รศ. ดร.คมสัน มาลีสี อธิการบดี สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) กล่าวว่า เราอยู่ในยุคของการเปลี่ยนผ่านจากยานยนต์เชื้อเพลิงสันดาปมาเป็นยานยนต์ไฟฟ้า สจล. โดยคณะสถาปัตยกรรม ศิลปะและการออกแบบ ได้พัฒนาหลักสูตรการออกแบบยานยนต์ไฟฟ้าแบบ Non-Degree สอดรับกับเทรนด์ทั่วโลก ซึ่งให้ความสำคัญกับพลังงานสะอาดและวิกฤตการณ์อุณหภูมิโลกที่สูงขึ้น การพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้านับเป็นการเปลี่ยนโครงสร้างการผลิตและเทคโนโลยีที่สำคัญ หากแต่ความสนใจเรื่องการผลิตยานยนต์ไฟฟ้าในประเทศไทยยังไม่มีการรวมตัวกันเป็นกลุ่มใหญ่หรือในระดับอุตสาหกรรมเพื่อการพาณิชย์ ซึ่ง ‘ยานยนต์ไฟฟ้า’ เป็นเป้าหมายเร่งด่วนของการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์ตามยุทธศาสตร์ชาติที่จะช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจนวัตกรรมและเทคโนโลยีของประเทศ ‘หลักสูตรออกแบบยานยนต์ไฟฟ้าแบบ Non-Degree’ ของ สจล.นี้ มุ่งเน้นการพัฒนาทักษะและเพิ่มประสิทธิภาพแก่ผู้เรียน เปิดรับผู้สนใจรุ่นละ 50 คน แต่ละรุ่นจะมีผู้เรียนจากหลากหลายสาขาอาชีพ อาทิ วิศวกร นักออกแบบ นักเรียนมัธยม นักศึกษา ผู้ประกอบการ นักการตลาด รวมถึงประชาชนทั่วไปที่สนใจยานยนต์ไฟฟ้า ซึ่งได้ดำเนินการผ่านไปแล้ว 5 รุ่น เพื่อสร้างเสริมบุคลากรที่มีสมรรถนะสูงตอบรับกลไกขับเคลื่อนอุตสาหกรรมใหม่ (New Growth Engine) ตามนโยบายของประเทศ Thailand 4.0 พร้อมไปกับส่งเสริมภาคการศึกษาไทยและการเรียนรู้ตลอดชีวิต

ด้านปวิณ รุจิเกียรติกำจร อาจารย์ประจำภาควิชาศิลปอุตสาหกรรม คณะสถาปัตยกรรม ศิลปะและการออกแบบ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) กล่าวว่า จุดเด่นของ ‘หลักสูตรการออกแบบยานยนต์ไฟฟ้า สจล.’ คือ การค้นหาเป้าหมายของผู้เรียนได้อย่างตรงจุด ทำให้เกิดการพัฒนากลุ่มผู้นำที่ลงมือทำจริงๆ เนื่องจากปัจจุบันประเทศไทยมีกลุ่มนักประดิษฐ์ยานพาหนะที่ใช้พลังงานไฟฟ้าอยู่ไม่น้อย รวมถึงกลุ่มชมรมที่ชื่นชอบการดัดแปลงเครื่องยนต์ ได้มีโอกาสมาต่อยอดคิดค้นนวัตกรรมเทคโนโลยีใหม่ๆ เพื่อให้ง่ายและคล่องตัวกับการใช้งานและเป็นเทคโนโลยีที่สามารถจับต้องได้ตรงความต้องการ

‘หลักสูตรการออกแบบยานยนต์ไฟฟ้า แบบ Non-Degree’ สจล. สถาปัตย์ฯ เน้นการผสานประสบการณ์ที่ผู้เรียนมีอยู่ รวมเข้ากับไอเดียการออกแบบและการปรับใช้ให้เกิดประสิทธิภาพได้มากที่สุด ทำให้เกิดเป็นผลงานนวัตกรรมที่สามารถใช้ได้จริง ผู้เรียนจะได้พัฒนาองค์ความรู้หลักการออกแบบ สามารถเลือกออกแบบประเภทยานยนต์ได้ตามความต้องการและความถนัด หรือฟังก์ชันการใช้งานเฉพาะทางของแต่ละบุคคล อาทิ สกูตเตอร์ มอเตอร์ไซค์ รถยนต์ เรือไฟฟ้า และอื่นๆ รวมถึงรูปลักษณ์ดีไซน์และวิศวกรรมโครงสร้างยานยนต์ในแต่ละประเภทเพื่อให้เหมาะสมกับการใช้งาน กฎหมายที่เกี่ยวข้อง ประวัติศาสตร์และประเภทของรถยนต์ไฟฟ้า ตลอดจนความรู้เบื้องต้นด้านเครื่องยนต์ไฟฟ้า

