สัน กล่าว

ทอมป์สัน กล่าวว่า การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของก๊าซขึ้นใหม่ จะช่วยรับมือกับความวิตกกังวลบางประการเกี่ยวกับการขาดแคลนก๊าซได้  ปัจจุบัน กำลังมีการนำเสนอการพัฒนาท่าขนส่ง LNG แห่งใหม่ที่จะเพิ่มขีดความสามารถการแปรสภาพก๊าซธรรมชาติให้ถึง 8 ล้านตันต่อปี (mmtpa) ซึ่งจะช่วยให้ไทยมีขีดความสามารถการแปรสภาพก๊าซรวมเป็น 27 ล้านตันต่อปี (mmtpa) อีกทั้งยังมีโครงการสร้างท่อส่งก๊าซระยะทางกว่า 300 กิโลเมตรในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา

“การใช้ประโยชน์จากโครงสร้างพื้นฐานในปัจจุบันให้มากขึ้น จะสามารถช่วยเร่งการเติบโตของตลาดก๊าซได้เช่นกัน ส่วนท่อส่งก๊าซข้ามประเทศจากประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซีย สามารถเพิ่มโอกาสด้านความร่วมมือได้มากขึ้นด้วย”  ทอมป์สัน กล่าว

ด้วยกำลังการผลิต LNG ใหม่มากกว่า 200 ล้านตันต่อปีที่กำลังอยู่ในระหว่างการก่อสร้างโครงการทั่วโลก ไทยควรมีซัพพลายที่เพียงพอเพื่อสร้างความมั่นใจว่าประเทศไทยจะสามารถทำสัญญาต่อเนื่องและการันตีการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานโดยประสบความสำเร็จได้ เฉกเช่นญี่ปุ่นและเกาหลีใต้  ซึ่งทำสัญญาระยะยาว เพื่อหาซัพพลายเออร์ที่เข้มแข็ง และเชื่อมั่นได้ อีกทั้งไทยจะต้องสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่สอดรับกับพลังงานทดแทน

“ตลาด LNG ทั่วโลกกำลังเกิดการเปลี่ยนแปลงและด้วยทรัพยากรที่กำลังจะมีมากขึ้น ประเทศไทยจึงควรสร้างเงื่อนไขที่น่าดึงดูดใจมากขึ้นได้ในการทำสัญญาใหม่ครั้งต่อ ๆ ไป ภายใต้โครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่ จึงไม่มีเหตุผลอะไรที่ประเทศไทยจะไม่สามารถใช้ประโยชน์จากตลาดพลังงานใหม่ได้”  ทอมป์สัน กล่าว

เนื่องจากประเทศไทยมุ่งสร้างความเชื่อมั่นถึงแหล่งพลังงานที่มีเสถียรภาพ จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องใช้กลยุทธ์การจัดซื้อระยะยาวที่มีหลักประกันเสถียรภาพด้านราคาและความมั่นคงด้านพลังงานในอนาคตอันใกล้นี้

การวิเคราะห์ของวู้ด แมกเคนซี ยังเสนอแนะว่าไทยควรแสวงหาความร่วมมือกับผู้ให้บริการโซลูชันที่สามารถตอบสนองหลักเกณฑ์เหล่านี้ได้ โดยผู้ให้บริการรายหนึ่งที่มีศักยภาพคือ ปิโตรนาส (PETRONAS) หนึ่งในผู้ผลิต LNG แบบครบวงจรรายใหญ่ที่สุดของโลก สามารถผลิต LNG ได้มากกว่า 36 ล้านตันต่อปีทั้งจากโรงงานในบินตูลู ออสเตรเลีย อียิปต์ และในเร็วๆ นี้ ที่แคนาดา เครือข่ายขนาดใหญ่นี้ ทำให้มั่นใจได้ว่าปิโตรนาสจะสามารถจัดหา LNG ให้กับประเทศไทยได้

ปิโตรนาสก่อตั้งขึ้นมากว่า 40 ปีและเติบโตอย่างต่อเนื่อง ในช่วงแรกยังเป็นซัพพลายเออร์ด้านพลังงานสำหรับตลาดมาเลเซีย ต่อมาได้ขยายธุรกิจไปยังประเทศหลักอื่น ๆ ในเอเชีย เช่น ญี่ปุ่น จีน และเกาหลีใต้ การขยายธุรกิจได้เช่นนี้ตอกย้ำถึงความเข้าใจต่อการเคลื่อนไหวในตลาดเอเชียอย่างถ่องแท้ของปิโตรนาส รวมถึงความสามารถของบริษัทฯ ในการนำเสนอโซลูชันการจัดส่งสินค้าที่เหมาะสม รวมถึงเงื่อนไขทางการค้าและสัญญาที่ยืดหยุ่น  ปัจจุบันมีเรือหลายขนาดทั้งหมด 29 ลำ

