นำองค์ความรู้นาโนเทคโนโลยีพัฒนานวัตกรรมตอบโจทย์สุขภาพการแพทย์ ภายใต้ BCG

ดร.วรรณี ฉินศิริกุล ผู้อำนวยการศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สวทช. กล่าวว่า งานวิจัยที่ใช้แก่นความรู้เรื่องของนาโนเทคโนโลยีในการพัฒนานวัตกรรมที่สามารถตอบโจทย์เรื่องของสุขภาพการแพทย์ ภายใต้เศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว (Bio-Circular-Green Economy: BCG) ของประเทศ ซึ่งศาสตร์นาโนเทคโนโลยีเป็นการมองลึกลงไปในระดับโมเลกุล ระดับนาโนเมตร เป็นศาสตร์เล็กที่ไม่เล็ก เพราะสามารถสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ซึ่งมีประโยชน์ต่าง ๆ มากมาย อาทิ งานด้านสมุนไพรไทยที่ตอบแผนแม่บทแห่งชาติว่าด้วยการพัฒนาสมุนไพรไทยฉบับที่ 1 พ.ศ. 2560-2564 โดยนาโนเทคใช้เทคโนโลยีการกักเก็บ/ห่อหุ้มสารสกัดหรือสารออกฤทธิ์ที่ก่อให้เกิดการเพิ่มประสิทธิภาพการดูดซึม สามารถนำส่งไปยังจุดหมายปลายทางที่สามารถดูดซึมได้ดี อาทิ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจากน้ำมันเมล็ดงาม้อน

“มหาวิกฤต COVID-19 เป็นความท้าทาย ไม่เฉพาะของเรา แต่ทั้งโลก นาโนเทคเอง พยายามทุ่มเททำงานเพื่อตอบโจทย์ COVID -19 ดังเช่น สารเบนไซออน ซึ่งพัฒนาจากเทคโนโลยีนาโนคีเลตที่มาจากซิงค์ไอออน ที่มาจากอาหารเสริมสัตว์ โดยมีประสิทธิภาพในการฆ่าเชื้อโรค รวมถึงงานวิจัยอื่น ๆ อีกมากมาย” ดร.วรรณี กล่าว

หอการค้าจังหวัดระยอง รวมพลังภาครัฐจัดกิจกรรม สร้างความมั่นใจให้นักท่องเที่ยว – คนในพื้นที่รับมือ COVID-19

ธนิชญา ชินศิรประภา รองประธานหอการค้าจังหวัดระยอง กล่าวว่า จังหวัดระยองเป็นจังหวัดที่ใกล้กรุงเทพฯ โอกาสที่นักท่องเที่ยวทั้งไทยและต่างชาติมาเที่ยวง่ายและสะดวก ดังนั้น ระยองจึงเป็นจุดหมายปลายทาง (Destination) ที่เข้าถึงง่ายทั้งวันหยุดระยะสั้น ระยะยาว นอกจากนี้ ยังมีแหล่งท่องเที่ยวมากมายทั้งทะเล สวนผลไม้ หรือแหล่งเกษตรเพื่อการท่องเที่ยว ดังนั้น สิ่งที่น่าสนใจของระยองจึงมีจุดเด่นเป็นแหล่งธรรมชาติ ทั้งทะเล ภูเขา และเกษตร ไม่ใช่แค่สิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น นอกจากการท่องเที่ยว ภาคอุตสาหกรรมก็เป็นอีกส่วนที่ทำให้มีคนเดินทางมาที่ระยอง ซึ่งเป็นกลุ่มที่เดินทางมาเพื่อดูงาน

“ภาพรวมการท่องเที่ยวของระยองในปีพ.ศ. 2562 ก่อนเกิดวิกฤต COVID-19 การท่องเที่ยวของระยองดีมาก มีนักท่องเที่ยวสูงถึง 3 ล้านคนโดยกว่าครึ่งหรือ 1.6 ล้านอยู่ที่เกาะเสม็ด แต่เมื่อเกิด COVID-19 นักท่องเที่ยวเหลืออยู่เพียง 20% ที่เกาะเสม็ด ส่วนในตัวเมือง เหลือไม่ถึง 10% ดังนั้น ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2563 คนในภาคธุรกิจบริการและการท่องเที่ยว ต่างพยายามรักษามาตรฐานของพื้นที่ของตนให้พร้อม เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวไทย ทดแทนนักท่องเที่ยวต่างชาติ รวมถึงเป็นการตอบรับนโยบายของรัฐบาลและประเทศอีกด้วย” ธนิชญา กล่าว