ในส่วนการเรียนจะแบ่งเป็นทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ ใช้เวลาเรียนทุกๆ วันเสาร์ ระยะเวลา 4 เดือน มีอาจารย์จากทั้งภายในคณะและอาจารย์พิเศษที่อยู่ในภาคธุรกิจ เมื่อสำเร็จการฝึกอบรมจะได้รับ Certificate ผลจากการระดมความคิดและเวิร์คชอปตามหลักสูตรที่ผ่านมาได้สร้าง 3 นวัตกรรมให้กลายเป็นจริง ได้แก่ มอเตอร์ไซค์ไฟฟ้า, รถสามล้อเครื่อง และ รถ 4 ล้อ ต้นแบบยานยนต์ไฟฟ้าแห่งอนาคตที่เหมาะกับการใช้ในสถานที่ท่องเที่ยวในภูมิประเทศที่แตกต่างกัน

นอกจากนี้ หลักสูตรการออกแบบยานยนต์ไฟฟ้า สจล. สถาปัตย์ฯ ยังพัฒนาศักยภาพบุคคล เพิ่มความรู้และทักษะ Soft-Skills เช่น การเรียนรู้การวิจัย, การหาข้อมูลเพื่อวิเคราะห์ความต้องการของกลุ่มเป้าหมายได้อย่างถูกต้อง, หลักการทำ Desktop Research, วิธีการนำเสนอผลงาน เป็นต้น เพื่อให้ผู้เรียนก้าวสู่ความเป็นมืออาชีพ ยกระดับมาตรฐานเพื่อขับเคลื่อนอุตสาหกรรมในชุมชน ธุรกิจขนาดเล็ก (SMEs) ที่ต้องการใช้พลังงานไฟฟ้าได้ และก้าวสู่การเป็นสตาร์ทอัปต่อไปในอนาคต

 สนใจสมัครเรียนหลักสูตรการออกแบบยานยนต์ไฟฟ้า สจล. สถาปัตย์ฯ ดูรายละเอียดที่เว็บไซต์ https://www.aad.kmitl.ac.th โทร 089-376-0427

ศ. ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล รองปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กล่าวว่า ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) มีความสำคัญและจำเป็นในการเรียนการสอนในยุคดิจิทัลอย่างมาก เนื่องมาจากในยุคอุตสาหกรรม 4.0 ทั่วโลกได้นำปัญญาประดิษฐ์มาใช้อย่างแพร่หลายทำให้เกิดการแข่งขันทางเทคโนโลยีในรอบใหม่ ซึ่งถือว่าเป็นโอกาสของประเทศไทยในการแข่งขันในเวทีโลก ในการผลิตบุคลากร สร้างเครื่องมือและหลักสูตรใหม่ๆด้าน AI สัญชาติไทย เพื่อลดช่องว่างในการแข่งขันระหว่างประเทศไทยกับประเทศที่พัฒนาแล้วให้ลดลง ทาง อว.จึงได้มีแนวนโยบายในการส่งเสริมองค์ความรู้ด้าน AI มาอย่างต่อเนื่อง

สำหรับความร่วมมือกันจัดตั้ง สถาบันวิศวกรรมปัญญาประดิษฐ์ ของทั้ง 6 มหาวิทยาลัยชั้นนำของไทยในครั้งนี้ถือเป็นมิติใหม่ของการผลิตกำลังคนของระบบอุดมศึกษาในอนาคต ช่วยพัฒนากำลังคนด้านปัญญาประดิษฐ์ของประเทศให้มีศักยภาพตรงกับความต้องการของอุตสาหกรรมให้ทันเวลากับการใช้งาน ตามความต้องการ และการเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว โดยเกิดขึ้นภายใต้นโยบายการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษาทั่วไป และมั่นใจว่าคณาจารย์ บุคลากร หลักสูตรและพันธมิตรในภาคเอกชนจะพร้อมสร้างรูปแบบและวิธีการจัดหลักสูตรใหม่ๆด้าน AI และด้านอื่นๆที่เกี่ยวข้อง ขับเคลื่อนโครงการดังกล่าวให้ประสบความสำเร็จและพร้อมขยายสู่มหาวิทยาลัยชั้นนำอื่นๆของประเทศไทยต่อไป

