การประชุมครั้งนี้เป็นความร่วมมือระหว่าง กรมควบคุมมลพิษ, กรุงเทพมหานคร และสมาคมส่งเสริมการผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน (ประเทศไทย) หรือ Thai SCP Network ร่วมกับ กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) และ สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน พร้อมเร่งเครื่อง “เศรษฐกิจหมุนเวียน” ให้ก้าวทันเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) และความท้าทายของโลกเดือด

ภัทรานันท์ ทองประพาฬ รองเลขาธิการนายกรัฐมนตรีฝ่ายการเมือง เปิดเผยว่า การพัฒนาในระยะต่อไปไม่อาจแยกเศรษฐกิจออกจากสิ่งแวดล้อมได้อีกต่อไป รัฐบาลจึงยกระดับความมุ่งมั่นด้านสภาพภูมิอากาศ ด้วยการปรับเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ให้เร็วขึ้นจากปี ค.ศ. 2065 เป็นภายในปี ค.ศ. 2050 หรือเร็วขึ้นถึง 15 ปี ซึ่งถือเป็นโจทย์ใหญ่ที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนของสังคม

นอกจากประเด็นคาร์บอนแล้ว รัฐบาลยังให้ความสำคัญกับปัญหา “ขยะอาหาร” ซึ่งเป็นหนึ่งในต้นตอสำคัญของการสูญเสียทรัพยากรและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้ผลักดันนโยบาย Zero Food Waste นำร่องในพื้นที่อุทยานแห่งชาติ และเตรียมพิจารณามาตรการทางกฎหมาย เพื่อเชื่อมโยงการจัดการขยะอาหารเข้ากับกระบวนการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) สำหรับโครงการขนาดใหญ่ สร้าง “มาตรฐานใหม่” ให้การพัฒนาโครงการต้องคำนึงถึงผลกระทบตลอดวงจรชีวิตอย่างเป็นระบบ

ด้าน ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการ สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ในฐานะประธาน Thai SCP Network กล่าวว่า การประชุมวิชาการในปีนี้จัดขึ้นในช่วงเวลาที่มีนัยสำคัญ เนื่องจากโลกกำลังนับถอยหลังสู่เส้นตายของเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ในปี 2030 โดยเฉพาะเป้าหมายที่ 12 (SDG 12) ว่าด้วยการผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน ซึ่งเปรียบเสมือน “จุดเชื่อมกลาง” ของทุกมิติการพัฒนา หากสามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมในระดับโครงสร้างพื้นฐานนี้ได้ จะส่งผลโดยตรงต่อการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

ในช่วงที่ผ่านมา Thai SCP Network ได้ยกระดับบทบาทจากเครือข่ายความร่วมมือเชิงจิตอาสา สู่การเป็น “สมาคม” อย่างเต็มรูปแบบ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการทำหน้าที่เป็นกลไกกลาง เชื่อมโยงนโยบายและนวัตกรรมระดับโลกสู่การลงมือปฏิบัติในระดับพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม หนึ่งในตัวอย่างสำคัญ คือ ความร่วมมือกับ Institute for Global Environmental Strategies (IGES) ประเทศญี่ปุ่น ในการขับเคลื่อนโครงการ “บูรณาการจัดการทรัพยากรพันธมิตรการท่องเที่ยวยั่งยืนกระบี่เพื่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน” (Krabi Sustainable Tourism Partnerships for Integrated Resource Management toward SDGs) จังหวัดกระบี่ ซึ่งสะท้อนการนำกรอบคิด SCP ไปประยุกต์ใช้กับบริบทพื้นที่จริง ควบคู่กับการเชื่อมโยงเครือข่ายความร่วมมือระดับภูมิภาคเอเชีย–แปซิฟิก ผ่านเครือข่าย APSCP เพื่อยกระดับบทบาทของประเทศไทยในเวทีภูมิภาค