พร้อมกันนี้ได้ชี้ว่าขณะนี้ที่ประเทศไทยกำลังเข้าสู่การระบาดระลอกที่ 3 แต่สำหรับระยอง นับเป็นระลอก 4 เราเจอซ้ำแล้วซ้ำเล่า แทบจะเดือนเว้นเดือน ดังนั้น หอการค้าจังหวัดระยองได้ร่วมกับภาครัฐจัดกิจกรรมเพื่อสร้างความมั่นใจให้กับนักท่องเที่ยว รวมถึงประชาชนในพื้นที่ให้มีความมั่นใจ และกล้าที่จะใช้จ่าย

นำนวัตกรรมเบนไซออนไปทดลองใช้ฉีดพ่น พร้อมต่อยอดนำผลิตภัณฑ์วางจำหน่ายในห้าง

สุดชาย สิงห์มโน ฝ่ายพัฒนาธุรกิจ ห้างแสงทองซูเปอร์เซ็นเตอร์ กล่าวว่า การค้าปลีก เป็นชีวิตประจำวันของคนเรา ด้วยระยองมีคนท้องถิ่นราว 7 แสนคน มีคนที่มาทำงานอีกราว 8 แสนคน ดังนั้น เมื่อ COVID-19 มา นักท่องเที่ยวหาย กลุ่มผู้ประกอบการ พ่อค้าแม่ค้า ก็กระทบ รวมมาถึงค้าปลีก ที่โดนผลกระทบเช่นกัน เพราะเมื่อคนมีรายได้น้อย กำลังซื้อก็น้อยลง แต่ก็ยังมี เพราะแม้เมื่อนักท่องเที่ยวหายไป เรายังคงมีกลุ่มคนที่อยู่ในระยอง

“เรามีโอกาสได้รู้จักกับทีม สวทช. และได้นำผลงานวิจัยมาช่วยภาคธุรกิจของจังหวัดระยอง ผ่านทางหอการค้าจังหวัดระยอง โดยหนึ่งในนั้นก็มีเบนไซออน ซึ่งก็ได้นำไปทดลองใช้ฉีดพ่น เช็ดทำความสะอาด ซึ่งแตกต่างจากผลิตภัณฑ์ที่เขาใช้กันปกติ โดยไม่มีกลิ่นกวนใจ ก็น่าสนใจ และต่อยอดนำผลิตภัณฑ์นวัตกรรมเบนไซออนไปวางจำหน่ายในห้าง รวมถึงมีการฉีดพ่นที่เทศบาล รวมถึงส่วนของห้องประชุมต่าง ๆ ของหอการค้าฯ อีกด้วย” สุดชาย กล่าว

ยูนิซิล กรุ๊ปรับถ่ายทอดเทคโนโลยีจากนาโนเทคสู่ผลิตภัณฑ์เบนไซออน ตอบโจทย์ COVID-19

ธนากร ตั้งเมธากุล กรรมการผู้จัดการ บริษัท ยูนิซิล กรุ๊ป จำกัด ผู้รับถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ผลิตภัณฑ์เบนไซออน กล่าวว่า บริษัทฯ ได้มีร่วมมือกับนาโนเทค และดร.วรายุทธ สะโจมแสง เจ้าของงานวิจัยอย่างต่อเนื่อง จากการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารสัตว์ และมองเห็นโอกาส ด้วยมีความปลอดภัยสูง ไม่เป็นพิษ เมื่อย่อยสลายแล้วสามารถเป็นปุ๋ย/อาหารสัตว์ได้ จึงต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์ในชีวิตประจำวัน จึงพัฒนาผลิตภัณฑ์เบนไซออน ที่สามารถตอบโจทย์ของโรคระบาด โดยมีการนำไปใช้ในหลายพื้นที่ทั้งโรงพยาบาล โรงเรียน เทศบาล ฯลฯ ซึ่งผลิตภัณฑ์นี้ สามารถตอบโจทย์เรื่องความปลอดภัย และประสิทธิภาพ ที่มีผลการทดสอบที่ได้มาตรฐานและเป็นที่ยอมรับในระดับสากล

นวัตกรรมเบนไซออนใช้องค์ความรู้ด้านนาโนเคมีเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม – ปลอดภัย – ไม่มีกลิ่นฉุน