CMKL พร้อมจัดตั้งสถาบันวิศวกรรมปัญญาประดิษฐ์รองรับบุคลากรด้าน AI

รศ. ดร.สุพันธุ์ ตั้งจิตกุศลมั่น อธิการบดีมหาวิทยาลัยซีเอ็มเคแอล (CMKL) กล่าวว่า ปัจจุบันจำนวนบัณฑิตด้านเทคโนโลยีดิจิทัลและคอมพิวเตอร์ยังไม่เพียงพอต่อความต้องการของภาคอุตสาหกรรม จากรายงานแนวโน้มความต้องการบุคลากรในอุตสาหกรรมเป้าหมายแห่งอนาคตของ สอวช. พบว่าในอีก 5 ปีข้างหน้า ภาคอุตสาหกรรมดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์จะมีความต้องการบุคลากรเป็นจำนวนสูงถึง 34,505 ตำแหน่ง ขณะที่รายงานสารสนเทศด้านการศึกษาในสาขาเทคโนโลยีดิจิทัลและคอมพิวเตอร์ของประเทศไทยปี พ.ศ.2560-2564 พบว่านักศึกษามีจำนวนลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยในปีการศึกษา พ.ศ. 2564 พบจำนวนนักศึกษาใหม่ 17,485 คนและลดลงกว่าปี 2560 ถึงกว่า 7.6% หรือประมาณ 18,902 คน ซึ่งสถิติดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความขาดแคลนลุคลากรรองรับความต้องการในภาคอุตสาหกรรมดิจิทัลจำนวนมาก ซึ่งการจัดตั้งสถาบันวิศวกรรมปัญญาประดิษฐ์ในครั้งนี้ หวังอย่างยิ่งว่าจะช่วยลดอุปสรรคด้านการเรียนรู้ด้วยพัฒนาหลักสูตรแบบเน้นสมรรถนะของผู้เรียน ที่เปิดโอกาสให้นักศึกษาได้เกิดการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริงผ่านความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย โดยกระตุ้นให้นักศึกษามีความสนใจเข้าศึกษาต่อสาขาเทคโนโลยีดิจิทัล คอมพิวเตอร์ และปัญญาประดิษฐ์มากยิ่งขึ้น ตลอดจนสามารถผลิตบุคลากรให้เพียงพอความต้องการของประเทศได้ โดยคาดว่าจะเปิดหลักสูตรสอนด้สน AI ได้ภายในเดือนสิงหาคม พ.ศ.2565 นี้ เบื้องต้นตั้งเป้าจะผลิตนิสิตนักศึกษาด้าน AI ให้ได้ปีการศึกษาละ 15-30 คน

ที่มาของการจัดตั้งสถาบันวิศวกรรมปัญญาประดิษฐ์

รศ. ดร.อนุวัฒน์ จางวนิชเลิศ รักษาการแทนอธิการบดีสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) กล่าวว่า สำหรับการร่วมมือกันจัดตั้งสถาบันวิศวกรรมปัญญาประดิษฐ์ เกิดขึ้นจากวิสัยทัศน์ที่ตรงกันระหว่างผู้บริหารทั้ง 6 มหาวิทยาลัย ได้แก่ มหาวิทยาลัยซีเอ็มเคแอล มหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง เพื่อแบ่งปันทรัพยากรร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพในการบริหารหลักสูตรด้านวิศวกรรมปัญญาประดิษฐ์ร่วมกัน เพื่อส่งเสริมให้เกิดความเชื่อมโยงการศึกษาระหว่างมหาวิทยาลัย เพื่อร่วมกันจัดการศึกษาที่แตกต่างโดยอาศัยหลักการแซนด์บ็อกซ์ (SANDBOX) พลิกรูปแบบการเรียนการสอนในระดับอุดมศึกษาไทย ซึ่งจะเริ่มปีการศึกษา พ.ศ.2565 นำร่องการเรียนการสอนเน้นการพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียนเป็นหลักเพื่อให้นำนักศึกษานำไปใช้งานได้จริง เช่น เปิดโอกาสให้นักศึกษาสามารถลงทะเบียนเรียนรายวิชาข้ามสถาบัน สามารถใช้หน่วยกิตของรายวิชาที่ลงทะเบียนเรียนข้ามสถาบันระหว่างสถาบันที่มีความร่วมมือให้เป็นส่วนหนึ่งของหน่วยกิตในหลักสูตรของสถาบันที่นักศึกษาสังกัดได้ นำรายวิชาที่มีการลงทะเบียนเรียนข้ามสถาบันไปอยู่ในระบบคลังหน่วยกิตและเก็บสะสมได้ตามข้อกำหนดของแต่ละสถาบัน ส่งเสริมประสบการณ์ทางวิชาการและสังคมแก่นักศึกษาให้มีความรู้พัฒนาสร้าง AI ใช้งานได้เองลดการสั่งซท้อนำเข้าจากต่างประเทศ เป็นต้น ส่วนในอนาคตพร้อมขยายสู่มหาวิทยาลัยชั้นนำอื่นๆและภาคเอกชนที่จะเข้ามาร่วมบ่มเพาะการเรียนการสอนด้าน AI ให้ครอบคลุมมากยิ่งขึ้น

วิศวกรรมพลังงาน เป็นสาขาวิชาที่เกี่ยวข้องกับงานวิศวกรรมอย่างกว้างขวาง เกี่ยวข้องกับการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ การบริการด้านพลังงาน การจัดการอาคาร วิศวกรรมโรงงาน การปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมและเทคโนโลยีพลังงานทางเลือก ซึ่งผสมผสานความรู้ทั้งทางด้านสาขาฟิสิกส์ คณิตศาสตร์และเคมีเข้ากับการปฏิบัติทางวิศวกรรม เศรษฐศาสตร์และสิ่งแวดล้อม