“สำหรับทิศทางในอนาคต สมาคมฯ จะมุ่งเน้นการผลักดันนโยบายสู่การปฏิบัติจริง โดยล่าสุดได้ผนึกกำลังลงนาม MOU ร่วมกับ กรมบัญชีกลาง กรมควบคุมมลพิษ และองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก เพื่อขับเคลื่อนมาตรการ “การจัดซื้อจัดจ้างสีเขียวภาครัฐ (Green Public Procurement)” อย่างเป็นรูปธรรม โดยร่วมมือกับภาครัฐในการกำหนดทิศทางการข้อบังคับสำหรับการสร้างตลาดสีเขียวให้เกิดขึ้นในประเทศไทย เพื่อกระตุ้นให้ภาคอุตสาหกรรมเร่งปรับตัวสู่การผลิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมและเกิดการแข่งขันที่เป็นธรรม” ดร.วิจารย์ กล่าว

ธนัญชัย วรรณสุข รองอธิบดีกรมควบคุมมลพิษ กล่าวถึง สนธิสัญญาพลาสติกโลก และระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนของประเทศไทยว่า ทิศทางกติกาโลกด้านการจัดการพลาสติกกำลังเปลี่ยนอย่างรวดเร็ว และประเทศไทยจำเป็นต้องเร่งปรับตัวให้ทันต่อความคาดหวังใหม่ของสังคมโลก โดยเฉพาะการขับเคลื่อนภายใต้ แผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะพลาสติก ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566–2570) ซึ่งตั้งเป้าหมายท้าทายสำคัญ คือ การนำขยะพลาสติกเป้าหมายกลับเข้าสู่ระบบรีไซเคิลให้ได้ 100% ภายในปี 2570 ควบคู่กับการลดปริมาณขยะพลาสติกที่ต้องนำไปฝังกลบ และป้องกันไม่ให้หลุดรอดลงสู่ทะเลและแหล่งน้ำ

“หัวใจของการขับเคลื่อนอยู่ที่การปรับทั้ง “ต้นทาง–กลางทาง–ปลายทาง” ตั้งแต่การส่งเสริมการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่รีไซเคิลได้ (Eco-design) การลดการใช้พลาสติกที่ไม่จำเป็น ไปจนถึงการยกระดับระบบจัดการและการบังคับใช้กฎหมายที่เข้มข้นมากขึ้นในอนาคต เพื่อให้การจัดการพลาสติกเป็นไปอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน” ธนัญชัย กล่าว

ในภาพรวม การจัดการขยะพลาสติกกำลังกลายเป็นวาระร่วมของทุกภาคส่วนทั่วโลก ท่ามกลางสถานการณ์ที่มีขยะพลาสติกไหลลงสู่ทะเลและมหาสมุทรมากกว่า 11 ล้านตันต่อปี และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นถึง 3 เท่าในปี 2040 หากไม่มีมาตรการที่จริงจัง ซึ่งประเทศไทยมี “เศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy)” เป็นทุนเดิมสำคัญในการต่อยอดการแก้ปัญหา โดยถือเป็นหนึ่งในกลไกหลักของการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDGs) และการสร้างสมดุลระหว่างเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม

ในระดับประเทศ ไทยได้ดำเนินการตามแผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะพลาสติกมาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่แผนระยะที่ 1 (พ.ศ. 2563–2565) จนถึงระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566–2570) และขณะนี้กำลังเข้าสู่ช่วงเตรียมจัดทำแผนยุทธศาสตร์ใหม่ภายใต้กรอบปี พ.ศ. 2567–2573 โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการเปลี่ยนระบบการจัดการพลาสติกจากเศรษฐกิจเชิงเส้น ไปสู่เศรษฐกิจหมุนเวียนอย่างเต็มรูปแบบภายในปี 2573 ให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติและโมเดลเศรษฐกิจที่เน้นการเติบโตควบคู่กับการดูแลสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตประชาชน

การเดินหน้าสู่ “สนธิสัญญาพลาสติกโลก” จึงได้สะท้อนชัดว่าประเทศต่าง ๆ กำลังยกระดับการจัดการพลาสติกอย่างจริงจังและเข้มข้นมากขึ้น ซึ่งสอดรับกับทิศทางของประเทศไทยในการลดการใช้พลาสติกที่ไม่จำเป็น ออกแบบผลิตภัณฑ์ให้รีไซเคิลได้ และบูรณาการนโยบายระดับโลกเข้ากับการดำเนินงานในประเทศ เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขัน กระตุ้นการลงทุนในอุตสาหกรรมสีเขียว และมีส่วนร่วมอย่างเป็นรูปธรรมในการแก้ปัญหาขยะพลาสติกของโลกอย่างยั่งยืน