ดร.วรายุธ สะโจมแสง นักวิจัยนาโนเทค ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สวทช. ซึ่งวิจัยพัฒนาสารเบนไซออน ซึ่งพัฒนาจากเทคโนโลยีนาโนคีเลตที่มาจากซิงค์ไอออน ที่มาจากอาหารเสริมสัตว์ กล่าวว่า นวัตกรรมเบนไซออนใช้องค์ความรู้ด้านนาโนเคมี มีจุดเด่นที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ปลอดภัย ไม่มีกลิ่นฉุน สามารถใช้เป็นแร่ธาตุอาหารเสริมของทั้งคนและพืช โดยอาหารเสริมสามารถทานในรูปของคีเลต และเป็นธาตุอาหารรองของพืช สำหรับนวัตกรรมดังกล่าว สามารถออกฤทธิ์ฆ่าเชื้อได้ทั้งแบคทีเรียและไวรัส โดยมีฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อยาวนานกว่าแอลกอฮอล์ เสริมสร้างความเชื่อมั่นให้อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ท่ามกลางวิฤต COVID-19

นวัตกรรมดังกล่าวมีความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เนื่องจากซิงก์ไออนเป็นแร่ธาตุอาหารเสริม เมื่อมีการชะล้างสู่สิ่งแวดล้อมลงดินและน้ำ จะมีแร่ธาตุเป็นอาหารเสริมของพืช ไม่ส่งผลกระทบต่อค่า pH ความเป็นกรดด่างของน้ำแต่อย่างใด เหมาะกับสภาพพื้นผิว ประเภทไม้ ที่จับประตู พลาสติก รวมทั้งโลหะโดยป้องกันการกัดกร่อน ทั้งนี้หลังจากผสมน้ำในอัตราส่วนเบนไซออน 1 : 25 และฉีดพ่นเรียบร้อยแล้ว จะสามารถอยู่บนพื้นผิวได้อย่างน้อย 24 ชั่วโมง โดยไม่มีกลิ่นรบกวนแต่อย่างใด

เผยการวิเคราะห์ทดสอบ/มาตรฐาน สร้างความเชื่อมั่นให้กับนวัตกรรมไทย

เมื่อพูดถึงประเด็นของ “นวัตกรรม” ที่จะเป็นตัวช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักท่องเที่ยวและประชาชนในพื้นที่ ดร.วรรณี มองว่า ความเชื่อมั่นในสภาวะวิกฤตต้องเกิดจากความร่วมมือและความเชื่อมั่นของผู้วิจัยพัฒนา ที่ทำงานและพร้อมจะหยิบจับเอามาใช้ตอบโจทย์ในภาวะวิกฤตต่าง ๆ

“การนำนวัตกรรมไปใช้ จำเป็นต้องมีคนที่เชื่อเหมือนกันและนำงานวิจัยไปสู่ผู้ใช้ รับถ่ายทอดเทคโนโลยี ไปสู่เชิงพาณิชย์ ให้โอกาสนวัตกรรมที่คนไทยพัฒนาขึ้นเองไปใช้ และต้องการการสื่อสารให้คนรู้จักและเข้าใจ สิ่งสำคัญคือ ความรวดเร็วในการทำงานให้ทันสถานการณ์” ดร.วรรณี กล่าว

สำหรับการวิเคราะห์ทดสอบ/มาตรฐาน ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่จะสร้างความเชื่อมั่นให้กับนวัตกรรมไทย อย่างโครงสร้างพื้นฐานทางคุณภาพของประเทศ (National Quality Infrastructure หรือ NQI) ที่เป็นอีก 1 ทัพใหญ่ที่เราต้องสร้างเพื่อให้เกิดมาตรฐานที่สามารถอ้างอิงผลและประสิทธิภาพให้กับนวัตกรรมไทย สำหรับผู้ใช้ทั้งในประเทศ และโอกาสในการขยายสู่ตลาดต่างประเทศ

นำนวัตกรรมมาใช้ในวิกฤตโรคระบาด สร้างความเชื่อมั่นที่ดีต่อภาคธุรกิจ – ท่องเที่ยวระยอง

ธนิชญา ชินศิรประภา มองว่า การนำนวัตกรรมมาใช้ในวิกฤต ถือว่าสำคัญมาก ระยองไม่มีเพียงนักท่องเที่ยว แต่มีคนที่มาทำงานในนิคมอุตสาหกรรมจำนวนมาก การสร้างความมั่นใจให้บุคคลต่าง ๆ ที่ครอบคลุมทั้งการท่องเที่ยวและอุตสาหกรรมเป็นสิ่งจำเป็น
“คนไทยจำนวนมากมองว่า COVID-19 เป็นสิ่งที่น่ากลัวและพยายามวิ่งหนี แต่เราไม่ได้มองว่า เราจะอยู่กับมันอย่างปลอดภัย เพราะสิ่งเหล่านี้จะส่งผลต่อธุรกิจไม่เพียงแค่การท่องเที่ยว แต่เป็นทั้งซัพพลายเชน ทุกคนต้องรู้ว่า วิกฤตมาแล้วเราจะอยู่กับมันอย่างไร สิ่งสำคัญคือ การสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุน ภาคธุรกิจ ผู้มาประชุมสัมมนา การนำนวัตกรรมมาใช้สร้างความเชื่อมั่นจะมีผลที่ดีต่อภาคธุรกิจและการท่องเที่ยว ทั้งนี้มีความภูมิใจที่ไทยมี องค์กรด้านเทคโนโลยีอย่างสวทช. ที่มุ่งมั่นพัฒนานวัตกรรมให้คนไทย” ธนิชญา กล่าว