เกี่ยวกับโปรแกรมวิศวกรรมพลังงาน

หลักสูตรวิศวกรรมพลังงาน (หลักสูตรนานาชาติ) ออกแบบมาเพื่อสนับสนุนอุตสาหกรรมพลังงานในอนาคต โดยโปรแกรมนำเสนอหลักสูตรวิศวกรรมซึ่งสอดคล้องกับกฎหมายพลังงาน ผู้เรียนจะได้รับความรู้และทักษะที่จำเป็นสำหรับสาขาพลังงาน การออกแบบกระบวนการเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน การจัดการพลังงาน พลังงานในอาคารและการขนส่ง รวมถึงแผนการปรับเปลี่ยนอุปกรณ์การผลิตหรือพัฒนาเทคโนโลยีพลังงาน โปรแกรมนี้ยังให้ความร่วมมือกับการศึกษาเช่นเดียวกับการฝึกอบรมอุตสาหกรรม เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับอาชีพที่มีประสิทธิภาพในอนาคต ที่มีความเชี่ยวชาญระดับมืออาชีพ โดยการรวมความรู้พื้นฐานและการปฏิบัติจริง

ผู้สนใจสามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมของหลักสูตร “วิศวกรรมพลังงาน” ได้ที่ website: energyacademy.asia หรือติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมผ่านทางอีเมล์ที่ E-mail: krkiatti@kmitl.ac.th และทางโทรศัพท์ที่ Tel. +662-329-8357

สำหรับผลงานที่นำมาจัดแสดงในโครงการครั้งนี้กลุ่มนักศึกษาได้มุ่งเน้นประดิษฐ์นวัตกรรมเทคโนโลยีด้านสิ่งแวดล้อม และนวัตกรรมอัจฉริยะสายสุขภาพ ได้แก่ นวัตกรรมการลดการไหลของน้ำในดินเพื่อการปรับปรุงดินอย่างยั่งยืน เป็นพัฒนาเทคโนโลยีนวัตกรรมที่นำวัสดุธรรมชาติที่มีต้นทุนต่ำเพื่อทดแทนวัสดุคาร์บอนสูง ด้วยการนำแบคทีเรียเดกซ์ทรานซึ่งเป็นแบคทีเรียธรรมชาติมาใช้เพื่อลดอัตราการไหลของน้ำในดิน ทดแทนวิธีเดิมที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเพื่อปรับปรุงดิน ขณะที่นวัตกรรมเครื่องตรวจระดับน้ำตาลในเลือดแบบไม่สัมผัสร่างกาย เป็นเครื่องตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือดโดยอาศัยหลักการนำไฟฟ้าของน้ำตาลในเลือดด้วยทฤษฎีแม่เหล็กไฟฟ้า หรือ หลักการอิมพีแดนซ์ ซึ่งสามารถบอกได้ว่ามีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวานหรือไม่ และเพื่อให้เกิดความสะดวกในการวัดค่าน้ำตาลในเลือดโดยไม่จำเป็นต้องเจาะเลือด โดยยิ่งระดับน้ำตาลในเลือดยิ่งต่ำ ค่าอิมพีแดนซ์ (ค่าความต้านทาน) จะยิ่งสูง ในขณะที่ระดับน้ำตาลในเลือดสูง ค่าอิมพีแดนซ์จะยิ่งต่ำ

นวัตกรรมตะเกียบชีวภาพรับประทานได้ โดยใช้วัตถุดิบจากแป้งถั่วเหลืองและแป้งข้าวโพด เพื่อทดแทนตะเกียบไม้ไผ่ชนิดใช้แล้วทิ้ง ซึ่งสามารถช่วยลดปริมาณปัญหาขยะที่มีมากในปัจจุบัน เพราะสามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ หรือ ย่อยสลายไปด้วยการทานตะเกียบพร้อมกับอาหาร สำหรับการออกแบบและพัฒนานวัตกรรมต้นแบบขาเทียมควบคุมด้วยคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ มีแนวคิดในการออกแบบระบบขาเทียมโดยควบคุมการเคลื่อนไหวด้วยคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ (EMG) เพื่อแปลงสัญญาณและจำลองรูปแบบลักษณะคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อที่ใช้โปรแกรมและส่งไปยังระบบควบคุมขาเทียมเพื่อประมวลผลด้วยโปรแกรม Arduino ให้ขาเทียมเคลื่อนไหวได้ตามความต้องการของผู้ใช้งาน