ปิโตรนาสดำเนินการผลิต LNG มีโครงการต่าง ๆ เพื่อลดการปล่อยคาร์บอน เช่น การใช้พลังงานไฟฟ้า ระบบปลอดการเผาและการระบายควันในการปฏิบัติงานประจำวัน การใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีและนวัตกรรม รวมถึงการดักและกักเก็บคาร์บอนเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก อีกทั้งยังเป็นบริษัทผู้ผลิตแท่นขุดเจาะลอยน้ำรายแรกของโลก ปัจจุบันมี 2 แท่น  สามารถผลิตก๊าซในพื้นที่น้ำตื้น ถือเป็นแท่นขุดเจาะแบบยั่งยืน  ใช้พื้นที่ขนาดเล็กลง  และกำลังสร้างขุดเจาะลอยน้ำแห่งที่ 3 ซึ่งสิ่งเหล่านี้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์การสร้างอนาคตสีเขียวของประเทศไทย

นอกจากนี้ ปิโตรนาสยังมีความรู้ที่ครอบคลุมเกี่ยวกับความต้องการด้านพลังงานของไทย ซึ่งเกิดจากการร่วมมือเป็นพันธมิตรกับบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) มายาวนานเกือบ 3 ทศวรรษ ความร่วมมือครั้งนี้ยังได้รับการส่งเสริมอย่างมีนัยสำคัญจากความร่วมมือในภาคธุรกิจต่างๆ ของห่วงโซ่มูลค่าพลังงาน โดยเฉพาะในภาคธุรกิจ LNG ความร่วมมือนี้ยังประสบความสำเร็จอย่างสูง ซึ่งเห็นได้จากการขนส่งสินค้า LNG มายังท่าอุตสาหกรรมมาบตาพุดของไทยมากกว่า 100 รายการ นับตั้งแต่ปี 2560 จนถึงปัจจุบัน

27 พฤศจิกายน 2562 – นายพัฒนา แสงศรีโรจน์ รองผู้ว่าการยุทธศาสตร์ ในฐานะโฆษกการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) เปิดเผยถึงความคืบหน้าการจัดหาและนำเข้า LNG แบบตลาดจร (Spot) จำนวน 2 ล็อต ในปริมาณไม่เกิน 200,000 ตัน ของ กฟผ. เพื่อทดสอบระบบการแข่งขันเสรีในกิจการ ก๊าซธรรมชาติ ซึ่งเป็นไปตามมติคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2562 ว่า ขณะนี้ กฟผ. ได้ผู้ชนะการประมูลจัดหาและนำเข้า LNG แบบ Spot แล้ว โดยบริษัท PETRONAS LNG ประเทศมาเลเซีย เป็นผู้ชนะการประมูลการจัดหาและนำเข้า LNG ให้แก่ กฟผ. ในราคาต่ำสุด จากบริษัทที่เข้าร่วมประมูลทั้งสิ้น 12 ราย

สำหรับการนำเข้าก๊าซ LNG คณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) ได้กำหนดช่วงเวลาแบ่งเป็น 2 ลำเรือ ลำเรือละ 65,000 ตัน โดยลำแรกจะเดินทางมาถึงท่าเทียบเรือมาบตาพุด จ.ระยอง ระหว่างวันที่ 28 – 31 ธันวาคม 2562 ซึ่งเป็นช่วงที่ความต้องการ LNG ในตลาดโลกสูง (Peak) โดย กฟผ. จะนำไปใช้เป็นเชื้อเพลิงผลิตไฟฟ้าที่โรงไฟฟ้าบางปะกง ชุดที่ 5 และโรงไฟฟ้าวังน้อย ชุดที่ 4 และลำที่ 2 จะนำเข้าประมาณเดือนเมษายน 2563 ซึ่งเป็นช่วงที่ความต้องการ LNG ในตลาดโลกต่ำ (Off-peak) โดยจะถูกนำไปใช้เป็นเชื้อเพลิงผลิตไฟฟ้าที่โรงไฟฟ้าบางปะกง ชุดที่ 5 โรงไฟฟ้าวังน้อย ชุดที่ 4 และโรงไฟฟ้าพระนครใต้ทดแทน ชุดที่ 1