แนะภาครัฐนำเสนอนวัตกรรม พร้อมสร้างความเชื่อมั่น ช่วยให้คนไทยเข้าถึงนวัตกรรมไทยได้กว้างขวางขึ้น

ด้านผู้ประกอบการที่เป็นผู้ใช้นวัตกรรมเบนไซออนเพื่อฆ่าเชื้อโรคในพื้นที่ธุรกิจ สร้างความปลอดภัยและความเชื่อมั่นให้กับลูกค้าอย่างห้างแสงทองซุปเปอร์เซ็นเตอร์ อย่างสุดชาย สิงห์มโน มองว่า สิ่งสำคัญคือ การเข้าถึงนวัตกรรมไทย ซึ่งหากตนไม่รู้จัก สวทช. และไปเจอผลิตภัณฑ์แบบนี้ จะเชื่อมั่นในผลิตภัณฑ์ได้อย่างไร จะติดต่อใคร จะใช้งานอย่างไร ดังนั้นจึงมองว่า ภาครัฐควรมีการรวบรวมข้อมูลที่ผู้ประกอบการหรือประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูล โดยที่มีมาตรฐาน เพื่อสร้างความเชื่อมั่นต่าง ๆ กล้าที่จะออกมาใช้ชีวิต จับจ่ายใช้สอยตามปกติ

“วิกฤต COVID -19 ทำให้พฤติกรรมการจับจ่ายใช้สอยของคนเปลี่ยนไป ช้อปปิ้งออนไลน์เพิ่มมากขึ้น แต่คนยังอยากที่จะออกมาเลือก ออกมาหยิบจับซื้อของ โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์นวัตกรรมที่ต้องการข้อมูลมาสนับสนุน ดังนั้น หากมีหน่วยงานภาครัฐที่นำนวัตกรรมมานำเสนอ มีการสนับสนุนเป็นองค์รวม จะสร้างความเชื่อมั่น และเปิดโอกาสให้เข้าถึงนวัตกรรมไทยได้อย่างกว้างขวางขึ้น สามารถเดินหน้ากันได้ทั้งองคาพยพ” สุดชาย กล่าว

ที่มาของนวัตกรรมเป็นสิ่งสำคัญ แต่ผลลัพธ์หรือผลการทดสอบ ทดลองใช้ที่หากนำเสนอ ก็จะยิ่งสร้างความมั่นใจมากยิ่งขึ้น เอื้อให้เกิดการสื่อสารออกไปในวงกว้าง สร้างความเข้าใจ ให้คนกล้าที่จะลองใช้ของใหม่ได้ง่ายขึ้น ในขณะเดียวกัน โปรโมชั่นและการตลาดที่ตอบความต้องการของผู้บริโภคก็จะสร้างความคุ้นชินให้ผู้บริโภค มั่นใจ นำไปสู่ความพร้อมที่จะอยู่กับ COVID -19 อย่างปลอดภัย

การลงนามความร่วมมือทางวิชาการใน “โครงการพัฒนาเครือข่ายภาคอุตสาหกรรม เรื่อง ความปลอดภัยนาโนเทคโนโลยี” เป็นการต่อยอดจากความร่วมมือระหว่างศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) และสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ในการจัดทำมาตรฐานอุตสาหกรรมเพื่อประกาศใช้เป็นมาตรฐานของประเทศ ซึ่งเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญที่ต่อการพัฒนานาโนเทคโนโลยีในประเทศไทย รวมถึงการจัดตั้งคณะทำงานเครือข่ายภาคอุตสาหกรรม ความปลอดภัยนาโนเทคโนโลยี เพื่อส่งเสริมการสร้างความตระหนักถึงความปลอดภัย และมาตรฐานด้านนาโนเทคโนโลยีภายในประเทศ