ระบบการจัดการวันเก็บเกี่ยวทุเรียนบนสมาร์ทโฟน โดยใช้เทคโนโลยีเข้ามาสนับสนุนข้อมูลทางการเกษตร ซึ่งรูปแบบการทำงานของระบบจะเชื่อมต่อบลูทูธระหว่างชุดอุปกรณ์สแกนกับแอปพลิเคชั่น จากนั้นนำไปสแกนที่ติดอยู่กับต้นทุเรียน ระบบจะแสดงรหัสประจำต้นทุเรียนในการจดบันทึกข้อมูลรหัสต้น ปีการผลิต วันดอกบาน วันเก็บเกี่ยว รุ่นของดอก/ผล และจำนวนลูก เพื่อคำนวณวันเก็บเกี่ยวผลผลิต ซึ่งเกษตรกรเจ้าของสวนทุเรียนสามารถลงในแอปพลิเคชันบนมือถือสมาร์ทโฟน

โครงการด้านวิศวกรรม “KMITL Engineering Project Day 2019” ถือเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่ทำให้เกิดการทำงานเป็นทีม การวิเคราะห์ สังเคราะห์ ด้วยความรู้ที่นักศึกษาได้เรียนและลงมือค้นคว้า รวมถึงการหาวิธีแก้ปัญหาและหาคำตอบซึ่งเป็นรูปแบบการเรียนรู้ที่ก่อให้เกิดการกระตุ้นแบบสหวิทยาการที่ล้วนเกิดประโยชน์ต่อการเรียนรู้ในทุกมิติของการศึกษาไทย

ด้วยเหตุนี้ กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) กระทรวงพลังงาน และคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) จึงร่วมกันพัฒนามาตรฐานประสิทธิภาพการใช้พลังงานในบ้านอยู่อาศัยขึ้นเป็นครั้งแรก และสร้างต้นแบบบ้านประหยัดพลังงานเพื่อเป็นแนวทางส่งเสริมการจัดการพลังงานบ้านอยู่อาศัย ภายใต้ “โครงการศึกษาเพื่อจัดทำเกณฑ์มาตรฐานประสิทธิภาพพลังงานของบ้านอยู่อาศัย” ประจำปี พ.ศ. 2561

โดยเกณฑ์มาตรฐานสำหรับ ปี พ.ศ. 2562-2564 พบว่า บ้านเดี่ยวควรมีค่าประสิทธิภาพการใช้พลังงานไฟฟ้าไม่เกิน 25 กิโลวัตต์-ชั่วโมงต่อตารางเมตรต่อปีและสำหรับห้องแถว ทาวน์เฮาส์ บ้านแฝด ควรมีค่าประสิทธิภาพการใช้พลังงานไฟฟ้าไม่เกิน 44 กิโลวัตต์-ชั่วโมงต่อตารางเมตรต่อปี สำหรับพลังงานไฟฟ้าในระบบปรับอากาศและระบบแสงสว่าง ซึ่งคาดว่าเกณฑ์ข้อบังคับที่ศึกษาได้นี้จะบังคับใช้ได้จริงในอีก 5 ปีข้างหน้า โดยจะบังคับใช้บ้านอยู่อาศัยที่ก่อสร้างใหม่ ที่ยื่นขออนุญาตในปี พ.ศ. 2561 เป็นต้นไป

สาร์รัฐ ประกอบชาติ ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) กระทรวงพลังงาน กล่าวว่า สถานการณ์การใช้พลังงานของประเทศกำลังเพิ่มขึ้นแบบไร้ขีดจำกัด หนึ่งในสัดส่วนสำคัญมาจากการใช้พลังงานบ้านอยู่อาศัย ซึ่งมีการเพิ่มจำนวนที่อยู่อาศัยปีละ 500,000 หลังต่อปี ทำให้ความต้องการใช้พลังงานไฟฟ้าในบ้านเรือนที่อยู่อาศัยเพิ่มขึ้นและเกินความจำเป็นโดยมีสัดส่วนจำนวนบ้านอยู่อาศัยที่มีการใช้ไฟเกินทั่วประเทศเฉลี่ยราว 40% หรือคิดเป็นมูลค่าราว 10,000 ล้านบาท จากการใช้พลังงานในระบบปรับอากาศเกินความจำเป็น สอดคล้องกับข้อมูลของ พพ.ที่พบว่าปัจจุบันความต้องการใช้พลังงานไฟฟ้าของครัวเรือนที่อยู่อาศัยในแต่ละปีพุ่งสูงขึ้นมาอยูที่ประมาณ 20% เป็นรองแค่ภาคอุตสาหกรรม (30-37%) และอันดับ 1 คือ ภาคการคมนาคมขนส่ง (40%)