ความสำเร็จของการประชุมในวันนี้ จะเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญที่ตอกย้ำว่า การผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน (SDG 12) เป็นทางรอดของประเทศไทยในการรับมือกับวิกฤตโลกเดือด โดยสมาคมส่งเสริมการผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน (ประเทศไทย) หรือ Thai SCP พร้อมยืนหยัดทำหน้าที่เป็นที่แข็งแกร่งในการเชื่อมโยงนโยบายระดับประเทศสู่นวัตกรรมและการปฏิบัติในระดับพื้นที่ เพื่อผนึกกำลังภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วนให้ก้าวไปสู่สังคมคาร์บอนต่ำ และสร้างการเติบโตที่ยั่งยืนให้กับลูกหลานไทยในอนาคตได้อย่างมั่นคง

กรุงเทพฯ ประเทศไทย – 24 เมษายน 2568 — การขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาสภาพภูมิอากาศด้วยพลังของชุมชน กำลังจะเริ่มต้นขึ้นเมื่อ Bangkok Climate Action Week (BKKCAW) ประกาศจัดเทศกาลครั้งแรก ระหว่างวันที่ 28 กันยายน ถึง 4 ตุลาคม 2568 นี้

BKKCAW ไม่ใช่เพียงแค่งานที่จัดขึ้นในช่วงระยะเวลาเพียงหนึ่งสัปดาห์เท่านั้น แต่จะเป็นเวทีที่มีชีวิตชีวาที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในสังคมเพื่อสร้างอนาคตสีเขียวที่ครอบคลุมและยั่งยืน

หัวใจของ BKKCAW คือการเฉลิมฉลองพลังของการลงมือทำร่วมกัน ความคิดสร้างสรรค์ และความเข้มแข็งของชุมชน งานนี้ออกแบบในรูปแบบของเทศกาลในระดับเมือง ที่เชิญชวนชุมชนท้องถิ่น นักสร้างสรรค์ เยาวชน นักวิทยาศาสตร์ ผู้กำหนดนโยบาย นักกิจกรรม และสังคมในการร่วมสร้างสรรค์แนวทางแก้ไขปัญหาภูมิอากาศที่ทุกคนมีส่วนร่วม สนุกสนานและยืดหยุ่น พร้อมรับมือการเปลี่ยนแปลงในอนาคต

“การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศส่งผลกระทบต่อทุกคน และเราทุกคนต้องลงมือ ไม่ใช่เรื่องที่ควรปล่อยให้เป็นหน้าที่ของผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น” ลีโอ ฮอร์น-พัธโนทัย ผู้ดำเนินงานหลัก BKKCAW กล่าว

“จุดมุ่งหมายของ Bangkok Climate Action Week คือการกระตุ้นและเสริมพลังให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการเปลี่ยนผ่านสู่ความยั่งยืนสีเขียว ซึ่งหมายถึงการวางผู้คนไว้ที่ศูนย์กลาง ยกระดับเสียงสะท้อนและแนวทางของชุมชนท้องถิ่น เพื่อสร้างพื้นที่ที่ผู้มีบทบาทในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้สามารถร่วมกันกำหนดอนาคตได้”

เทศกาลนี้จัดโดย จัสท์ ทรานสิชั่นส์ อินคิวเบเตอร์ (Just Transitions Incubator – JUTI) ร่วมกับ กรุงเทพมหานคร (กทม.) โดยตระหนักถึงบทบาทสำคัญของเมืองใหญ่อย่างกรุงเทพฯ ที่อยู่แนวหน้าในการรับมือกับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ BKKCAW ตั้งเป้าจะใช้พลังงาน ความคิดสร้างสรรค์ และความมุ่งมั่นของผู้คนในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน

เวทีขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบผ่านความร่วมมือ

BKKCAW ท้าทายแนวคิดแบบเดิมๆ ที่มักนำโดยผู้เชี่ยวชาญ ภาครัฐ หรือองค์กรขนาดใหญ่เป็นแกนหลักในการออกแบบวิธีแก้ปัญหา แต่เน้นการยกระดับเสียงสะท้อนและแนวทางที่เริ่มจากรากฐาน ที่สามารถผลักดันการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบได้อย่างแท้จริง