ดร.วรรณี ฉินศิริกุล ผู้อำนวยการศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สวทช. กล่าวว่า นาโนเทคโนโลยี เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีที่สำคัญในการพัฒนาประเทศ เช่นเดียวกับจริยธรรมและความปลอดภัยนาโนเทคโนโลยีก็เป็นสิ่งสำคัญคู่ขนานไปกับการพัฒนาเทคโนโลยี ประเทศไทยได้จัดทำแผนยุทธ์ศาสตร์จริยธรรมและความปลอดภัยนาโนเทคโนโลยีแห่งชาติขึ้น เพื่อบริหารจัดการด้านความรู้ และข้อมูลที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการส่งเสริมความตระหนักให้กับประชาสังคม

“แผนยุทธ์ศาสตร์จริยธรรมและความปลอดภัยนาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ” เกิดขึ้นและนำไปสู่การจัดทำมาตรฐานอุตสาหกรรม “นาโนเทคโนโลยี” มอก. 2691 เพื่อการพัฒนานาโนเทคโนโลยีอย่างยั่งยืนในประเทศไทย นอกเหนือจากความรู้เกี่ยวกับประโยชน์ของเทคโนโลยีแล้ว การเผยแพร่ความรู้ให้กับผู้ผลิตและผู้บริโภคในเรื่องที่เกี่ยวกับมาตรฐาน และความปลอดภัยก็มีความสำคัญอย่างมาก รวมไปถึงการส่งเสริมให้ประชาชนและสังคมได้มีความเข้าใจเกี่ยวกับความปลอดภัยนาโนเทคโนโลยี และมีส่วนร่วมในการติดตาม และเฝ้าระวังภายในชุมชนและสังคม

“สิ่งสำคัญที่จะผลักดันให้เกิดการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพ คือเราจำเป็นต้องร่วมมือกันระหว่างองค์กร ซึ่งถือเป็นส่วนสำคัญในการผลักดัน สร้างความรู้ และความตระหนักสู่ภาคประชาสังคมในวงกว้าง จากการดำเนินงานที่ผ่านมาแบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม คือ มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม, ฉลากผลิตภัณฑ์นาโน, คู่มือความรู้ทางวิชาการ และการจัดอบรมสัมมนา” ดร.วรรณีกล่าว

พลตรี รศ.ดร.ชัยณรงค์ เชิดชู ประธานคณะทำงานโครงการพัฒนาเครือข่ายภาคอุตสาหกรรม เรื่อง ความปลอดภัยนาโนเทคโนโลยี กล่าวว่า การลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือทางวิชาการ โครงการพัฒนาเครือข่ายภาคอุตสาหกรรม เรื่อง ความปลอดภัยนาโนเทคโนโลยี ในครั้งนี้ ได้รับเกียรติจากองค์กรทั้งภาครัฐ และสมาคมต่าง ๆ จำนวน 9 แห่งที่จะมาร่วมขับเคลื่อน สนับสนุน และส่งเสริม ความรู้ ความเข้าใจ รวมถึงการนำ มาตรฐาน และความปลอดภัยนาโนเทคโนโลยีสู่การประยุกต์ใช้ในในระดับมหภาค

9 องค์กรเครือข่ายพันธมิตร ประกอบด้วย 3 กลุ่มหลักคือ กลุ่มที่สนับสนุนข้อมูลเชิงวิชาการและเทคนิค (Technical support) ได้แก่ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ โดย ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ, สภาสมาคมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย และสถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ กลุ่มที่ทำหน้าที่กำกับดูแล (Regulator) ได้แก่ กรมโรงงานอุตสาหกรรม, สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม, สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา และสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค และกลุ่มผู้ใช้ที่จะได้รับผลประโยชน์ (User) ได้แก่ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และสมาคมนาโนเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นการเชื่อมโยงเครือข่ายขนาดใหญ่อย่างครบวงจร

พลตรี รศ.ดร.ชัยณรงค์ เผยว่า หลังจากการลงนามความร่วมมือฯ ในครั้งนี้ พันธมิตรทั้ง 9 จะร่วมกันจัดทำแผนปฏิบัติการ (Action Plan) โดยในช่วง 2 ปีจากนี้ จะมุ่งเน้นการสร้างความตระหนัก และความเข้าใจ เกี่ยวกับมาตรฐานฯ ทั้ง 7 เล่ม ในกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย ที่มีการใช้นาโนเทคโนโลยีในกระบวนการผลิต เพื่อให้เกิดการนำมาตรฐานดังกล่าวไปปรับใช้กับองค์กรของตนในอนาคต ผ่านกิจกรรมต่างๆ เช่น การจัดสัมมนาวิชาการ นิทรรศการ และการเผยแพร่ความรู้ในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อส่งเสริมให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องมีความตระหนักถึงมาตรฐาน ความปลอดภัย และความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้จากการใช้นาโนเทคโนโลยีในกระบวนการผลิต
ดร.วรรณีคาดว่า ความร่วมมือในครั้งนี้ จะมีผู้เข้าร่วมกิจกรรมที่จัดขึ้นร่วมกัน อย่างน้อย 1,000 คนต่อปี และจัดทำมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนาโนเทคโนโลยี ปีละ 2 ฉบับ รวมถึงมีภาคอุตสาหกรรมที่สนใจเรื่อง ความปลอดภัยนาโนเทคโนโลยี เข้าร่วมอย่างน้อย 100 บริษัท