เพื่อให้ให้เป็นไปตามแผนการลดใช้พลังงานไฟฟ้าของบ้านอยู่อาศัย พพ. จึงได้ร่วมกับคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สจล. พัฒนาเกณฑ์มาตรฐานประสิทธิภาพ การใช้พลังงานในบ้านอยู่อาศัยขึ้นเป็นครั้งแรก และสร้างต้นแบบบ้านประหยัดพลังงาน เพื่อเป็นแนวทางส่งเสริมการจัดการพลังงานที่อยู่อาศัย ภายใต้ “โครงการศึกษาเพื่อจัดทำเกณฑ์มาตรฐานประสิทธิภาพพลังงานของบ้านอยู่อ าศัย” ประจำปีพ.ศ. 2561 ซึ่งได้รับงบประมาณในการดำเนินการศึกษาจากกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานจำนวน 10 ล้านบาท และจะทำการศึกษาวิจัยค่ามาตรฐานประสิทธิภาพพลังงานใหม่ทุกๆ 5 ปี เพื่อเป็นมาตรฐานในการออกแบบทางพลังงานสำหรับบ้านอยู่อาศัย อันจะก่อให้เกิดผลในวงกว้าง เช่นเดียวกับมาตรฐานด้านพลังงานในอาคารขนาดใหญ่ และเกิดการประหยัดพลังงานของประเทศได้ตามเป้าหมายในภาคครัวเรือนที่อยู่อาศัยที่ พพ.วางเอาไว้ว่า ในปี พ.ศ. 2579 จะต้องลดใช้พลังงานในภาคครัวเรือนที่อยู่อาศัยให้ได้ 13,633 กิโลวัตต์-ชั่วโมง และจะนำผลการศึกษาในโครงการนี้ไปให้ความรู้ ชี้แนะเพื่อสร้างความเข้าใจสร้างความมั่นใจในการหันมาปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการประหยัดพลังงานไฟฟ้าที่ใช้ในครัวเรือนรวมทั้งสร้างความมั่นใจในแบบบ้านประหยัดพลังงานที่ทางคณะผู้วิจัยได้นำเสนอต่อประชาชนที่สนใจนำไปก่อสร้างบ้านพักที่อยู่อาศัยในอนาคต หรือปรับเปลี่ยนโครงสร้างบ้านพักที่อยู่อาศัยเดิมเจาะเฉพาะพื้นที่ใช้วัสดุฉนวนกันแสงแดด หรือจะติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์กักเก็บพลังงานจากแสงอาทิตย์ไว้ใช้ยามคํ่าคืน ก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่งได้ ทั้งนี้คาดว่าจะบังคับใช้ได้จริงในอีก 5 ปีข้างหน้า

ผลการศึกษาจาก “โครงการศึกษาเพื่อจัดทำเกณฑ์มาตรฐานประสิทธิภาพพลังงานของบ้านอยู่อาศัย” ปี พ.ศ. 2561

ผศ.รุ่งโรจน์ วงศ์มหาศิริ อาจารย์ประจำคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) หัวหน้าโครงการศึกษาเพื่อจัดทำเกณฑ์มาตรฐานประสิทธิภาพพลังงานของบ้านอยู่อาศัย กล่าวว่าในระยะแรกเป็นการเก็บข้อมูลพื้นฐานของที่พักอาศัยการใช้ไฟฟ้าในแต่ละพื้นที่ตัวอย่างทั่วประเทศจำนวน 2,654 หลัง เป็นบ้านเดี่ยวมีพื้นที่ใช้สอยประมาณ 120 ตารางเมตร มีความสูง 1-2 ชั้นประมาณ 2.9 เมตร เป็นหลังคาจั่วมุม 30 องศา เป็นส่วนใหญ่ มีอัตราส่วนช่องเปิดประมาณ 20% ของพื้นที่ผนังในแต่ละด้าน มีสัดส่วนพื้นที่ปรับอากาศต่อพื้นที่ใช้สอย ประมาณ 20% ความยาวชายคาประมาณ 1 เมตร รวมใช้พลังงานไฟฟ้าประมาณ 35 กิโลวัตต์-ชั่วโมงต่อตารางเมตรต่อปี และห้องแถว ทาวน์เฮาส์ บ้านแฝด มีพื้นที่ใช้สอยประมาณ 100 ตารางเมตร ความสูง 1-2 ชั้น ประมาณ 3 เมตร เป็นหลังคาจั่วมุม 30 องศา โดยลาดมาด้านหน้าและหลังเป็นส่วนใหญ่ มีอัตราส่วนช่องเปิดประมาณ 20% ของพื้นที่ผนังในแต่ละด้านมีสัดส่วนพื้นที่ปรับอากาศต่อพื้นที่ใช้สอย ประมาณ 20% ความยาวชายคาประมาณ 1 เมตร รวมใช้พลังงานไฟฟ้าประมาณ 54 กิโลวัตต์-ชั่วโมงต่อตารางเมตรต่อปี

และเมื่อคณะผู้ทำการศึกษานำมาคำนวณค่ามาตรฐานที่บ้านอยู่อาศัยควรจะมีตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562-2564 พบว่า บ้านเดี่ยวควรมีค่าประสิทธิภาพการใช้พลังงานไฟฟ้าไม่เกิน 25 กิโลวัตต์-ชั่วโมงต่อตารางเมตรต่อปี และสำหรับห้องแถว ทาวน์เฮาส์ บ้านแฝด ควรมีค่าประสิทธิภาพการใช้พลังงานไฟฟ้าไม่เกิน 44 กิโลวัตต์-ชั่วโมงต่อตารางเมตรต่อปี สำหรับพลังงานไฟฟ้าในระบบปรับอากาศและระบบแสงสว่าง โดยขึ้นอยู่กับวัสดุเปลือกอาคารวัสดุก่อสร้างมีฉลากประหยัดพลังงานเบอร์ 5 ระบบไฟฟ้าเครื่องปรับอากาศและระบบไฟฟ้าและแสงสว่างควรมีมาตรฐานฉลากประหยัดพลังงานเบอร์ 5 กำกับ คาดว่าจะมีบ้านใหม่สูงถึง 70-80% ที่ต้องก่อสร้างให้ตรงกับเกณฑ์มาตรฐานนี้หากประกาศใช้

