ตามประกาศก่อนหน้านี้ที่สหราชอาณาจักร เตรียมบังคับใช้มาตรการห้ามใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียว (single-use plastic) ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ในเดือนตุลาคมนี้ โดยจำกัดการขายช้อนส้อม จาน ชาม ถาด ก้านลูกโป่ง รวมถึงถ้วยพลาสติกและภาชนะบรรจุอาหารบางประเภท ซึ่งจะทำให้บริษัทต่างๆ ไม่สามารถทำการผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่เป็นพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งในสหราชอาณาจักรได้ รวมถึงผู้คนก็จะไม่สามารถหาซื้อ หรือรับผลิตภัณฑ์ต่างๆ ที่เป็นพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งจากภาคบริการต่างๆ เช่น ร้านค้า ร้านอาหาร และบริการแบบซื้อกลับบ้านได้อีกต่อไป

ซึ่งนอกจากผลิตภัณฑ์จากพลาสติกแล้ว มาตรการบังคับใหม่นี้ จะยังมีผลครอบคลุมห้ามถึงผลิตภัณฑ์ ที่มาจากพลาสติกแบบชีวภาพ (Bioplastic) ด้วย แม้ในปัจจุบัน จะยังไม่ได้มีการห้าม ที่ครอบคลุมผลิตภัณฑ์พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง ที่รวมถึงพลาสติกชีวภาพ ผลิตภัณฑ์ที่สามารถย่อยสละลายได้ทางชีวภาพ และผลิตภัณฑ์ย่อยสลายได้

Solinatra บริษัทผลิตพลาสติกที่ย่อยสลายทางชีวภาพ และย่อยสลายได้ ซึ่งมีฐานการผลิตตั้งอยู่ ที่ Horsham St Faith เป็นหนึ่งในบริษัทที่จะได้รับผลกระทบหากมาตรการนี้ถูกบังคับใช้ โดยจะไม่สามารถดำเนินการผลิตในสหราชอาณาจักรได้อีกต่อไป แม้ผลิตภัณฑ์ของพวกเขา ซึ่งรวมถึงช้อนส้อม และ Coffee pods จะสามารถย่อยสลายได้ทั้งหมด ภายในระยะเวลา 45 วัน และไม่ได้ผลิตจากวัสดุที่ได้รับจากเชื้อเพลิงฟอสซิลเลย

ทั้งนี้ สหพันธ์ธุรกิจขนาดเล็ก (FSB) ไม่เห็นด้วยกับมาตรการดังกล่าว และกำลังเรียกร้องให้รัฐบาลได้มีการทบทวน การรวมวัสดุชีวภาพในการห้ามครั้งนี้

ที่มา: plastikmedia.co.uk

ทั้งนี้ วว. ดำเนินโครงการชุมชนนำร่องใช้พลาสติกชีวภาพบรรจุขยะอินทรีย์หมักเป็นวัสดุปรับปรุงดินร่วมกับสมาคมอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพไทย โดยนำถุงพลาสติกชีวภาพมาใช้ในการคัดแยกขยะอินทรีย์ แล้วจัดเก็บเพื่อนำมาหมักรวมกับมูลสัตว์พัฒนาเป็นสารปรับปรุงดินที่สามารถเพิ่มปริมาณอินทรียวัตถุภายในดิน ทำให้ดินมีความอุดมสมบูรณ์สูงขึ้นและช่วยลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างชุมชนต้นแบบในการจัดการขยะอินทรีย์ร่วมกับการใช้ถุงพลาสติกชีวภาพ สร้างความรู้ความเข้าใจในการผลิตวัสดุปรับปรุงดินจากขยะอินทรีย์ วิเคราะห์และทดสอบคุณสมบัติของวัสดุปรับปรุงดิน เพื่อกระตุ้นให้เกิดความตระหนักในการหมุนเวียนใช้เศษอาหาร ขยะอินทรีย์ และพลาสติกชีวภาพ ในการรักษาสภาวะแวดล้อมของประเทศไทย อันจะก่อให้เกิดการใช้ผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากการหมุนเวียนในประเทศต่อไป

จากการดำเนินโครงการได้ผลผลิต (Output) คือ การย่อยสลายของพลาสติกชีวภาพในสภาวะการหมักร่วมกับขยะอินทรีย์ในชุมชนภายในระยะเวลา 2 เดือน ได้วัสดุปรับปรุงดินที่มีส่วนผสมของพลาสติกชีวภาพที่มีคุณภาพดี สามารถใช้เพิ่มปริมาณอินทรียวัตถุภายในดิน เกิดชุมชนต้นแบบในการผลิตวัสดุปรับปรุงดินจากขยะอินทรีย์ชุมชนที่มีส่วนผสมของพลาสติกชีวภาพ จำนวน 3 ชุมชน และได้ผลลัพธ์ (Outcome) คือกระตุ้นให้เกิดความรู้ความเข้าใจและการตื่นตัวด้านระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน สร้างความอุดมสมบูรณ์ให้แก่ดินที่มีสภาพเสื่อมโทรมด้วยการใช้วัสดุอินทรีย์และสร้างความตระหนักถึงปัญหาขยะพลาสติกและใช้พลาสติกชีวภาพเป็นทางเลือกในการแก้ไขปัญหาการจัดการขยะได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะนำไปสู่การจัดการขยะให้เหลือศูนย์ (Zero Waste) ตามแนวทาง Circular Economy โดยผลสำเร็จของโครงการฯ จะนำไปใช้อย่างเป็นรูปธรรม ณ ตำบลท่าข้าม พร้อมขยายผลไปยังชุมชนอื่นที่สนใจในอำเภอบางปะกง และขยายผลไปสู่พื้นที่อื่นๆ ของประเทศต่อไป

วิบูลย์ พึงประเสริฐ นายกสมาคมอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพไทย (TBIA) กล่าวว่า ท่ามกลางวิกฤต COVID-19 การใช้พลาสติกในประเทศไทย แบบครั้งเดียวทิ้งกลับมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นและซ้ำเติมระบบบริหารจัดการขยะที่เป็นปัญหาอยู่ปัจจุบันมากขึ้นขณะที่แผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะพลาสติก 20 ปี (พ.ศ.2561-2573) ของไทยกำหนดเป้าหมายระยะแรกปี พ.ศ.2562 ในการแบนพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง 3 ชนิด ได้แก่ 1.พลาสติกหุ้มฝาขวดน้ำ (Cap Seal) 2.ไมโครบีด (Microbead) หรือ เม็ดพลาสติก ที่อยู่ในเครื่องสำอางช่วยขัดหน้า 3.ผลิตภัณฑ์ที่ผสมสารอ็อกโซ่ (Oxo) คือพลาสติกที่ใส่สารให้แตกตัว

ปี พ.ศ.2565 ไทยจะต้องเลิกใช้หรือแบนพลาสติกใช้ครั้งเดียวทิ้งเพิ่มอีก 4 ชนิด ประกอบด้วย 1. ถุงหูหิ้วขนาดหนาน้อยกว่า 36 ไมครอน 2. หลอด 3.กล่องโฟมบรรจุอาหาร และ 4.แก้วพลาสติกแบบบาง เพื่อลดปริมาณขยะพลาสติกลงซึ่งก็จะทำให้ไทยในปี พ.ศ.2565 มีการบังคับให้เลิกใช้พลาสติกเพิ่มเติมรวมเป็น 7 ชนิด ซึ่งเป็นไปตามเทรนด์โลกที่ขณะนี้มีหลายประเทศทั่วโลกได้บังคับห้ามใช้พลาสติกใช้ครั้งเดียวทิ้งแม้ว่าช่วง COVID-19 จะแผ่วไปบ้างแต่ล่าสุดจีนก็ประกาศห้ามใช้พลาสติกครั้งเดียวทิ้งใน 5 เมืองใหญ่ในปี พ.ศ.2564 นี้

การแบนพลาสติกใช้ครั้งเดียวทิ้งถูกทดแทนการใช้โดยพลาสติกชีวภาพ (Bioplastic) และทั่วโลกมีการใช้ที่เพิ่มขึ้นเช่นเดียวกับไทยเพราะพลาสติกชีวภาพตอบโจทย์รักษ์โลกที่สามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ และไทยเองเป็นผู้ผลิตเม็ดพลาสติกชีวภาพรายใหญ่อันดับ 2 ของโลกรองจากสหรัฐอเมริกาที่มีกำลังผลิต 2-3 แสนตัน/ปี ส่วนไทยมีกำลังผลิต1 แสนตัน/ปีและจะเพิ่มจากโรงงานเนเจอร์เวิร์กอีกราว 7.5หมื่นตัน/ปี มีโรงงานขึ้นรูปผลิตภัณฑ์หลายราย ซึ่งพร้อมผลิตเพื่อรองรับดีมานด์ที่จะเพิ่มขึ้น ในอนาคตได้อย่างมีศักยภาพ แต่ยอมรับว่าการใช้อาจจะยังไม่แพร่หลายนักเนื่องจากราคาพลาสติกชีวภาพสูงกว่าราคาพลาสติกทั่วไปถึง 3-5 เท่าและเป็นไปได้ยากที่ราคาไบโอพลาสติกจะมีราคาที่ถูกหรือใกล้เคียงกับพลาสติกทั่วไปเพราะนั่นต้องให้ราคาน้ำมันดิบขึ้นไปสู่ระดับ 150-200 เหรียญต่อบาร์เรล เนื่องจากราคาวัตถุดิบที่ใช้ผลิตไบโอพลาสติก คือน้ำตาลและแป้ง มีต้นทุนสูงกว่าราคาน้ำมันมาก