การแบ่งนำเข้าเป็น 2 ช่วงเวลาเพื่อทดสอบและปรับปรุงระบบการบริหารคลังและท่อ และเป็นข้อมูลให้สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) ใช้ประกอบการปรับปรุงโครงสร้างการบริหารจัดการ ก๊าซธรรมชาติได้อย่างถูกต้องครบถ้วนและมั่นใจว่าสามารถบริหารจัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ส่งผลกระทบกับค่าไฟฟ้า โดยคำนึงถึงประโยชน์ต่อประเทศชาติและประชาชนเป็นสำคัญ นอกจากนั้น ยังเพื่อประโยชน์ในการส่งเสริมการแข่งขันในกิจการก๊าซธรรมชาติและผลักดันประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางการค้า LNG ต่อไป

ทั้งนี้ การชนะประมูลนำเข้าก๊าซ LNG ครั้งนี้ของทาง PETRONAS LNG ของมาเลเซีย ถือเป็นการชนะการประมูลเป็นครั้งที่ 2 ต่อจากก่อนหน้านี้ที่มีการประมูลจัดหา LNG โควต้าไม่เกิน 1.5 ล้านตันต่อปี ของ กฟผ. ซึ่งมีการประมูลไปเมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา โดยมีผู้ผ่านคุณสมบัติรวม 12 ราย ซึ่งรวมถึง ปตท. ด้วย และเป็นทาง PETRONAS LNG ของมาเลเซีย ที่เป็นผู้ชนะการประมูล แต่ยังไม่สามารถลงนามสัญญาซื้อขายได้ เพราะติดปัญหาไม่ใช้ก๊าซก็ต้องชำระเงิน (Take or Pay)

Source: ภาพ-ข่าว การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)

นายสนธิรัตน์ สนธิจิรวงศ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน เปิดเผยถึง กรณีการนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลว หรือ ก๊าซแอลเอ็นจี ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ซึ่งได้มีการเปิดประมูลนำเข้าก๊าซ 1.5 ล้านตันต่อปี ว่าในขณะนี้ยังไม่ได้ข้อสรุป ว่าจะล้มการประมูลดังกล่าวหรือไม่ โดยต้องรอผลการเจรจาของทาง กฟผ. กับทางบริษัท ปิโตรนาส แอลเอ็นจี จำกัด จากประเทศมาเลเซีย ซึ่งเป็นผู้ชนะการประมูลก่อน โดยจะรอทาง กฟผ. นำผลการเจรจารายงานในที่ประชุมคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) อีกครั้ง

ทั้งนี้ สำหรับประเด็นการนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลวของ กฟผ. นั้น หลังจากมีมติ กบง. เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม ที่ผ่านมา สื่อหลายสำนักได้มีการนำเสนอข้อมูล โดยคาดการณ์ว่าเป็นการสั่งล้มดีลประมูลแอลเอ็นจี 1.5 ล้านตันต่อปี ของ ปิโตรนาส และเมื่อวันที่ 18 กันยายนที่ผ่านมา นายวิบูลย์ ฤกษ์ศิระทัย ผู้ว่าการ กฟผ. และทีมผู้บริหาร ได้เข้าพบกับนายสนธิรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน เพื่อแจ้งถึงข้อกังวลของผู้ปฏิบัติงาน ซึ่งเป็นพนักงานของ กฟผ. ต่อมติที่ออกมาดังกล่าว

โดยหลังการเข้าพบ ผู้ว่าการ กฟผ. ได้มีแถลงการณ์ความคืบหน้าต่อกรณีการนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลวของ กฟผ. ลงวันที่ 18 กันยายน 2562 เพื่อชี้แจงกับพนักงาน กฟผ. ว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ได้ให้แนวทางดำเนินการกับ กฟผ. ใน 2 เรื่อง คือ 1. ให้ กฟผ. จัดหาแอลเอ็นจีแบบ Spot ในปริมาณไม่เกิน 2 แสนตัน เพื่อทดสอบระบบให้เสร็จโดยเร็ว และ 2. ไม่ยกเลิกแผนการนำเข้าแอลเอ็นจีของ กฟผ. โดยมอบหมายให้ กฟผ. ไปเจรจาหารือกับผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย เพื่อให้สามารถดำเนินการนำเข้าในปริมาณและช่วงเวลาที่เหมาะสมโดยเร็ว