“การสร้างความรู้ ความเข้าใจในมาตรฐานด้านนาโนเทคโนโลยีและความปลอดภัยนาโนเทคโนโลยีนั้น จะช่วยให้หน่วยงานหรือองค์กรนั้นๆ สามารถดำเนินการได้อย่างมีมาตรฐานและสร้างความเชื่อมั่นในด้านความปลอดภัยให้กับพนักงานหรือผู้ปฏิบัติงาน ในขณะเดียวกัน ก็สามารถสร้างความเชื่อมั่นในองค์กรและผลิตภัณฑ์นั้นๆ ให้กับผู้บริโภคอีกด้วย เป็นการส่งเสริมให้เกิดการพัฒนานาโนเทคโนโลยีพัฒนาอย่างยั่งยืนในประเทศไทย” พลตรี รศ.ดร.ชัยณรงค์กล่าว

นำเทคโนโลยีการผลิตบรรจุภัณฑ์ขั้นสูงมาใช้เพื่อสิ่งแวดล้อม สังคม สุขภาพอนามัย

รศ. พล.ต. ดร.ชัยณรงค์ เชิดชู ประธานคณะทำงานโครงการพัฒนาเครือข่ายภาคอุตสาหกรรม เรื่อง ความปลอดภัยนาโนเทคโนโลยี กล่าวว่า การจัดสัมมนาในครั้งนี้เพื่อพัฒนาศักยภาพของบุคลากรเพื่อสร้างความรู้ให้กับผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้อง มีความตระหนักในการใช้บรรจุภัณฑ์ที่ถูกต้อง โดยเฉพาะการนำเทคโนโลยีการผลิตบรรจุภัณฑ์ที่เป็นเทคโนโลยีขั้นสูงในอนาคตมาใช้ เช่น 3D Printing, Robotics และ Machine Learning เพื่อลดค่าใช้จ่าย สร้างความสามารถและประสิทธิภาพในการทำงาน เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้บริโภคและผู้ประกอบการได้ใช้ผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมสังคม สุขภาพอนามัยของผู้บริโภคร่วมกัน เนื่องจากปัจจุบันการนำเทคโนโลยีมาใช้ได้คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม ไม่ก่อให้เกิดสารตกค้างในอาหาร เครื่องดื่ม และบรรจุภัณฑ์ต่างๆ มากขึ้น ดังนั้นผู้ผลิต ผู้ประกอบการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องในอุตสาหกรรมพลาสติกควรตระหนัก เตรียมความพร้อมทั้งด้านความรู้และความเข้าใจในเรื่องนาโนเทคโนโลยีในการผลิตพลาสติก และมองหาเทคโนโลยีที่จะเข้ามาช่วยในกระบวนการผลิตในการทำธุรกิจที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

ทิศทางการใช้พลาสติกในบรรจุภัณฑ์ในอนาคตมีแนวโน้มลดลง

ดร.วรรณี ฉินศิริกุล ผู้อำนวยการศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กล่าวว่า จากกระแสการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นทั่วโลก ทำให้การใช้บรรจุภัณฑ์ที่ผลิตจากพลาสติกมีแนวโน้มที่ลดลง แต่พลาสติกก็ยังเป็นวัสดุสำคัญสำหรับบรรจุภัณฑ์ ซึ่งปัจจุบันมีการพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยีด้านนาโนเทคโนโลยี ที่ช่วยให้พลาสติกสำหรับบรรจุภัณฑ์มีคุณภาพและประสิทธิภาพในการยืดอายุอาหารและผลิตภัณฑ์ดีขึ้น มีความปลอดภัยมากขึ้น และสามารถย่อยสลายตามธรรมชาติได้ง่ายขึ้น ทำให้ทิศทางการใช้พลาสติกสำหรับบรรจุภัณฑ์ยังมีโอกาสเติบโตได้ในเชิงพาณิชย์