สำหรับสถานการณ์พลาสติกชีวภาพของไทยโตเฉลี่ยปีละ 15% ส่วนอนาคตอีก 5 ปีข้างหน้าอยู่ที่นโยบายรัฐ โดยเห็นว่าหากจะส่งเสริมการใช้พลาสติกชีวภาพเพิ่มขึ้นเพื่อให้แผนแผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะพลาสติก 20 ปีบรรลุเป้าหมายจำเป็นต้อง สร้างแรงจูงใจการใช้ผ่านมาตรการทางภาษี

วรินทร อยู่วิมลชัย กรรมการผู้จัดการ บริษัท ไบโอ-อีโค จำกัด (Bio-Eco) ผู้นำด้านบรรจุภัณฑ์เพื่อสิ่งแวดล้อมอย่างครบวรจร กล่าวว่า มี 5 กลุ่มธุรกิจ ในประเทศ ที่หันมาใช้ผลิตภัณฑ์ไบโอพลาสติกมากขึ้น ทั้งในกลุ่มธุรกิจโรงแรม ร้านอาหาร สถาบันการศึกษา โรงพยาบาล และกลุ่มอสังหาริมทรัพย์ ที่ต่างใส่ใจและมีนโยบายในการนำผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมาใช้ในธุรกิจซึ่งรวมถึงการใช้ช้อน ส้อม แก้วน้ำ กล่องกระดาษ หลอดที่ผลิตจากไบโอพลาสติกเพื่อทดแทนการใช้ผลิตภัณฑ์พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง และยังขยายไปยังผู้ประกอบการรายเล็ก เช่น ร้านอาหาร และเครื่องดื่ม ร้านกาแฟ ที่ปัจจุบันเจ้าของธุรกิจส่วนใหญ่เป็นคนรุ่นใหม่ ที่สนใจในเรื่องราวของการดูแลและตระหนักสิ่งแวดล้อมมากขึ้น เพราะยังเป็นการสร้างภาพลักษณ์ที่ดีต่อแบรนด์ในสายตาของผู้บริโภคอีกด้วย

สำหรับปัญหาการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์รักษ์โลกนั้นผู้ใช้ต้องทำความรู้จัก ‘พลาสติกชีวภาพ’ กันก่อน ว่าเป็น”ไบโอแท้” หรือ”ไบโอเทียม” โดยไบโอพลาสติกแท้ เป็นพลาสติกที่สามารถย่อยสลายได้ทางชีวภาพ (compostable) ซึ่งใช้วัตถุดิบที่ผลิตจากพืชทางการเกษตร ทั้งอ้อย มันสำปะหลัง มาผลิตพลาสติก แทนการใช้ปิโตรเลียมที่เป็นทรัพยากรที่มีวันหมด ส่วนไบโอเทียม พลาสติกที่มีการเติมสารเติมแต่งจำพวกโลหะหนักลงไปในพลาสติกทั่วไป (PE, PP, PET, PVC) เพื่อให้พลาสติกแตกตัวเป็นชิ้นเล็ก ๆ ได้เร็วขึ้น ในสภาวะที่มีแสงแดด ความร้อน หรือความชื้น ซึ่งไม่มีการย่อยสลายทางธรรมชาติ เรียกว่า Oxo-degradable Plastic หรือระยะหลัง มักแฝงตัวโฆษณาว่า Biodegradable, Degradable โดยไม่มีมาตรฐานที่น่าเชื่อถือรับรอง โดยผู้บริโภคสามารถเลือกใช้ไบโอแท้ได้โดยการตรวจสอบผลิตภัณฑ์เบื้องต้น ได้ด้วยการ ดูสัญลักษณ์หรือเครื่องหมายมาตรฐานการรับรอง ที่พิมพ์อยู่ ที่ตัวผลิตภัณฑ์ ดังนี้ 1. GC Compostable 2. ASTM D6400 3. EN 13432 4. ISO 17088 และ 5. มอก. 17088-2555

โครงการนครสวรรค์ไบโอคอมเพล็กซ์ (NBC) สอดรับกับนโยบายโครงการพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพ (Bioeconomy) ของภาครัฐ เป็นส่วนหนึ่งของโครงการนำร่องตามนโยบายมาตรการพัฒนาอุตสาหกรรมชีวภาพของไทย ที่ภาครัฐได้กำหนดเป้าหมายให้ประเทศไทยเป็น Bio Hub ของเอเซียภายในปี 2570 และเป็นโครงการ Bio Hub แห่งแรกของประเทศไทย โดยดำเนินการภายใต้บริษัทร่วมทุน ระหว่าง GGC และ KTIS ในนามบริษัท จีจีซี เคทิสไบโออินดัสเทรียล จำกัด หรือ GKBI บนเนื้อที่กว่า 2,000 ไร่ ในตำบลหนองโพ อำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์ โดยโครงการนครสวรรค์ไบโอคอมเพล็กซ์ระยะที่ 2 มุ่งเน้นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าทางการเกษตร ต่อยอดสู่อุตสาหกรรมที่มีมูลค่าสูง (High Value Added) ได้แก่ ผลิตภัณฑ์เคมีชีวภาพ (Biochemicals) และผลิตภัณฑ์พลาสติกชีวภาพ (Bioplastics) โดยใช้อ้อยเป็นวัตถุดิบ และใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัย เป็นมิตรกับสังคมและสิ่งแวดล้อม

ไพโรจน์ สมุทรธนานนท์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท โกลบอลกรีนเคมิคอล จำกัด (มหาชน) หรือ GGC กล่าวว่า GGC มุ่งมั่นในการดำเนินธุรกิจ คือการเป็น Leading Green Company และ Green Flagship ของ GC Group การร่วมทุนดังกล่าวในโครงการนครสวรรค์ไบโอคอมเพล็กซ์ สะท้อนถึงการเป็นผู้นำด้านธุรกิจเคมีชีวภาพของ GGC ทั้งยังช่วยเพิ่มขีดความสามารถให้กับบริษัทฯ สำหรับธุรกิจเชื้อเพลิงชีวภาพและเพิ่มโอกาสในการลงทุนต่อยอดธุรกิจเคมีชีวภาพ (Biochemicals) และพลาสติกชีวภาพ (Bioplastic) ในอนาคต ที่ก่อให้เกิดการสร้างประโยชน์ร่วมกัน ตลอดห่วงโซ่ของอุตสาหกรรมชีวภาพและยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกรของประเทศอย่างยั่งยืน

โครงการนครสวรรค์ไบโอคอมเพล็กซ์ระยะที่ 2 มีมูลค่าโครงการจำนวน 1,430 ล้านบาท ประกอบด้วย โครงการโรงไฟฟ้าชีวมวลเพื่อป้อนไฟฟ้า รวมถึงระบบผลิตไอน้ำ ผลิตน้ำ บำบัดน้ำเสีย ให้กับโครงการของ NatureWorks ซึ่งการเข้ามาลงทุนสร้างโรงงานพลาสติกชีวภาพในครั้งนี้ จะทำให้เกิดโรงงานพลาสติกชีวภาพแบบครบวงจรแห่งใหม่ในประเทศไทย ตอบสนองความต้องการใช้วัสดุที่ยั่งยืนให้ตลาดโลก นับเป็นหนึ่งในโครงการที่สนับสนุนโมเดลเศรษฐกิจสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน หรือ BCG Model (Bio-Circular-Green Economy) เพื่อช่วยผลักดันให้เศรษฐกิจเติบโตแบบก้าวกระโดด ยกระดับความสามารถในการแข่งขัน และขับเคลื่อนให้ประเทศไทยบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของโลก (SDGs) ตามเป้าหมายที่วางไว้ นอกจากนี้การดำเนินโครงการดังกล่าวยังเป็นการสร้างความเชื่อมั่นแก่นักลงทุนจากต่างชาติให้เข้ามาลงทุนในโครงการนครสวรรค์ไบโอคอมเพล็กซ์ต่อไปในอนาคต

โดย GGC ยังมีโครงการลงทุนทางด้านเคมีชีวภาพอื่นๆ ที่จะลงทุนในโครงการไบโอคอมเพล็กซ์ตามแผนและกลยุทธ์ของบริษัทฯ ที่จะเติบโตในธุรกิจเคมีชีวภาพและพลาสติกชีวภาพ ซึ่งพื้นที่นครสวรรค์ไบโอคอมเพล็กซ์เปิดรับการลงทุนจากนักลงทุนอื่นๆ ที่สนใจลงทุนในธุรกิจชีวภาพต่างๆ ด้วยเช่นกัน

ด้านอภิชาติ นุชประยูร ประธานเจ้าหน้าที่บริหารสายธุรกิจชีวภาพ กลุ่มบริษัท เกษตรไทย อินเตอร์เนชั่นแนล ชูการ์ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) หรือ KTIS กล่าวว่า โครงการนครสวรรค์ไบโอคอมเพล็กซ์นี้เป็นไบโอคอมเพล็กซ์แห่งแรกของประเทศไทยที่สอดรับกับแนวนโยบายของรัฐที่ส่งเสริมเศรษฐกิจชีวภาพ (Bioeconomy) อันเป็นประโยชน์กับเศรษฐิจโดยรวมของประเทศ อีกทั้งช่วยให้เกษตรกรมีรายได้สูงขึ้น คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ซึ่งไม่ใช่แค่ความภาคภูมิใจของชาวนครสวรรค์แต่เป็นความภาคภูมิใจของคนไทยทั้งประเทศ