นอกจากนี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน กล่าวถึงการแต่งตั้งบอร์ด กฟผ. ซึ่งเว้นว่างหลังจาก นายดิสทัต โหตระกิตย์ ลาออกไปก่อนหน้านี้ โดยทางกระทรวงพลังงานเตรียมเสนอแต่งตั้ง นายกุลิศ สมบัติศิริ ปลัดกระทรวงพลัง เป็นประธานบอร์ด กฟผ. แทน ทั้งนี้จะมีการเสนอชื่อเข้าสู่การพิจารณาของที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ให้ทันภายในวันที่ 24 กันยายน นี้ เพื่อให้ทางบอร์ด กฟผ. สามารถดำเนินการจัดการประชุม เพื่ออนุมัติแผนงานต่างๆ ได้โดยเร็ว รวมถึงการแต่งตั้งผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการบริหารกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน โดยหากมีการแต่งตั้งผู้ทรงคุณวุฒิฯ เรียบร้อยแล้ว จะได้เร่งเปิดให้โครงการยื่นขอสิทธิ์ใช้เงินประจำปี 2563 เพื่อขับเคลื่อนการบริหารงานด้านพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป

โดยสำหรับการยื่นแข่งขันเสนอราคาโควต้าก๊าซแอลเอ็นจี (LNG) กฟผ. ในครั้งนี้ มีผู้ผ่านการพิจารณาทั้งหมด 12 ราย ประกอบด้วย 1] เชฟรอน ยูเอสเอ อิงค์ 2] โททาล แก๊แอนเพาเวอร์ เอชียฯ 3] มารูเบนี คอร์ปอเรชั่น 4] Emirates National Oil Company (Singapore) Pricate 5] กาตาร์แก๊ส 6] JERA Co. Inc. 7] Pavilion Gas Pte.Ltd. 8] ปิโตรนาส แอลเอ็นจี 9] บมจ. ปตท. 10] เชลล์ อีสเทิร์น เทรดดิ้ง 11] บีพี สิงคโปร์ และ 12] Vitol Asia Pte. Ltd.

ทั้งนี้ แม้ ปตท. จะเป็น 1 ใน 12 รายที่เสนอตัวเข้าร่วมประมูล แต่คณะกรรมการฯ คัดเลือกให้ปิโตรนาส แอลเอ็นจี เป็นผู้ชนะ โดยพิจารณาจากหลักเกณฑ์ราคา เพื่อให้ได้ต้นทุนค่าไฟฟ้าต่ำที่สุด ซึ่งค่าเฉลี่ยราคาแอลเอ็นจีที่ต่ำสุดที่ ปตท. นำเข้าอยู่ที่ 8-9 ดอลลาร์ต่อล้านบีทียู

นายศิริ จิระพงษ์พันธ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน กล่าวว่า ต้องรอให้ทางบอร์ด กฟผ. เสนอผลคัดเลือกอย่างเป็นทางการมาก่อน โดยโจทย์หลักสำคัญคือต้นทุนค่าไฟฟ้าต้องถูกลง เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อภาคประชาชน และเป็นไปตามนโยบายการแข่งขันการนำเข้าแอลเอ็นจี ซึ่ง กฟผ. จะเป็นผู้นำเข้ารายที่ 2 จากเดิมที่มีเพียง ปตท. นำเข้าเพียงรายเดียว โดยจะใช้สถานีมาบตาพุด จ.ระยอง ของ ปตท. เป็นสถานีแปรสภาพ และขนส่งผ่านท่อของ ปตท.

ด้าน นายวิบูลย์ ฤกษ์ศิระทัย ผู้ว่าการการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) กล่าวว่า คาดว่าจะสามารถลงนามสัญญาซื้อขายแอลเอ็นจีได้ภายในเดือนมิถุนายน 2562 และจะเริ่มส่งมอบล็อตแรกได้ในเดือนกันยายนนี้ โดยสัญญปีแรก ส่งมอบ 280,000 ตัน จากนั้นในช่วงปี 2563-2569 จะเป็นการนำเข้าเต็มอัตราตามเงื่อนไขสัญญาระยะยาว 8 ปี โดย กฟผ. วางแผนจะนำ LNG ไปป้อนเป็นเชื้อเพลิงผลิตไฟฟ้าสำหรับโรงไฟฟ้าวังน้อย จ. อยุธยา

ทั้งนี้การจัดหาก๊าซ LNG ตามโควต้าดังกล่าวของ กฟผ. เป็นไปตามมติคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) เพื่อนำร่องทดสอบความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานตามข้อกำหนดของรัฐบาล ที่เปิดให้บุคคลที่ 3 เข้ามาใช้คลังและท่อก๊าซของ ปตท. (Third Party Access) เป็นทางเลือกการใช้พลังงานให้กับประเทศในต้นทุนต่ำต่อไป