ปัจจุบันการใช้พลาสติกยังมีอยู่ในแทบทุกธุรกิจอุตสาหกรรม โดยเฉพาะใน 4 อุตสาหกรรม ได้แก่ 1. เกษตรและอาหาร 2. สุขภาพ 3. พลังงาน และ 4. การท่องเที่ยว จึงเป็นโจทย์ใหญ่ที่ภาครัฐบาลที่ดูแลมาตรฐานการใช้และออกกฎหมายควบคุมต้องเข้มงวดมากขึ้น เพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค อีกทั้งยังไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมและก่อให้เกิดความยั่งยืนตามคุณสมบัติหลัก 3R ประกอบด้วย Reduce ลดการใช้ คิดก่อนใช้ Reuse นำกลับมาใช้ซ้ำใช้แล้วใช้อีก และ Recycle นำกลับมาใช้ใหม่ เพื่อก่อให้เกิดการจัดการที่เหมาะสม ไม่ก่อให้เกิดขยะพลาสติกที่เป็นมลพิษ แต่การกำจัดขยะพลาสติกยังเป็นเรื่องที่ยาก ดังนั้น นาโนเทคจึงได้คิดค้นนวัตกรรมและเทคโนโลยีในการจัดการขยะพลาสติก โดยอาศัยงานวิจัยและนักวิจัยที่มีความเชี่ยวชาญเข้ามาร่วมคิดค้นนาโนพลาสติกที่จะย่อยสลายง่าย ไม่ก่อให้เกิดมลพิษ ลดสารตกค้างต่างๆและมองหาวิธีการใช้ผลิตภัณฑ์พลาสติกอย่างไรให้คุ้มค่า โดยเฉพาะในเครือข่ายภาคอุตสาหกรรม ซึ่งล้วนแต่เป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลาในการปรับเปลี่ยนทัศนคติ และปรับเปลี่ยนการลงทุนให้ไปใช้วัสดุทดแทนพลาสติกที่มีราคาสูงกว่าในการนำมาใช้ในภาคอุตสาหกรรมต่างๆ ในอนาคต

เผยปี ’62 ไทยใช้พลาสติกสูงถึง 9 ล้านตัน

ดร.วีระ ขวัญเลิศจิตต์ ผู้อำนวยการสถาบันพลาสติก กล่าวว่า สำหรับแนวโน้มในการใช้พลาสติกนั้น มีการเพิ่มมากขึ้นในทุกๆ ปี เมื่อย้อนกลับไปในช่วง 10 ปีที่ผ่านมามีการใช้เม็ดพลาสติกในประเทศไทยเพื่อนำมาผลิตพลาสติกขึ้นรูปในภาคอุตสาหกรรมต่างๆ สูงถึง 6.2% โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปี พ.ศ. 2562 มีการใช้พลาสติกเพิ่มขึ้น 2.5% หรือเพิ่มขึ้นเป็น 9 ล้านตัน แบ่งเป็นการนำเข้าพลาสติกจากต่างประเทศ 2.5 ล้านตัน ที่เหลือประมาณ 6.5 ล้านตัน ผลิตเองภายในประเทศแล้วส่งออกไปจำหน่ายยังต่างประเทศ เช่น บรรจุภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่ม สินค้าอิเล็กทรอนิกส์ สินค้าที่ใช้ในด้านการก่อสร้างแพ็กเกจจิ้งต่างๆ และเครื่องมือแพทย์และอุปกรณ์ทางการแพทย์เป็นต้น สร้างรายได้กว่า 1.1 ล้านล้านบาท คิดเป็น 7.28% ของ GDP ของประเทศ ซึ่งการผลิตพลาสติกเพื่อขึ้นรูปสำหรับนำไปใช้ในอุตสาหกรรมต่างๆ ในปัจจุบันต้องมีการพัฒนาพลาสติกให้สอดรับกับมาตรฐานสากลที่กำหนด เช่น มาตรฐาน DIN (Deutsches Institut fur Normung) มาตรฐาน JIS (Japanese Industrial Standards) มาตรฐาน ASTM (American Society for Testing and Materials) มาตรฐาน ISO (International Organization for Standardization) เป็นต้น