ปัญหาการใช้พลังงานที่พบจากการสำรวจและแนวทางแก้ปัญหา

ดร.ชญาณิน จิตรานุเคราะห์ อาจารย์ประจำคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) กล่าวว่า ลักษณะบ้านที่อยู่อาศัยในปัจจุบันไม่ใส่ฉนวนเหนือฝ้าเพดาน บริเวณใต้หลังคา ไม่มีชายคาและการกันแดดบริเวณช่องเปิดในพื้นที่ปรับอากาศที่เหมาะสมมีช่องเปิดแบบบานเกล็ดในพื้นที่ปรับอากาศ เปิดห้องนํ้าเข้าสู่ห้องนอนที่ใช้เครื่องปรับอากาศโดยตรง อีกทั้งใช้เครื่องปรับอากาศที่มีประสิทธิภาพตํ่าหลายๆ บ้านยังเป็นรุ่นดั้งเดิมที่เข้ามาจำหน่ายในระยะแรกๆ สำหรับในเมืองไทย ไม่มีการปรับเปลี่ยนเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้าน ไม่ว่าจะเป็นหม้อหุงข้าวตู้เย็น โทรทัศน์ พัดลม และอื่นๆ เป็น ระยะเวลานานกว่า 10 ปี ทำให้เกิดการใช้พลังงานที่เพิ่มขึ้น ใช้หลอดไฟที่ไม่มีโคมสะท้อนแสง แสงสว่างไม่เพียงพอในพื้นที่ ทำให้มีการติดหลอดไฟมากเกินความจำเป็น ที่สำคัญมีพฤติกรรมการใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าแบบเปิดแล้วไม่ยอมปิด เปิดทิ้งไว้ทั้งวันทั้งคืน ซึ่งเป็นการสิ้นเปลืองพลังงานและค่าใช้จ่ายโดยไม่จำเป็น จึงจำเป็นที่ภาครัฐควรลงพื้นที่ให้ข้อมูลเกณฑ์มาตรฐานที่ศึกษาได้เพื่อให้ประชาชนรับทราบ และพร้อมปรับตัวดูแลควบคุมการใช้พลังงานไฟฟ้าของบ้านที่อยู่อาศัยให้เป็นไปตามข้อกำหนดต่างๆ ตามที่ภาครัฐกำหนดเพื่อให้การดำเนินงานได้รับการยอมรับ การร่วมมืออันดีจากประชาชนผู้อยู่อาศัยในแต่ละพื้นที่ พร้อมกันนี้ควรมีการอบรมประชาชนที่จะก่อสร้างบ้านสมัยใหม่ให้มีความเข้าใจในการเลือกใช้วัสดุอุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพในการประหยัดพลังงานมาใช้ให้มากขึ้น รวมทั้งมีการหาแหล่งเงินกู้ที่ไม่สูงมากนักให้กับประชาชนหรือผู้ประกอบการที่สร้างบ้าน มอบส่วนลดภาษีให้กับประชาชน ผู้ประกอบการที่ปรับเปลี่ยนเลือกใช้วัสดุอุปกรณ์ประหยัดพลังงาน และสอนวิธีคำนวณการใช้วัสดุอุปกรณ์ไฟฟ้าต่างๆ ภายในบ้านอย่างง่ายให้ประชาชนเพื่อจะได้นำไปคำนวณค่าพลังงานที่ใช้ให้ไม่สูง ช่วยลดพลังงานในบ้านอาศัยและประหยัดเงินชำระค่าไฟฟ้าได้อีกทางหนึ่งด้วย