โครงการนครสวรรค์ไบโอคอมเพล็กซ์ เป็นโครงการที่ก่อประโยชน์ทั้งในเชิงเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม โดยทางด้านเศรษฐกิจนั้นจะมีการสร้างงาน สร้างรายได้ให้กับเกษตรกรและแรงงานในพื้นที่ ที่จะเข้ามาทำงานในโรงงาน ทำให้มีเงินหมุนเวียนในพื้นที่มากขึ้น ด้านสังคมทำให้แรงงานในชุมชนไม่ต้องย้ายถิ่นฐาน ครอบครัวจะเข้มแข็งขึ้น อีกทั้งยังช่วยสร้างงานสร้างรายได้ในภาวะที่แรงงานจำนวนมากได้รับผลกระทบจากการระบาดของโควิด-19 และ ด้านสิ่งแวดล้อมจะเห็นได้ชัดเจนมากตั้งแต่กระบวนการผลิตของโรงงานหีบอ้อยและโรงงานเอทานอลที่ใช้เทคโนโลยีใหม่ล่าสุด ทำให้ไม่เกิดของเสียออกสู่ภายนอก ไม่ว่าจะเป็นน้ำเสียหรือฝุ่นควันต่างๆ นอกจากนี้ ยังมี Carbon Credit และการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่จะสร้างความมั่นใจในเรื่องของการลดมลพิษทั้งในไร่อ้อยและในโรงงานอีกด้วย

พล.ต.รศ.ดร.ชัยณรงค์ เชิดชู นายกสภาสมาคมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (สสวทท.) ประธานเปิดงานสัมมนาเชิงปฏิบัติการฯ กล่าว ว่า กระบวนการจัดการขยะอินทรีย์ที่ดี มีความจำเป็นอย่างยิ่งต่อการนำพาประเทศไทยไปสู่ความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อม สังคมและเศรษฐกิจ ซึ่งจะต้องอาศัยความร่วมมือและสนับสนุนซึ่งกันและกันจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคการศึกษา หน่วยงานระดับท้องถิ่นและประชาชน การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่เกิดขึ้น

“งานสัมมนาครั้งนี้จะช่วยจุดประกายความคิดในการระดมสมอง เพื่อผลักดันให้เกิดนโยบายระดับประเทศ ในการสร้างโครงสร้างพื้นฐานและระบบการจัดการขยะอินทรีย์อย่างมีประสิทธิภาพและยกระดับคุณภาพของปุ๋ยอินทรีย์ เพื่อรองรับการพัฒนาประเทศด้วยเศรษฐกิจแบบหมุนเวียน ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายพัฒนาเศรษฐกิจแบบใหม่ของรัฐบาลที่มุ่งสู่ BCG Model เพี่อเร่งพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากให้เติบโตแบบก้าวกระโดดบนฐานการพัฒนาอย่างยั่งยืน” พล.ต.รศ.ดร.ชัยณรงค์ กล่าว

สายันต์ ตันพานิช รองผู้ว่าการวิจัยและพัฒนาด้านอุตสาหกรรมชีวภาพ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) กล่าวว่า วว. และสมาคมอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพไทย ได้รวบรวมข้อมูลระบบการแปรรูปขยะอินทรีย์และขยะพลาสติกชีวภาพให้เป็นปุ๋ยอินทรีย์ ครอบคลุมทั้งกระบวนการตั้งแต่ระบบครัวเรือนจนถึงระบบอุตสาหกรรม ซึ่งจะเป็นประโยชน์ยิ่งต่อภาคการเกษตร การบริหารจัดการขยะอินทรีย์ของประเทศ โดยผู้สนใจสามารถเข้าไปดูข้อมูลได้ที่ Facebook TISTR ทั้งนี้ขยะอินทรีย์มักถูกทิ้งรวมขยะอื่นๆ ก่อให้เกิดปัญหาในการจัดการขยะในภาพรวม แนวทางหนึ่งในการลดภาระให้กับเจ้าหน้าที่และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องคือ การนำขยะอินทรีย์มาผ่านกระบวนการหมักเป็นปุ๋ยอินทรีย์ แล้วนำกลับมาไปใช้ในการปรับปรุงบำรุงดินให้มีความอุดมสมบูรณ์เหมาะกับการเจริญเติบโตของพืช

การจัดกิจกรรมสัมมนาครั้งนี้มุ่งหวังให้ผู้เข้าร่วมงานเล็งเห็นถึงความสำคัญของการลดปริมาณและแยกประเภทขยะอินทรีย์ รวมทั้งการนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมไปประยุกต์ใช้เพื่อประโยชน์ของชุมชนและองค์กรต่อไป อันจะก่อให้เกิดระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนและนำไปสู่ความยั่งยืนจากการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและลดมลพิษของประเทศ

กิตติพงศ์ ลิ่มสุวรรณโรจน์ นายกสมาคมอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพไทย กล่าวถึงบทบาทของพลาสติกชีวภาพช่วยจัดการขยะอินทรีย์ได้อย่างไรว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีวัตถุดิบที่เป็นต้นน้ำในการผลิตพลาสติกชีวภาพในระดับโลก ได้แก่ อ้อย มันสำปะหลัง และยังเป็นประเทศที่มีกำลังการผลิตพลาสติกชีวภาพอยู่ในระดับโลกเช่นกัน ซึ่งส่วนใหญ่จะส่งออกไปต่างประเทศ อย่างไรก็ดีปริมาณการใช้พลาสติกชีวภาพภายในประเทศยังมีจำนวนน้อยเมื่อเทียบกับปริมาณการผลิตและส่งออกไปยังต่างประเทศ แม้ว่าภาครัฐและเอกชนจะหันมาให้ความสำคัญในการวิจัยพัฒนาเพิ่มมากขึ้น และรณรงค์ให้มีการใช้ภายในประเทศให้มากขึ้น จึงเป็นโอกาสทางธุรกิจและจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีการสื่อสาร สร้างความเข้าใจที่ถูกต้องกับประชาชน เพื่อการบริหารจัดการให้มีการใช้ประโยชน์มากขึ้น

“ต้องยอมรับว่าพลาสติกชีวภาพไม่สามารถมาแทนที่การใช้พลาสติกได้ แต่เป็นทางเลือกในการบริหารจัดการดูแลสิ่งแวดล้อมให้เกิดเศรษฐกิจหมุนเวียน โลกเรานั้นยังต้องอาศัยพลาสติกอยู่ แต่เราต้องใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดและเหมาะสมกับคุณสมบัติของพลาสติกที่ถูกสร้างมาให้มีช่วงระยะเวลาการใช้ที่ยาวนาน แต่มนุษย์เรานั้นนำมาใช้ประโยชน์สั้นเกินไปและใช้ไม่คุ้มค่า จึงก่อให้เกิดการสะสมของปริมาณขยะตามมา” กิตติพงศ์ กล่าว

ดร.รจนา ตั้งกุลบริบูรณ์ ผู้อำนวยการศูนย์เชี่ยวชาญนวัตกรรมเกษตรสร้างสรรค์ วว. กล่าวถึงนวัตกรรมการจัดการขยะอินทรีย์และพลาสติกชีวภาพว่า ปัจจุบันเกษตรกรไทยมีความสนใจนำวัสดุเหลือทิ้งอินทรีย์จากครัวเรือน ชุมชนและอุตสาหกรรมเกษตรมาใช้ในการผลิตสารปรับปรุงดิน/ปุ๋ยอินทรีย์เพื่อทดแทนและลดการใช้ปุ๋ยเคมีในการเกษตรแบบปลอดภัย โดยมีนวัตกรรมที่เกี่ยวข้องซึ่งหลายภาคส่วนได้ศึกษาพัฒนาขึ้นและสามารถนำไปใช้ได้จริง อาทิ เทคโนโลยีการผลิตปุ๋ย/การหมักปุ๋ยระดับครัวเรือนเป็นการแก้ปัญหาการกำจัดเศษอาหารให้มีประโยชน์อีกครั้ง ต้นแบบการจัดการขยะระดับชุมชน เช่น การเลือกใช้สิ่งของและผลิตภัณฑ์ที่ไม่กระทบกับสิ่งแวดล้อม มุ่งเน้นมาตรการลดหรือป้องกันไม่ให้เกิดขยะตั้งแต่ต้น การยึดหลักการที่ว่าขยะมีมูลค่าทางเศรษฐกิจสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ การทำให้ขยะเหลือน้อยที่สุดและกำจัดที่เหลือด้วยเทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพ

ทั้งนี้การจัดการขยะอินทรีย์และพลาสติกชีวภาพที่เหมาะสมจะก่อให้เกิดประโยชน์ในภาพรวมคือ ช่วยลดปริมาณขยะ มีรายได้จากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์จากขยะอินทรีย์ ลดค่าใช้จ่ายเรื่องปุ๋ยในการทำการเกษตร สามารถใช้ทดแทนการใช้ปุ๋ยเคมี ทำให้สภาพดินดีขึ้น ลดปริมาณของเหลือทิ้งทางการเกษตรในโรงงานอุตสาหกรรมเกษตรลงได้มาก ขยายพื้นที่การเกษตรโดยการใช้ปุ๋ยอินทรีย์เพิ่มขึ้น สร้างงานให้กับคนในบริเวณโรงงานและพื้นที่ใกล้เคียง และเกิดการหมุนเวียนของการผลิตตลอดห่วงโซ่อุปทาน

นอกจากนี้ในงานสัมมนายังมีกิจกรรม เสวนาเรื่อง “ร่วมมือกันจัดการขยะอินทรีย์ด้วยพลาสติกชีวภาพ” โดยได้รับเกียรติจากวิทยากรผู้เชี่ยวชาญจากภาครัฐและเอกชนร่วมให้ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะ

ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย กล่าวว่า ประเทศไทยไม่มีระบบการจัดการขยะที่ดี ทำให้เกิดปัญหาขยะอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะขยะจากอาหาร คือ การสูญเสีย ทั้งนี้มีรายงานว่า ปริมาณอาหาร 1 ใน 3 ของโลกสูญเสียไปกับกระบวนการต่างๆ นับว่าเป็นการสูญเสียทรัพยากรและต้นทุนในการผลิตและการขนส่ง ขยะพลาสติกในไทยมีปริมาณ 12% หรือ 2 ล้านตันของปริมาณขยะทั้งหมด ซึ่งมีการจัดการขยะไม่ถูกต้อง และส่งผลกระทบต่อสุขอนามัย ขยะต้องนำไปจัดการให้ถูกต้อง ทั้งระบบขนส่ง ระบบจัดการ จะต้องมีระบบที่ถูกต้องตามหลักวิชาการ เช่น การฝังกลบ จะต้องมีการคลุมด้วยพลาสติก เพื่อไม่ให้รั่วไหลลงสู่น้ำใต้ดิน กรณีการเผา ต้องมีระบบบำบัดมลพิษต่าง ๆ ให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด

“สิ่งที่ต้องเร่งทำคือ สร้างความรู้ความเข้าใจให้กับคนไทยในการคัดแยกขยะ ประเทศไทยต้องมีความชัดเจนในด้านนโยบายการบริหารจัดการ มีกฎระเบียบที่ชัดเจน จึงจะทำให้ประสบผลสำเร็จในการแก้ไขปัญหา” ดร.วิจารย์ กล่าว

ศิริรัตน์ บำรุงเสนา ผู้อำนวยการกลุ่มงานสิ่งแวดล้อม กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย กล่าวว่า การจัดการขยะมูลฝอยใน 76 จังหวัดทั่วประเทศ มีการรวมกลุ่มเป็นคลัสเตอร์แล้ว 262 กลุ่ม เพื่อการบริหารจัดการขยะร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ โดยแบ่งกลุ่มพื้นที่ออกเป็น 3 ขนาด ได้แก่ 1. Size L มีปริมาณขยะมากกว่า 500 ตันต่อวันมี 11 กลุ่ม 2. Size M มีปริมาณขยะ 300 – 500 ตันต่อวันมี 11 กลุ่ม และ 3. Size S มีปริมาณขยะน้อยกว่า 300 ตันต่อวันมี 240 กลุ่ม ปัจจุบันมีการใช้งบประมาณในการบริหารจัดการขยะในท้องถิ่นประมาณปีละ 2 หมื่นกว่าล้านบาท แต่มีการจัดเก็บค่าบริการได้ประมาณ 2 พันกว่าล้านบาทต่อปีเท่านั้น จึงมีส่วนต่างที่ภาครัฐต้องรับภาระจำนวนมาก แทนที่จะใช้งบประมาณดังกล่าวเพื่อสวัสดิการประชาชนให้มีคุณภาพชีวิตดีขึ้น

ดังนั้นสิ่งที่สังคมต้องร่วมมือกันก็คือ ลดปริมาณขยะเพื่อลดการใช้งบประมาณในการบริหารจัดการ อย่างไรก็ตามแต่ละจังหวัดมีบริบทที่แตกต่างกันต้องคัดสรรวิธีการที่เหมาะสมและให้เกิดประโยชน์คุ้มค่า

วานิช สาวาโย ผู้อำนวยการส่วนลดและใช้ประโยชน์ของเสีย กรมควบคุมมลพิษ กล่าวว่า ในปีพ.ศ. 2562 มีปริมาณขยะมูลฝอยชุมชนเกิดขึ้นทั่วประเทศประมาณ 28.71 ล้านตัน มีการสร้างขยะประมาณ 1.18 กิโลกรัม/คน/วัน ทั้งนี้กฏหมายเกี่ยวกับการบริหารจัดการขยะพลาสติกโดยตรงยังไม่มี เป็นเพียงมาตรการที่เกี่ยวข้อง เช่น การรณรงค์ลดการใช้ถุงพลาสติกในห้างสรรพสินค้า ร้านสะดวกซื้อ ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในประเทศ และเป็นโจทย์ที่ภาครัฐจะขับเคลื่อนขยายผลต่อไปในส่วนต่างๆ เช่น ตลาดสด ร้านขายของชำ ที่มีปริมาณการใช้ถุงพลาสติกจำนวนมาก ปัจจุบันมีคณะทำงานภายใต้คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติในการเชื่อมโยงให้มีการ งด เลิก ใช้ พลาสติก ซึ่งจะตอบโจทย์กับปัญหาปัจจุบัน

ดร.เรวดี อนุวัฒนา นักวิจัยอาวุโส ศูนย์เชี่ยวชาญนวัตกรรมพลังงานสะอาดและสิ่งแวดล้อม วว. กล่าวว่า หากมีการแยกขยะอย่างมีประสิทธิภาพจะก่อให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจทำให้เศรษฐกิจหมุนเวียน ต้องมีการนำเทคโนโลยีในการบริหารจัดขยะเข้าไปใช้ในพื้นที่จริง จากกรณีการดำเนินโครงการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมและขยะพลาสติกในชุมชนเพื่อการบูรณาการย่างยั่งยืน ระหว่าง วว. อบต.ตาลเดี่ยว และจังหวัดสระบุรี ประสบผลสำเร็จในการพัฒนา นวัตกรรมและเทคโนโลยีการคัดแยกขยะระบบกึ่งอัตโนมัติ ที่สามารถรองรับปริมาณขยะเก่าและขยะใหม่ 20-40 ตันต่อวัน โดยเน้นสัดส่วนการรีไซเคิลและแปรรูปเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม เทคโนโลยีในการคัดแยกชนิดและสีพลาสติกพร้อมระบบผลิตเกล็ดและเม็ดพลาสติกคุณภาพสูง กำลังการผลิต 100 กิโลกรัมต่อชั่วโมง นวัตกรรมและเทคโนโลยีการผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพร่วมกับสารปรับปรุงดิน ประกอบด้วย ระบบผลิตก๊าซไบโอมีเทนอัดถัง ระบบผลิตสารปรับปรุงดินชนิดน้ำ ระบบผลิตเชื้อเพลิงขยะคุณภาพสูง (RDF) รวมถึง นวัตกรรมผลิตภัณฑ์ชุมชนจากขยะหรือของเหลือทิ้งภาคการเกษตร ส่งผลให้มีการเพิ่มสัดส่วนการรีไซเคิล คัดแยกขยะอินทรีย์เพื่อการนำไปใช้ประโยชน์ เกิดการจ้างงานสร้างอาชีพ ลดมลพิษทางสิ่งแวดล้อมจากขยะและน้ำเสีย

ดร.วันทนีย์ จองคำ ที่ปรึกษาสมาคมอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพไทย กล่าวว่า ขยะอินทรีย์ในประเทศมีปริมาณปีละ 17.28 ล้านตัน สามารถนำมาคัดแยกขยะจากต้นทางโดยใช้ถุงพลาสติกชีวภาพ จะสามารถผลิตปุ๋ยอินทรีย์ได้ถึงปีละ 11.52 ล้านตัน คิดเป็นรายได้เพิ่มขึ้นกับประเทศถึง 115,200 ล้านบาท จากตัวเลขดังกล่าวจะเห็นว่าโอกาสของพลาสติกชีวภาพของประเทศไทยในระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนที่จะเกิดขึ้นคือ การขยายผลรูปแบบการจัดงานสีเขียวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน โดยใช้พลาสติกชีวภาพในการจัดการขยะอินทรีย์

ทั้งนี้รัฐบาลได้กำหนดนโยบายการคัดแยกขยะต้นทางโดยใช้พลาสติกชีวภาพในการจัดการขยะอินทรีย์ทั้งในระดับครัวเรือน ชุมชนและจังหวัด โดยทำงานร่วมกับกลุ่มพลาสติกเพื่อผลักดันให้เกิด Circular Economy อย่างครบวงจร รัฐบาลกำหนดนโยบายให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ทั้งผู้ผลิต ผู้จำหน่าย และผู้บริโภค ต้องมีส่วนรับผิดชอบร่วมกันในการจัดการขยะพลาสติกในรูปแบบของการจัดเก็บภาษีเข้ากองทุนสิ่งแวดล้อม เพื่อนำมาใช้จัดทำระบบการขยะของประเทศทั้งในระยะสั้นและระยะยาว เพื่อให้เกิดระบบการจัดการขยะที่ยั่งยืนของประเทศ โดยควรมีงานวิจัยเชิงนโยบายเพื่อประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและค่าใช้จ่ายในการฟื้นฟูรองรับ