สำหรับมาตรฐาน ISO ของพลาสติกในประเทศไทยนั้น แบ่งย่อยมาตรฐานออกเป็น 3 เรื่อง ได้แก่ 1. เกี่ยวกับเม็ดพลาสติก ส่วนใหญ่อยู่ในกระบวนการผลิต 15% 2. วิธีการทดสอบเนื้อพลาสติก 30% เช่น ความแข็งแกร่งในเชิงกล ความต้านทานแรงกระแทก เน้นไปในการใช้และการย่อยสลายรวดเร็วที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และ 3. Products เกี่ยวกับพลาสติก 55% โดยมีสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เข้ามารับรองมาตรฐานในทุกๆ กระบวนการผลิตที่จะเกิดขึ้น เมื่อตรวจสอบแล้วว่าได้มาตรฐานจะได้รับเครื่องหมายมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) รับรองคุณภาพสินค้าและผลิตภัณฑ์พลาสติกตามเงื่อนไข ซึ่งมีแนวโน้มในการผลิตพลาสติกที่ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ผสมผสานนาโนเทคโนโลยีที่นักวิจัยพัฒนาคิดค้นเข้าไปใช้ในกระบวนการผลิตผลิตภัณฑ์พลาสติกต่างๆ มากขึ้น ตามโจทย์รักษ์โลกของทุกประเทศที่ทำธุรกิจพลาสติกต้องปรับเปลี่ยนการใช้งานพลาสติกในอุตสาหกรรมต่างๆ โดยในประเทศไทยมีการประยุกต์ใช้นาโนเทคโนโลยีที่คิดค้นได้มาใช้ในการพัฒนาพลาสติกเช่น Polymer Nanocomposite, Nano Coating และ Nanoencapsulation เป็นต้น โดยคำนึงถึงเรื่องราคาความสะดวกรวดเร็ว และคุณภาพตามมาตรฐานที่กำหนด ทั้งในประเทศและต่างประเทศ เพื่อให้สามารถนำสินค้าและผลิตภัณฑ์พลาสติกของผู้ประกอบการไทยขายได้ในตลาดทั่วโลก

ชี้อนาคตนาโนเทคโนโลยีมีบทบาทต่ออุตสาหกรรม-ภาคธุรกิจหลากหลายสาขา

ดร.เวฬุรีย์ ทองคำ นักวิชาการอาวุโส ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กล่าวว่า ปัจจุบันแทบทุกอุตสาหกรรมมีการนำบรรจุภัณฑ์ที่ใช้พลาสติกไปใช้งานตามการขยายตัวทางธุรกิจมากขึ้น ดังนั้นการคิดค้นนาโนเทคโนโลยีรองรับการใช้งานจึงต้องมีการพัฒนางานวิจัยที่มีอยู่เดิมและงานวิจัยใหม่ๆ รองรับเพื่อสร้างมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ ใช้งานแล้วมีความปลอดภัยอยู่เสมอ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมอาหารที่ประเทศไทยเป็น Hub ทางด้านอาหารในภูมิภาคอาเซียน จึงจำเป็นที่จะต้องมีนวัตกรรมบรรจุภัณฑ์อาหารส่งจำหน่ายยังต่างประเทศและภายในประเทศไม่ให้ปนเปื้อนสิ่งสกปรกจากภายนอก และป้องกันไม่ให้อาหารเน่าเสียก่อนที่ผู้บริโภคจะซื้อมารับประทาน ซึ่งการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ที่สามารถรักษาสภาพภายในบรรจุภัณฑ์ให้มีการเปลี่ยนแปลงน้อยที่สุด เช่น ซองใส่สารดูดความชื้นที่บรรจุมาพร้อมกับขนมในกล่อง เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ผู้ผลิตใช้เพื่อคงสภาพภายในบรรจุภัณฑ์ให้ปราศจากความชื้น แต่วัสดุพลาสติกธรรมดาจะป้องกันการซึมผ่านของก๊าซได้เพียงระดับหนึ่งเท่านั้น เนื่องจากยังมีข้อจำกัดอีกหลายอย่างที่ต้องมีการวิจัยขจัดปัญหาที่เกิดในกระบวนการผลิตให้หมดไปในอนาคตเพิ่มเติม ซึ่งปัจจุบันได้มีการนำมาใช้งานจริงแล้ว โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมอาหารและการเกษตรแปรรูป แต่ผู้ผลิตนำนวัตกรรมบรรจุภัณฑ์มาใช้เพียงบางส่วนเพื่อรักษาคุณภาพและความปลอดภัยของอาหาร ซึ่งจะส่งผลต่อความมั่นใจและพึงพอใจของผู้บริโภคมากขึ้น

“ในอนาคต นาโนเทคโนโลยีจะเป็นเทคโนโลยีอเนกประสงค์ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับอุตสาหกรรมและภาคธุรกิจต่างๆ ได้หลากหลายสาขาและมีโอกาสทำให้เกิดนวัตกรรมสู่เชิงพาณิชย์สูง สร้างรายได้เข้าประเทศเพิ่มเติมได้มากขึ้น” ดร.เวฬุรีย์ กล่าว

Source: นิตยสาร Green Network ฉบับที่ 100 กรกฎาคม-สิงหาคม 2563 คอลัมน์ Report โดย กองบรรณาธิการ