ทิศทางการประหยัดพลังงานในบ้านยุคใหม่

บวรพงษ์ สุนิภาษา ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมการอนุรักษพ์ ลังงานภาคประชาชนและธุรกิจ กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) กระทรวงพลังงาน กล่าวว่า สำหรับเกณฑ์ที่ได้จากการศึกษาในโครงการนี้ ช่วงแรกๆ จะเป็นการส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจก่อน แล้วจะค่อยๆ ขยับเป็นมาตรการบังคับใช้เพื่อให้สอดรับกับแผนการประหยัดพลังงานภาครัฐและรูปแบบการก่อสร้างบ้านที่อยู่อาศัย อาคารสิ่งก่อสร้างเพื่ออยู่อาศัยในอนาคต ได้มีแนวทางในการดำเนินการให้เป็นรูปธรรมมากขึ้นในเรื่องประหยัดพลังงาน นอกจากนี้ พพ.ได้ออกแบบบ้านที่อยู่อาศัยเพื่ออนุรักษ์พลังงานในหลากหลายรูปแบบแจกจ่ายประชาชนมีทั้งขนาดเล็ก ขนาดกลาง และขนาดใหญ่ สามารถดาวน์โหลดใช้งานได้ง่ายๆ ผ่านดิจิทัลแพลตฟอร์มที่ www.dede.go.th สำหรับผู้สนใจสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) กระทรวงพลังงาน โทรศัพท์ 0-2223-0021 หรือเข้าไปที่ www.dede.go.th และเฟซบุ๊กแฟนเพจ www.facebook.com/dedeofthailand

รศ. ดร.พันธุดา พุฒิไพโรจน์ อาจารย์ประจำคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร กล่าวว่า หากจะให้ทิศทางบ้านยุคใหม่หันมาประหยัดพลังงานให้มากขึ้นนั้น ต้องมีการสร้างความเข้าใจการก่อสร้างออกแบบบ้านประหยัดพลังงาน Smart Energy และการออกแบบผังเมือง ควรมีบทบาทเข้ามาควบคุมด้วยเพื่อให้เป็นพื้นที่โซน Smart City ยืดหยุ่นการใช้งานได้ต ามความเหมาะสม มีความปลอดภัยคำนึงถึงผู้พักอาศัยทุกๆ ช่วงอายุ ยิ่งในยุคเข้าสู่สังคมสูงวัยสำหรับประเทศไทยด้วยแล้วควรมีการออกแบบบ้าน ออกแบบพื้นที่ให้รองรับผู้สูงอายุด้วย อาจจะติดตั้งตัวระบบควบคุมการใช้พลังงานไฟฟ้าภายในบ้านหากเกินความจำเป็นมีสัญญาณเตือนให้คนในบ้านทราบและหาทางปิดเครื่องใช้ไฟฟ้า ปิดอุปกรณ์ในพื้นที่ที่ไม่มีคนใช้งาน เพื่อเป็นอีกทางหนึ่งในการช่วยประหยัดพลังงานของบ้านแต่ละหลังได้

พันธุเทพ ทานชิติกุล นายกสมาคมธุรกิจรับสร้างบ้าน และกรรมการผู้จัดการ บริษัท เมคเคอร์โฮม จำกัด กล่าวว่า ในช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมาพฤติกรรมผู้บริโภคในการมองหาที่อยู่อาศัยเริ่มเปลี่ยนไป เทรนด์การอนุรักษ์พลังงานเริ่มเข้ามามีบทบาทในการตัดสินใจเลือกซื้อมากขึ้น เพราะการมีบ้านที่ประหยัดพลังงานอยู่อาศัยเท่ากับว่าค่าใช้จ่ายในแต่ละเดือนที่จะต้องชำระค่าไฟฟ้าก็จะลดลงด้วย ดังนั้นผูป้ ระกอบการอสังหาริมทรัพย์ ในปัจจุบันจึงพยายามนำเสนอรูปแบบการก่อสร้างบ้านที่ตอบโจทย์ตรงนี้ เช่น ใช้วัสดุทนความร้อน ระบายความร้อนภายในบ้านที่มีคุณภาพในราคาที่ไม่แพงจนเกินไปและได้มาตรฐานตามข้อกำหนด การปรับเปลี่ยนหลังคาบ้านให้ติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์สำหรับเก็บพลังงาน ติดกระจกที่มีแผงโซลาร์เซลล์ด้านที่โดนแดด ปูแผ่นพลาสติกเพื่อป้องกันความชื้นที่สามารถระเหยขึ้นมาจากผิวดิน ที่สำคัญทีมออกแบบบ้านในโครงการจะมุ่งเน้นการถ่ายเทความร้อนออกจากตัวบ้าน เพราะประเทศไทยจะได้รับความร้อนจากดวงอาทิตย์ทางทิศใต้เป็นเวลานานถึง 8-9 เดือน วางผังบ้าน ช่องประตูและช่องหน้าต่างคำนึงถึงทิศทางกระแสลม แต่หากพื้นที่ทางเข้า-ออกของบ้านกับถนนจำเป็นต้องสร้างบ้านที่รับแดดในทิศทางดังกล่าว ก็มีทางแก้โดยการติดตั้งกันสาดหรือปลูกต้นไม้ที่เหมาะสมก็ได้ ที่สำคัญควรสร้างจิตสำนึกในการช่วยกันลดการใช้พลังงานที่ไม่จำเป็นภายในบ้านเพื่อให้เรามีพลังงานใช้อย่างยั่งยืนในอนาคต

Source: นิตยสาร Green Network ฉบับที่ 91 มกราคม-กุมภาพันธ์ 2562 คอลัมน์ SPECIAL Scoop โดย เปมิกา สมพงษ์