สำหรับแนวคิดการพัฒนาพลาสติกจากเกล็ดปลาและสาหร่ายทะเลสีแดงนี้ เริ่มต้นมาจากโปรเจคมหาวิทยาลัยของ ลูซี่ ฮิวจ์ ซึ่งศึกษาด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์อยู่ที่มหาวิทยาลัยซัสเซ็กซ์ ประเทศอังกฤษ แนวคิดการพัฒนาดังกล่าว เกิดขึ้นจากความต้องการที่จะสร้างพลาสติกชีวภาพที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และช่วยแก้ปัญหาขยะพลาสติกในมหาสมุทรซึ่งกำลังเป็นปัญหา และสร้างความสูญเสียต่อชีวิตของสัตว์ทะเลเป็นจำนวนมาก

โปรเจคดังกล่าว มาจากจุดเริ่มต้นที่ ลูซี่ ฮิวจ์ พบว่าในแต่ละปีมีขยะอินทรีย์จากอุตสาหกรรมอาหาร (organic waste) ถูกทิ้งเป็นปริมาณมหาศาล เธอจึงได้ติดต่อกับ MCB Seafoods โรงงานแปรรูปอาหารทะเลและผู้ค้าส่งใน Newhaven ผ่านอาจารย์ที่ปรึกษาของมหาวิทยาลัย ซึ่งหลังจากลงทัวร์โรงงาน จากข้อมูลที่ได้พบว่ามีขยะอินทรีย์จากโรงงานจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นขยะจากกุ้ง เปลือกหอย หนังปลา และเกร็ดปลา ซึ่งหลังจากศึกษาของเสียจากโรงงานที่แตกต่างกันเหล่านี้ เธอพบว่าหนังปลาและเกล็ดปลามีศักยภาพมากที่สุด เนื่องจากมีความยืดหยุ่นและความแข็งแรง

นอกจากนี้ยังพบว่าสาหร่ายทะเลสีแดงที่พบได้ตามธรรมชาติ ซึ่งเป็นสารชีวภาพประเภทวุ้นที่มีความยืดหยุ่นสูง เหมาะสำหรับนำมาเป็นส่วนประกอบในการผลิตพลาสติกชีวภาพที่มีความคงทนสูงเช่นกัน

ลูซี่จึงได้นำวัตถุดิบเหล่านี้มาทำการทดลองเพื่อผลิตพลาสติกชีวภาพ และหลังจากที่ทดลองลองผิดลองถูกอยู่กว่า 100 ครั้ง เพื่อปรับแต่งองค์ประกอบและกระบวนการในการสร้าง ในที่สุดก็ประสบความสำเร็จกับการสร้างไบโอพลาสติก “MarinaTex” ที่มีลักษณะโปร่งแสง มีความยืดหยุ่น และแข็งแรงกว่าพลาสติกชนิด LDPE ซึ่งเป็นพลาสติกที่นิยมใช้อยู่ในปัจจุบัน อีกทั้งมีข้อดีคือ สามารถย่อยสลายได้ภายใน 1-2 เดือนเท่านั้น

MarinaTex เป็นวัสดุอเนกประสงค์ที่สามารถทดแทนพลาสติกในการใช้งานที่หลากหลาย ตั้งแต่ถุงพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง จนถึงใช้สำหรับบรรจุภัณฑ์ต่างๆ เช่น พลาสติกใสในกล่องทิชชู่ ใช้รองอาหาร หรือบรรจุอาหารอย่าง แซนวิช ฯลฯ ได้โดยไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อทั้งมนุษย์และสัตว์

ด้วยผลงานดังกล่าว ที่นอกจากช่วยลดการทิ้งวัสดุชีวภาพจากอุตสาหกรรมอาหารได้แล้ว ยังเป็นการสร้างวัสดุใหม่ที่สามารถนำมาใช้ทดแทนพลาสติก ช่วยลดปัญหาขยะพลาสติกจากพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งได้ ทำให้พลาสติกชีวภาพ “MarinaTex” ได้รับรางวัล James Dyson Award ประจำปี 2019 พร้อมเงินรางวัลกว่า 30,000 ยูโร ซึ่งเป็นรางวัลที่มอบให้กับนักศึกษามหาวิทยาลัยจากทั่วโลก ที่คิดค้นเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่ช่วยแก้ปัญหาให้กับโลก 

Source: ภาพ-ข่าว MARINATEX www.marinatex.co.uk

ดร.จุลเทพ ขจรไชยกูล ผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ สวทช. กล่าวว่า ปัญหา “ขยะพลาสติก” ทั้งบนบกและในทะเลกลายเป็นประเด็นสำคัญที่ทั่วโลกตื่นตัวกันมาก ประเทศไทยถูกจัดอยู่ในลำดับที่ 6 ของประเทศที่ทิ้งขยะพลาสติกสู่ท้องทะเลมากที่สุดในโลก สาเหตุสำคัญมาจากพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง (Single-use Plastic) มีอัตราส่วนที่มากถึง 40% ของขยะพลาสติกทั้งหมด จากผลกระทบของการหลุดรอดของขยะออกไปสู่สิ่งแวดล้อมทำให้ภาครัฐร่วมมือกับภาคส่วนต่างๆ จัดทำแผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะพลาสติก 20 ปี และกำหนดการลดและเลิกใช้ผลิตภัณฑ์พลาสติกประเภทใช้ครั้งเดียวทิ้ง จำนวน 7 ชนิด ที่พบมากในทะเลของประเทศไทยและก่อให้เกิดผลกระทบต่อระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อม และในโอกาสที่การจัดงานกาชาด ปีนี้มุ่งเป้าเป็นต้นแบบงาน ‘การกุศลสีเขียว’ เพื่อลดขยะ งดใช้โฟม ลดพลาสติก

ผู้อำนวยการ เอ็มเทค สวทช. กล่าวต่อว่า ทั้งนี้สิ่งสำคัญของกระบวนการจัดการขยะมีความจำเป็นต้องใช้ถุงพลาสติกเพื่อรวบรวมและขนส่งขยะ โดยเฉพาะขยะอินทรีย์เช่น ขยะเศษอาหาร ไม่ให้ปนเปื้อนกับขยะที่รีไซเคิลได้และขยะอื่นๆ และเพื่อลดผลกระทบต่อสุขภาพของผู้ปฏิบัติงานเก็บขยะ เอ็มเทค สวทช. ได้ร่วมกับสมาคมอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพไทย (TBiA) ผลิต “ถุงพลาสติกสลายตัวได้สำหรับขยะอินทรีย์” ที่เป็นผลงานวิจัยของเอ็มเทค สวทช. ร่วมกับ บริษัท เอสเอ็มเอส คอร์ปอเรชั่น จำกัด พัฒนาสูตรพลาสติกชีวภาพขึ้นโดยใช้วัตถุดิบที่มีในประเทศไทยคือ แป้งมันสำปะหลัง นำมาแปรรูปเป็นพลาสติกและทำการผสมสูตรเพื่อเพิ่มสมบัติทางวิศวกรรมให้เหมาะสมกับการนำไปขึ้นรูปเป็นฟิล์มบาง

“ถุงพลาสติกสลายตัวได้สำหรับขยะอินทรีย์” เป็นนวัตกรรมที่ผลิตขึ้นโดยนักวิจัยไทยและภาคเอกชนของไทย เตรียมประเดิมใช้ในงานกาชาด 2562 ตั้งแต่วันที่ 15-24 พฤศจิกายน 2562 ณ สวนลุมพินีเป็นงานแรก ซึ่งได้รับความร่วมมือจากภาคีอุตสาหกรรมพลาสติก ได้แก่ บริษัท โททาล คอร์เบียน พีแอลเอ (ประเทศไทย) จำกัด และ บริษัท บีเอเอสเอฟ (ไทย) จำกัด ผู้สนับสนุนวัตถุดิบเม็ดพลาสติกชีวภาพ และบริษัท ทานตะวันอุตสาหกรรม จำกัด (มหาชน) สนับสนุนกระบวนการเป่าขึ้นรูปถุงพลาสติกสลายตัวได้ จึงอยากเชิญชวนทุกท่านที่มาเที่ยวงานกาชาดครั้งนี้ ช่วยกันคัดแยกขยะเพื่อการนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้มากที่สุด ซึ่งจะช่วยขับเคลื่อนและส่งเสริมการจัดการขยะอย่างยั่งยืน ตามแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular economy) และสนับสนุนการสร้างค่านิยมใหม่ให้คนไทย บริโภคด้วยความรับผิดชอบ และสร้างสังคมที่มีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาขยะ ด้วยการคัดแยกตั้งแต่ต้นทางเพื่อสานต่อเจตนารมณ์ของโครงการในการเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อมในทางที่ดีขึ้น