BKKCAW ขอเชิญชวนร่วมค้นหามุมมองใหม่เกี่ยวกับเมือง ระบบเศรษฐกิจ และโครงสร้างทางสังคมของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยใส่ใจความห่วงใย ความเป็นธรรม และความยืดหยุ่นพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงในระยะยาวให้เป็นส่วนหนึ่งในทุกการขับเคลื่อนเพื่อสภาพภูมิอากาศ

ในงานจะมีการจัดกิจกรรมรูปแบบต่าง ๆ ที่เปิดให้สาธารณชนเข้าร่วม เช่น เวิร์กชอป นิทรรศการ การแสดง ห้องทดลองนโยบาย และงานทดลองที่นำโดยชุมชน เพื่อสร้างพื้นที่ให้กลุ่มคนที่หลากหลายได้แลกเปลี่ยนความคิด สร้างเครือข่าย เรียนรู้ และลงมือทำร่วมกัน

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้: จุดศูนย์กลางแห่งการเปลี่ยนแปลง

ในขณะที่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ต้องเผชิญกับภัยคุกคามที่เพิ่มขึ้นจากสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลง — ตั้งแต่น้ำท่วม คลื่นความร้อน มลพิษทางอากาศ ไปจนถึงการขาดแคลนทรัพยากร — BKKCAW ขอเชิญชวนให้เกิดความร่วมมือร่วมใจและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในระดับภูมิภาค เชิญชวนให้เมืองและชุมชนต่าง ๆ ได้เรียนรู้ซึ่งกันและกัน ร่วมสร้างสรรค์นวัตกรรม และลงมือทำไปด้วยกัน

“ถ้าเราสามารถหาเพื่อนร่วมเดินทางไปด้วยกัน ก็จะทำให้เกิดผลอย่างจริงจังและยั่งยืน และการที่เราเริ่มลงมือก่อนก็ยิ่งดี และตอนนี้ก็ถึงเวลาที่เราจะร่วมต้อนรับผู้คนให้มาร่วมเดินทางกับเรา” ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร กล่าว

เปิดรับสมัครผู้ร่วมจัดกิจกรรมในช่วงกลางเดือนพฤษภาคม ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมทางอีเมล
ลงทะเบียนเพื่อสมัครรับข่าวสารผ่านเว็บไซต์ของเรา
ติดตาม BKKCAW บนช่องทาง Instagram, Facebook และ LinkedIn

กรุงเทพมหานคร: 18 สิงหาคม 2564 รายงานการประเมินประจำปีของคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (The Intergovernmental Panel on Climate Change- IPCC) ซึ่งเผยแพร่ในสัปดาห์ที่ผ่านมาทำให้การอภิปรายเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศลุกเป็นไฟ โดย IPCC เชื่อว่าหากไม่ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระดับมหัพภาคให้ทันท่วงที การจำกัดอุณหภูมิไม่ให้สูงขึ้นเกินกว่า 1.5 องศาเซลเซียส หรือแม้แต่ 2 องศาเซลเซียส จะเป็นไปไม่ได้เลย

การเปลี่ยนแปลงหลายอย่างของสภาพภูมิอากาศไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในรอบหลายพันปี และการเปลี่ยนแปลงบางอย่างสร้างผลกระทบที่ไม่อาจแก้ไข่ได้ ผานเหมา ไจ่ (Panmao Zhai) ประธานร่วมของคณะกรรมการ IPCC กล่าวว่า “การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศได้ส่งผลกระทบต่อทุกภูมิภาคบนโลกแล้วในหลายๆ ด้าน และการเปลี่ยนแปลงก็มีแต่จะเกิดบ่อยขึ้นพร้อมกับอุณหภูมิที่สูงขึ้น”

รายงานคาดว่าจะมีคลื่นความร้อนเพิ่มขึ้น ฤดูร้อนยาวนานขึ้น และฤดูหนาวสั้นลง ฝนตกอย่างหนักจะทำให้เกิดอุทกภัย ในขณะที่หลายๆ ภูมิภาคจะประสบภัยแล้งรุนแรง รายงานกล่าวเตือนถึงระดับน้ำทะเลซึ่งจะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และระบบนิเวศน์ในมหาสมุทรจะถูกคุกคามจากน้ำที่มีอุณหภูมิสูงขึ้น การกลายเป็นกรดของน้ำทะเล และระดับออกซิเจนที่ลดลง