ดร.นพดล เกิดดอนแฝก นักวิจัยทีมวิจัยเทคโนโลยีพลาสติก กลุ่มวิจัยเทคโนโลยีโพลิเมอร์ขั้นสูง เอ็มเทค สวทช. เปิดเผยว่า จุดเด่นของถุงพลาสติกย่อยสลายได้ มีส่วนผสมจากวัตถุดิบธรรมชาติ คือ แป้งมันสำปะหลัง จากบริษัท เอสเอ็มเอสฯ นำมันสำปะหลังของเกษตรกรไทยเป็นวัตถุดิบหลักมาผสมด้วยการใช้ความร้อนหลอม ซึ่งทีมวิจัยมีการออกแบบกระบวนการผสมเทคนิค โดยหลอมนวดเนื้อวัตถุดิบให้เข้ากันได้ดี ผลิตออกมาเป็นเม็ดคอมพาวด์ หรือเม็ดพลาสติกผสมที่มีความเหนียว ยืดหยุ่นและมีความแข็งแรง สามารถเป่าขึ้นรูปได้ง่ายด้วยเครื่องจักร เครื่องเป่าถุงที่โรงงานบริษัท ทานตะวันฯ โดยที่ไม่ต้องดัดแปลงเครื่องจักรและได้ต้นแบบถุงพลาสติกย่อยสลายได้ สำหรับใช้คัดแยกขยะอินทรีย์มี 2 ขนาด คือ ถุงหน้ากว้าง 18 นิ้ว สำหรับใช้ตามร้านขายอาหาร และถุงหน้ากว้าง 30 นิ้วสำหรับวางตามจุดคัดแยกมากกว่า 40 จุดทั่วงานกาชาด โดยมีทีมงานจิตอาสาที่จะคอยให้ข้อมูลและแนะนำวิธีการคัดแยกขยะที่ถูกต้องก่อนที่ทางกรุงเทพมหานครจะนำไปบริหารจัดการขยะในโรงงานขยะต่อไป

“ทีมวิจัยเรามีความคาดหวังว่า ถุงขยะย่อยสลายได้นี้จะถูกนำไปใช้งานจริงและจะช่วยพนักงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดเก็บขยะ สามารถจัดการขยะเปียกได้ง่ายขึ้น มีความปลอดภัย สามารถนำขยะในถุงนี้ไปทิ้งในพื้นที่ (หมักขยะ หรือหมักปุ๋ย) ถึงแม้ในห้องแล็บจะรู้ว่าถุงนี้ย่อยสลาย แต่เรายังมีทีมวิจัยที่จะไปติดตามการย่อยสลาย ขยะและถุงขยะยังจะถูกติดตามไปอีก 3 เดือนในสภาวะจริง ผลงานวิจัยนี้เกิดจากความร่วมมือของทุกฝ่ายจะจุดประกายให้ทุกคนช่วยกันรักษาสิ่งแวดล้อม” ดร.นพดล กล่าว

ด้าน ดร.วีรวัฒน์ เลิศวนวัฒนา ประธานกรรมการบริหาร บริษัทเอสเอ็มเอส คอร์ปอเรชั่น จำกัด ในฐานะผู้แทนสมาคมอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพไทย (TBiA) เปิดเผยว่า บริษัทเอสเอ็มเอสฯ สนับสนุนแป้งมันสำปะหลังดัดแปรในรูปของเม็ดพลาสติก TAPIOPLAST สำหรับผลิตถุงขยะย่อยสลายได้ในงานกาชาดปี 2562 ในฐานะที่บริษัท เอสเอ็มเอสฯ คือผู้ผลิตแป้งมันสำปะหลังดัดแปรสำหรับใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร กระดาษ กาว สิ่งทอ และอีกหลากหลายอุตสาหกรรม โดยใช้วัตถุดิบจากมันสำปะหลังซึ่งเป็นวัตถุดิบที่มีอยู่มากในประเทศไทย ผสมผสานกับการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมในการเพิ่มมูลค่าให้กับมันสำปะหลังเพื่อยกระดับความเป็นอยู่ให้กับชาวไร่ของไทย

ซึ่งปัจจุบันมีการใช้พลาสติกชีวภาพเพียง 1 % ของการใช้พลาสติกทั้งหมด และอุปสรรคในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพที่สำคัญคือ ปัญหาในด้านต้นทุนการผลิตทำให้การนำมาประยุกต์ใช้จริงเป็นไปได้ยาก หากบริษัทฯ สามารถช่วยลดต้นทุนส่วนนี้ได้ ก็จะเป็นการรักษาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนต่อไป

“การคิดค้นพัฒนาแป้งมันสำปะหลังให้อยู่ในรูปของเม็ดพลาสติก TAPIOPLAST และนำไปผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ย่อยสลายได้ เช่น ขึ้นแผ่นฟิล์มสำหรับถุงขยะย่อยสลายได้นั้น เนื่องจาก TAPIOPLAST มีความเข้ากันได้กับเม็ดพลาสติกย่อยสลาย จึงสามารถนำมาผลิตผลิตภัณฑ์พลาสติกชีวภาพที่มีคุณภาพดีและย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ เกิดเป็นก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และปุ๋ยในดินที่เป็นประโยชน์กับพืช ดังนั้นการใช้ TAPIOPLAST เป็นส่วนผสมในการผลิตผลิตภัณฑ์พลาสติกย่อยสลาย นอกจากทำให้ต้นทุนการผลิตลดลง ผู้ประกอบการสามารถแข่งขันด้านราคาได้มากขึ้นและยังเป็นผลดีต่อสิ่งแวดล้อม” ดร.วีรวัฒน์ กล่าว

ด้าน นางสาวนฤศสัย มหฐิติรัฐ กรรมการบริหาร บริษัท ทานตะวันอุตสาหกรรม จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ทานตะวันมีนโยบายการสนับสนุนกิจกรรมเพื่อสังคมอย่างยั่งยืน ภายใต้แนวคิด “ทานตะวันเพื่อทุกชีวิตที่ยั่งยืน” และดำเนินกิจกรรมเพื่อสังคมในหลายรูปแบบอย่างต่อเนื่อง และสำหรับงานกาชาดประจำปี 2562 นี้ เราขอร่วมเป็นส่วนหนึ่งผลักดันให้เกิดการจัดงานกาชาดในรูปแบบที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม “Green Fair” ผ่านการสนับสนุนถุงขยะพลาสติกชีวภาพที่สามารถสลายตัวได้โดยธรรมชาติ ซึ่งบริษัท ทานตะวันอุตสาหกรรมฯ มีการพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์ประเภทนี้มาโดยตลอด

“ทานตะวันฯ เชื่อว่าภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม ทุกภาคส่วนที่เข้าร่วมงานกาชาดในปีนี้ นอกจากจะได้จับจ่ายสินค้าคุณภาพดี ได้มาเที่ยวภายในงานกาชาดแล้ว ทุกท่านก็มีความใส่ใจ และอยากดูแลปัญหาเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมด้วยไปพร้อมกันทุกคน สำหรับประชาชนทั่วไปที่สนใจข้อมูลเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์พลาสติกชีวภาพที่สลายได้ตามธรรมชาติ 100% ของบริษัทฯ ภายใต้เครื่องหมายการค้า (SUNBIO) ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์นวัตกรรมของบริษัทฯ เราส่งเสริมการเข้าถึงผลิตภัณฑ์ดังกล่าวผ่านช่องทางออนไลน์ พันธมิตรทางธุรกิจในช่องทาง Modern Trade และตัวแทนจำหน่ายต่างๆ อย่างไรก็ดีอยากย้ำเตือนว่าพลาสติกไม่ใช่ผู้ร้าย พลาสติกเป็นสิ่งที่มีประโยชน์และอยู่ในชีวิตประจำวัน เมื่อเรานำมาใช้ซ้ำ และมีการจัดการอย่างถูกวิธีที่เหมาะสม ซึ่งทานตะวันในฐานะองค์กรหนึ่งที่ตั้งอยู่และดำเนินธุรกิจในประเทศไทย ขอร่วมเป็นส่วนหนึ่งรณรงค์ส่งเสริมกับพันธมิตรที่สนับสนุนการจัดงาน ให้งานกาชาดประจำปี 2562 นี้ ให้เป็นงานกาชาดที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเข้ากับคอนเซ็ปต์ “Green Fair” นางสาวนฤศสัย กล่าวทิ้งท้าย

“การย่อยสลายตัวช้า” เป็นความเข้าใจที่เกี่ยวกับปัญหาพลาสติกเนื่องจากต้องใช้เวลามากกว่าร้อยปีพันปีในการย่อยสลาย จึงทำให้พลาสติกเหล่านี้ตกค้างอยู่ในสภาพแวดล้อม โดยเวลาการย่อยสลายยาวนานนี้เกิดจากโครงสร้างทางเคมีของพลาสติกที่ทำให้มีความทนทาน ไม่สามารถย่อยสลายได้ในระยะเวลาอันสั้นเหมือนใบไม้ใบหญ้า หรือชีวมวลอื่นๆ ด้วยสาเหตุนี้เอง จึงได้มีการพัฒนาพลาสติกชีวภาพ หรือไบโอพลาสติก (Bioplastic) ขึ้นมาโดยใช้ชีวมวลต่างๆ โดยมุ่งเป้าว่าจะเป็นพลาสติกที่ใช้เวลาในการย่อยสลายน้อยกว่าพลาสติกทั่วไป ซึ่งเห็นได้อย่างชัดเจนเป็นอย่างยิ่งในปี ค.ศ. 2017 และ 2018 ที่มีการผลิตไบโอพลาสติกในปริมาณที่มากขึ้นกว่าปีก่อนเกือบเท่าตัว ไบโอพลาสติกจึงเริ่มเข้ามาทดแทนการใช้งานพลาสติกมากขึ้น โดยในปัจจุบันมีการใช้ไบโอพลาสติกทดแทนพลาสติกประเภทใช้ครั้งเดียวทิ้งโดยเฉพาะอย่างยิ่งบรรจุภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับอาหาร เช่น ถุงชา ถุงเก็บอาหาร หรือฟิล์มที่ใช้ในการห่ออาหาร นอกจากนี้ยังนำมาใช้เป็นส่วนประกอบในผ้าอ้อมเด็กถุงขยะ หรือส่วนผสมในยางรถยนต์อีกด้วย

อย่างไรก็ตาม สิ่งหนึ่งที่ต้องเข้าใจให้ถูกต้องก็คือ ไบโอพลาสติกที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในปัจจุบันยังไม่สามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติเหมือนการฝังเศษต้นไม้ ใบหญ้าลงดิน เนื่องด้วยกระบวนการผลิตของไบโอพลาสติกมีกระบวนการที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างภายในของวัสดุชีวมวลต่างๆ ที่นำมาใช้เป็นวัตถุดิบไม่ว่าจะเป็นกระบวนการที่ใช้อุณหภูมิหรือความดันสูง จึงส่งผลให้ไบโอพลาสติกมีความทนทานและสามารถใช้งานทดแทนพลาสติกได้ ด้วยสาเหตุนี้เอง ไบโอพลาสติกส่วนมากจึงไม่สามารถย่อยสลายได้โดยง่ายเหมือนกับวัสดุทางธรรมชาติ และใช้เวลาหลายร้อยถึงหลายพันปี เช่นเดียวกันกับการย่อยสลายพลาสติกทั่วไป นอกจากไบโอพลาสติกบางประเภทเท่านั้นที่มีระยะเวลาในการย่อยสลายสั้นจนกล่าวได้ว่าสามารถย่อยสลายได้ เช่น พลาสติกจำพวก PHA (Polyhydroxyalkanoates) หรือ PLA (Polylactic Acid) ซึ่งคิดเป็นเพียงร้อยละ 17 ของปริมาณไบโอพลาสติกที่ถูกผลิตขึ้นมาในปี ค.ศ. 2018 เท่านั้น

ทั้งนี้ทั้งนั้นคำว่า “การย่อยสลายได้” ของพลาสติกเป็นคำที่ต้องระวังเป็นอย่างมาก เนื่องจาก “ไบโอพลาสติก” ที่ย่อยสลายได้ที่ออกสู่ท้องตลาดในปัจจุบันยังเป็นไบโอพลาสติกที่ “ย่อยสลายได้ภายใต้สภาวะควบคุม” กล่าวคือ ไบโอพลาสติกจะต้องถูกจัดการโดยโรงงานที่รับจัดการขยะเฉพาะทางที่มีกระบวนการที่สามารถจัดการกับไบโอพลาสติกเหล่านี้ได้เท่านั้น จึงจะทำให้ไบโอพลาสติกสามารถย่อยสลายได้ ถ้านำไปฝังดินโดยตรงหรือกำจัดในหลุมฝังกลบด้วยวิธีการปกติ ไบโอพลาสติกก็จะใช้เวลาในการย่อยสลายยาวนานเหมือนกับพลาสติกอื่นๆ ดังนั้นเส้นทางที่ควรจะเป็นของไบโอพลาสติกควรจะต้องเริ่มต้นจากการผลิตไบโอพลาสติกที่สามารถย่อยสลายได้ และเมื่อมีการใช้งานไบโอพลาสติกควรจะต้องมีการ แยกขยะไบโอพลาสติก ออกมาจากขยะอื่นๆ อย่างชัดเจน ซึ่งในปัจจุบันสามารถสังเกตการแยกไบโอพลาสติกจากพลาสติกประเภทอื่นๆ ได้ด้วย “สัญลักษณ์พลาสติกรีไซเคิลหมายเลข 7” แล้วจึงเก็บรวบรวมและจัดการให้เกิดการย่อยสลายของไบโอพลาสติกในสภาวะที่เหมาะสมภายในโรงงาน ก่อนที่จะนำส่วนที่ย่อยสลายแล้วมาใช้ในการผลิตไบโอพลาสติกต่อไปในรูปแบบวัตถุดิบหรือปุ๋ยสำหรับปลูกพืช

ดังนั้น จึงจะเห็นได้ว่าแม้จะมีการผลิตไบโอพลาสติกที่สามารถย่อยสลายขึ้นมาได้แล้วในปัจจุบัน มนุษย์เราก็ยังคงเป็นตัวแปรสำคัญที่ต้องร่วมมือกันจัดการปัญหาขยะพลาสติกที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งการแยกขยะให้อยู่ในจุดที่มีการรองรับอย่างถูกวิธีเพื่อป้องกันไม่ให้ขยะไปปนเปื้อนกับแหล่งนํ้าหรือดิน อีกทั้งยังต้องมีการแยกขยะพลาสติกออกจากขยะประเภทอื่นๆ เพื่อให้สามารถนำพลาสติกทุกชนิดรวมไปถึงไบโอพลาสติกกลับไปใช้งานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ เราทุกคนจึงควรร่วมมือกันดูแลโลกของเราไปพร้อมๆ กัน ซึ่งหากทุกคนร่วมกันจัดการและแยกขยะอย่างถูกต้อง โดยเริ่มต้นจากจุดเล็กๆ อย่างในครอบครัว ปัญหาของขยะในประเทศไทยที่ปัจจุบันเป็น 5 อันดับต้นของโลกด้านขยะทะเลจะลดลง และประเทศไทยจะกลับมามีสิ่งแวดล้อมที่สวยงามและเหมาะสมกับการใช้ชีวิตของลูกหลานของพวกเราในอนาคต

Source: นิตยสาร Green Network ฉบับที่ 95 กันยายน-ตุลาคมคม 2562 คอลัมน์ GREEN Article
โดย ดร.กริชชาติ ว่องไวลิขิต, ดร.ณัฐวิญญ์ ชวเลิศพรศิยา, ศ. ดร.พิสุทธิ์ เพียรมนกุล

Reference:

• SSTM D6400-19, Standard Specification for Labeling of Plastics Designed to be Aerobically Composted in Municipal or Industrial Facilities, ASTM International, West Conshohocken, PA, 2019.
• Ammala, Anne (2011). “An overview of degradable and biodegradable polyolefins”. Progress in Polymer Science. 36 (8): 1015-1043. doi:10.1016/j.progpolymsci.2010.12.002.
• Chen, Guo-Qiang; Patel, Martin K. (2012-04-11). “Plastics Derived from Biological Sources: Present and Future: A Technical and Environmental Review”. Chemical Reviews. 112 (4): 2082-2099. doi: 10.1021/cr200162d
• Bioplastics Market Report: “Industry Analysis, 2023”. www.ceresana.com.
• Philip, S.; Keshavarz, T.; Roy, I. (March 2007). “Polyhydroxyalkanoates: biodegradable polymers with a range of applications”. Journal of Chemical Technology & Biotechnology. 82 (3): 233-247. doi: 10.1002/jctb.1667.
• Tokiwa, Yutaka; Calabia, Buenaventurada; Ugwu, Charles; Aiba, Seiichi (2009-08-26). “Biodegradability of Plastics”. International Journal of Molecular Sciences. 10 (9): 3722-3742. doi:10.3390/ijms10093722.

“จากความไม่เท่าเทียมกันของรายได้ ไปสู่การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เทคโนโลยีจะมีบทบาทสำคัญในการค้นหาวิธีแก้ไขปัญหาสำหรับความท้าทายที่โลกของเราเผชิญอยู่ทุกวันนี้” Jeremy Jurgens หัวหน้าเจ้าหน้าที่เทคโนโลยีของ World Economic Forum กล่าว “เทคโนโลยีที่เกิดขึ้นใหม่ในปีนี้ แสดงให้เห็นถึงการก้าวไปอย่างรวดเร็วของนวัตกรรมของมนุษย์และนำเสนอภาพรวมของอนาคตที่ยั่งยืน

การทำรายการเกี่ยวข้องกับประโยชน์ที่สำคัญที่มีต่อโลก เทคโนโลยีที่เกิดขึ้นใหม่จะต้องส่งผลกระทบในเชิงบวกต่อคำสั่งซื้อที่มีอยู่เดิม และเป็นที่น่าดึงดูดสำหรับนักลงทุนและนักวิจัย และคาดว่าจะบรรลุเป้าหมายในอีก 5 ปีข้างหน้า

และนี่คือเทคโนโลยีใหม่ล่าสุด 10 อันดับแรก สำหรับปี 2562

1. พลาสติกชีวภาพ (Bioplastics for a Circular Economy)

ปัจจุบันมีพลาสติกน้อยกว่า 15% เท่านั้นที่ถูกนำไปรีไซเคิล โดยส่วนที่เหลือจะถูกเผาทิ้งหรือส่งไปยังหลุมฝังกลบ แต่ต่อจากนี้จะมีการผลิตพลาสติกแบบใหม่ ซึ่งคือ พลาสติกชีวภาพที่สามารถย่อยสลายได้ แม้ขาดความแข็งแรงของวัสดุแบบดั้งเดิม แต่ด้วยแนวคิดที่ก้าวหน้านี้ จะเข้ามาช่วยส่งเสริมแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยการใช้เซลลูโลสหรือลิกนินจากของเสียจากพืชเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของวัสดุ

2. เพื่อนมนุษย์ที่เป็นหุ่นยนต์ (Social Robot)

ในทุกวันนี้ หุ่นยนต์สามารถจดจำเสียง ใบหน้า อารมณ์ สามารถตีความของคำพูด ท่าทาง และแม้กระทั้งการสบตาของเราได้มากขึ้น โดยหุ่นเพื่อนและผู้ช่วยเหล่านี้ กำลังจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน และมีการใช้งานเพิ่มขึ้นในการดูแลผู้สูงอายุ และการดูแลให้ความรู้แก่เด็กๆ รวมถึงยังเป็นเพื่อนคลายเหงาได้อีกด้วย

3. เมทัลเลนส์ (Metalenses)

โดยปกติดแล้วการทำให้เลนส์ที่ใช้กับโทรศัพท์มือถือ คอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อื่น ๆ มีขนาดเล็กลงนั้น เกินความสามารถของเทคนิคการตัดกระจกและเทคนิคการโค้งกระจกแบบดั้งเดิม แต่ความก้าวหน้าทางฟิสิกส์ได้นำไปสู่ทางเลือกที่มีขนาดเล็กลงและเบาขึ้น สำหรับเลนส์ที่เรียกว่า metalenses เลนส์ที่มีขนาดเล็กบางและแบนเหล่านี้ จะสามารถเข้ามาแทนที่เลนส์แก้วขนาดใหญ่ที่มีอยู่เดิม และสามารถนำไปพัฒนาและใช้สำหรับอุปกรณ์ขนาดเล็ก เช่น ใช้ในอุปกรณ์เซ็นเซอร์และอุปกรณ์ถ่ายภาพทางการแพทย์ เป็นต้น

4. การยับยั้งโปรตีนที่ผิดปกติ (Disordered Proteins as Drug Targets)

โรคร้ายต่างๆ รวมถึงโรคมะเร็ง ที่เกิดจากโปรตีนที่เรียกว่า Intrinsically Disordered Proteins ( IDPs) ซึ่งโปรตีนชนิดนี้ไม่เหมือนโปรตีนปกติตรงที่ไม่มีโครงสร้างที่ชัดเจน ทำให้มันสามารถเปลี่ยนรูปแบบได้ ซึ่งทำให้ยากต่อการรักษา แต่ด้วยความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ ล่าสุดนักวิทยาศาสต์ได้มีการค้นพบวิธีที่จะป้องกันและยับยั้งการการเปลี่ยนแปลงรูปแบบของโปรตีนดังกล่าวได้ ซึ่งการยับยังไม่ให้โปรตีนดังกล่าวเปลี่ยนแปลงรูปร่างได้นานพอ ทำให้มีแนวทางที่จะทำการรักษาโรคร้ายแรงเหล่านี้ได้ ซึ่งถือเป็นการเปิดโอกาสใหม่ๆ เพื่อการรักษาผู้ป่วยต่อไปในอนาคต

5. ปุ๋ยอัจฉริยะที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (Smarter Fertilizers)

ปุ๋ยแบบใหม่ที่ปรับปรุงโดยมุ่งเน้นไปที่ความสามารถในการปล่อยสารอาหารอย่างช้า ๆ เมื่อต้องการ แต่อย่างไรก็ตามมันก็ยังมีส่วนประกอบของแอมโมเนียยูเรียและโปแตชซึ่งสามารถสร้างความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อมได้ แต่ข้อดีของปุ๋ยใหม่คือ มันใช้แหล่งไนโตรเจนที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น และยังใช้จุลินทรีย์ที่ปรับปรุงซึ่งช่วยให้การดูดซับอาหารของพืชทำได้ดียิ่งขึ้น

6. การทำงานร่วมกันทางไกลเสมือนจริง (Collaborative Telepresence)

ลองนึกภาพการประชุมทางวิดีโอ ที่คุณไม่เพียงแค่ได้ยินเสียงและเห็นภาพ แต่จะรู้สึกเหมือนคุณกำลังนั่งอยู่ในห้องเดียวกันกับผู้เข้าร่วมประชุมคนอื่น ๆ คุณยังสามารถรู้สึกถึงการสัมผัสของกันและกัน ซึ่งเกิดจากการผสมผสานเทคโนโลยีของ Augmented Reality (AR), Virtual Reality (AR), เครือข่าย 5G และเซ็นเซอร์ขั้นสูงเข้าไว้ด้วยกัน ซึ่งนั้นจะทำให้รู้สึกเหมือนว่านักธุรกิจในสถานที่ต่าง ๆ สามารถแลกเปลี่ยนจับมือกันได้ หรือแม้แต่ในการปฏิบัติงานทางการแพทย์ ก็สามารถทำงานร่วมกับผู้ป่วยจากระยะไกลราวกับอยู่ในห้องเดียวกันได้

7. การติดตามและบรรจุภัณฑ์อาหารขั้นสูง (Advanced Food Tracking and packaging)

มีผู้คนประมาณ 600 ล้านคนกินอาหารที่มีการปนเปื้อนในแต่ละปี และเป็นสิ่งสำคัญในการค้นหาแหล่งที่มาของการระบาดให้ได้ ซึ่งในอดีตอาจใช้เวลาหลายวันหรือหลายสัปดาห์ในการติดตาม ตรวจสอบเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ต้องการ แต่ด้วยความก้าวหน้าของเทคโนโลยีการติดตาม จะทำให้สามารถติดตามข้อมูลได้ด้วยระยะเวลาเพียงไม่กี่นาที โดยใช้เทคโนโลยี blockchain เพื่อติดตามความคืบหน้าของรายการอาหารทุกขั้นตอนผ่านห่วงโซ่อุปทาน ในขณะเดียวกันเซ็นเซอร์ในบรรจุภัณฑ์ยังสามารถช่วยบ่งบอกว่าอาหารกำลังจะเน่าเสียได้ด้วย ซึ่งช่วยลดความจำเป็นที่จะต้องเสียทั้งกระบวนการเมื่อถึงวันหมดอายุ

8. เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ที่ปลอดภัยมากขึ้น (Safer Nuclear Reactors)

แม้ว่าพลังงานนิวเคลียร์ไม่ปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ แต่เครื่องปฏิกรณ์มีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยที่แท่งเชื้อเพลิงอาจะเกิดความร้อนมากเกินไป และเมื่อผสมกับน้ำก็ทำให้เกิดการผลิตไฮโดรเจนซึ่งสามารถระเบิดได้ แต่ด้วยเทคโนโลยีเชื้อเพลิงใหม่ที่กำลังเกิดขึ้น มีโอกาสน้อยกว่าที่จะเกิดความร้อนมากเกินไป และหากมันเกิดความร้อนขึ้นก็จะผลิตไฮโดรเจนออกมาแค่เพียงเล็กน้อยหรือไม่มีเลย ซึ่งนั่นทำให้พลังงานนิวเคลียร์มีความปลอดภัยยิ่งขึ้น

9. ระบบจัดเก็บข้อมูลแบบ DNA (DNA Data Storage)

ในปัจจุบัน ระบบจัดเก็บข้อมูลต้องใช้ทรัพยากรเป็นจำนวนมาก อีกทั้งยังไม่สามารถรักษาปริมาณข้อมูลที่เราผลิตมากขึ้นเรื่อย ๆ ได้ ด้วยข้อจำกัดในด้านปริมาณ แต่การวิจัยขั้นสูงที่ใช้รูปแบการจัดเก็บข้อมูลแบบ DNA เป็นทางเลือกที่ใช้พลังงานต่ำสำหรับฮาร์ดไดรฟ์คอมพิวเตอร์ที่มีความจุสูง การประมาณการหนึ่งชี้ให้เห็นว่าข้อมูลทั้งหมดของโลก ที่เกิดขึ้นในเวลาหนึ่งปีสามารถเก็บไว้ในลูกบาศก์ของดีเอ็นเอ ที่กินพื้นที่ความจุข้อมูลเพียงตารางเมตรเดียวเท่านั้น

10. ระบบกักเก็บพลังงาน (Utility-scale Storage of Renewable Energy)

การเก็บพลังงานที่เกิดจากพลังงานหมุนเวียน สำหรับป้อนเป็นแหล่งพลังงานยามเมื่อไม่มีแสงอาทิตย์หรือลม ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการผลิตและจ่ายพลังงาน แบตเตอรี่ลิเธียมไอออนคือทางออก ที่จะถูกกำหนดให้เป็นเทคโนโลยีการเก็บพลังงาน และด้วยความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่องในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา ส่งผลให้แบตเตอรี่สามารถเก็บพลังงานได้ยาวนานยิ่งขึ้น โดยสามารถเก็บได้นานถึงแปดชั่วโมง ซึ่งเป็นระยะเวลาที่นานเพียงพอที่จะเป็นแหล่งจ่ายพลังงาน เพื่อใช้ในช่วงเวลาหลังพระอาทิตย์ตกดิน

Source:

These are the top 10 emerging technologies of 2019
www.weforum.org/agenda/2019/07/these-are-the-top-10-emerging-technologies-of-2019/

เอกสารอ้างอิง รายงาน Top 10 Emerging Technologies 2019 จาก World Economic Forum
www3.weforum.org/docs/WEF_Top_10_Emerging_Technologies_2019_Report.pdf