“การเปลี่ยนแปลงเช่นนี้อาจนำไปสู่หายนะซึ่งคาดว่าเกิดจากวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งจะเกิดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ในปีนี้ เช่น น้ำท่วมในเยอรมนีและเบลเยียมที่คร่าชีวิตผู้คนไป 209 คน และในจีนอีก 33 คน ภัยแล้งครั้งรุนแรงที่สุดเป็นอันดับสองในประวัติศาสตร์ของมลรัฐแคลิฟอร์เนีย และคลื่นความร้อนที่คร่าชีวิตผู้คน 815 คนในแคนาดา” กล่าวโดย ชิสากัญญ์ อารีพิพัฒน์, ผู้จัดการโครงการท้าลอง 22 วัน จาก ซิเนอร์เจีย แอนิมอล องค์กรพัฒนาเอกชนระหว่างประเทศ ซึ่งทำงานในลาตินอเมริกาและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เพื่อส่งเสริมการเลือกอาหารที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อช่วยต่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ป้องกันความเสียหายในอนาคต

ขณะนี้คณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (IPCC) แนะนำว่าต้องใช้มาตรการที่เข้มงวดต่อกรกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเพื่อป้องกันความเสียหายในอนาคต เพราะหากอุณหภูมิโลกสูงขึ้นถึง 2 องศาเศลเซียสจะมีผลกระทบต่อการเกษตรและสุขภาพ

นักวิจัยคาดการณ์ว่าการผลิตอาหารปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากกว่าหนึ่งในสี่ของของก๊าซเรือนกระจกทั้งหมดในโลก โดยปศุสัตว์และการประมงปล่อยก๊าซเรือนกระจกถึง 31% ของปริมาณดังกล่าว “เพื่อลดคาร์บอนฟุ๊ตปริ้นท์ เราต้องใช้มาตรการที่เข้มงวดขึ้น ซึ่งรวมถึงในระดับบุคคลด้วย หนึ่งในสิ่งที่ดีที่สุดที่แต่ละคนจะทำได้เพื่อลดผลกระทบคือการลดหรืองดการบริโภคผลิตภัณฑ์จากสัตว์ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักที่ก่อให้เกิดมลพิษมากที่สุด” ชิสากัญญ์ กล่าว

การลดการผลิตและบริโภคอาหารที่ทำจากสัตว์จะช่วยลดการปล่อยก๊าซมีเทนได้อย่างมาก ก๊าซมีเทนยังเป็นหนึ่งในข้อกังวลหลักซึ่งระบุไว้ในรายงานของ IPCC เนื่องจากมีปริมาณเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งโดยส่วนใหญ่แล้วเกิดจากการผลิตเชื้อเพลิงฟอสซิลและภาคปศุสัตว์ นอกจากนี้ ก๊าซมีเทนยังส่งผลกระทบในระยะยาวมากกว่าก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ถึง 25 เท่า

เมื่อพูดถึงการปศุสัตว์ ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ส่วนใหญ่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน ตัวอย่างเช่น การตัดไม้ทำลายป่าเพื่อใช้เป็นทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ หรือปลูกพืชอาหารสัตว์ เช่น ถั่วเหลือง ในขณะที่ก๊าซมีเทนส่วนใหญ่เกิดจากการย่อยอาหารของสัตว์ในการปศุสัตว์

เนื้อวัวที่ผลิตได้แต่ละกิโลกรัมปล่อยก๊าซเรือนกระจก 60 กิโลกรัม ชีสหนึ่งกิโลกรัม ปล่อยก๊าซเรือนกระจก 21 กิโลกรัม เมื่อเทียบกับการผลิตเต้าหู้ ซึ่งเป็นแหล่งโปรตีนจากพืชในน้ำหนักที่เท่ากันแล้ว การผลิตเนื้อวัวปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากกว่าเต้าหู้ 20 เท่า ส่วนชีสปล่อยก๊าซเรือนกระจก มากกว่าเต้าหู้ 7 เท่า การผลิตนมวัว 1 กิโลกรัมปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากถึง 2.8 กิโลกรัม ในขณะที่นมถั่วเหลืองปริมาณเท่ากันปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพียง 1 กิโลกรัมเท่านั้น

ซิเนอร์เจีย แอนิมอล ขอเชิญชวนทุกคนให้ลองปรับพฤติกรรมการบริโภค หันมาเริ่มไลฟ์สไตล์ใหม่ ที่ยั่งยืนและดีต่อโลกมากกว่าเดิม หนึ่งในนั้นคือการเปลี่ยนอาหารเพื่อช่วยบรรเทาวิกฤตสภาพภูมิอากาศ เราขอเชิญให้คุณเข้าร่วมโครงการ ท้าลอง 22 วัน และบริโภคอาหารจากพืชเป็นเวลา 22 วัน โดยผู้เข้าร่วมจะได้รับคำปรึกษาจากนักกำหนดอาหารพร้อมเคล็ดลับ และสูตรอาหารอร่อยๆ เป็นเวลา 22 วัน ผู้สนใจสามารถลงทะเบียนได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ที่ www.thaichallenge22.org

ดังนั้นเพื่อบูรณาการความร่วมมือของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาชน และท้องถิ่นในการสร้างความตระหนักถึงความเสี่ยงและผลของภัยพิบัติที่เกิดขึ้นในอนาคต รวมทั้งดำเนินการแก้ไขปัญหาวิกฤตโลกร้อนที่ยั่งยืน โดยการเพิ่มพื้นที่สีเขียวของประเทศให้เป็นไปตามเป้าหมายของยุทธศาสตร์ชาติให้ร้อยละ 55 ของพื้นที่ประเทศภายในปี 2579 นั้นเอง ซึ่งการจัดเสวนาในครั้งนี้ เพื่อเป็นการตอกย้ำให้ทุกฝ่ายเห็นถึงปัญหาที่จะเกิดขึ้นในอนาคตเพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาล่วงหน้าให้ทันเหตุการณ์

จิระศักดิ์ ชูความดี รองอธิบดีกรมป่าไม้ ได้กล่าวในงานเสวนา “วิกฤตโลกร้อนกับการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสีเขียว” ว่า ประเด็นของปัญหาวิกฤติของโลกร้อนที่เป็นเรื่องที่สำคัญมีผลกระทบต่อมวลมนุษยชาติทั่วโลก ซึ่งในเวทีการประชุมระดับโลก เช่น การประชุมสหประชาชาติ (UN) และ การประชุมองค์กรเศรษฐกิจระดับโลก (World Economic Forum : WEF) ในช่วงระยะที่ผ่านมาก็ได้สะท้อนถึงความห่วงใยในประเด็นความเสี่ยงของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่มีผลต่อเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมของมวลมนุษยชาติในโลกที่จะต้องเผชิญกับการเสี่ยงภัยจากภัยธรรมชาติ อุทกภัย ภัยแล้ง และวาตภัยซึ่งเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่นับวันจะทวีความรุนแรง และเกิดบ่อยครั้งในพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วโลก

เมื่อเร็วๆนี้ (17 พ.ค. 2562) สำนักหนังสือพิมพ์ เดอะการ์เดียน ได้เปลี่ยนภาษาที่ใช้สื่อสารเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมจาก คำว่า “การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ” หรือ “Climate Change” เป็นคำว่า “ภาวะคับขันของสภาพภูมิอากาศ” หรือ “Climate Emergency” และเปลี่ยนจากคำว่า “โลกร้อน” หรือ “Global Warming” มาเป็นคำว่า “วิกฤตโลกร้อน หรือ “Global Heating” เพื่อย้ำเตือน และสื่อสารให้เห็นถึงความรุนแรงของโลกร้อนที่จะส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อมวลมนุษยชาติ

จิระศักดิ์ กล่าวต่อว่า ในการเสวนาในครั้งนี้คณะผู้จัดการเสวนาต้องการให้ประชาชนคนไทยทุกคนได้รับรู้ ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสถานการณ์ของโลกร้อน และผลกระทบที่จะเกิดขึ้นทั้งในปัจจุบัน และในอนาคต จึงเป็นเรื่องที่สอดคล้องกับวิกฤตของสถานการณ์ของโลกร้อนที่เผชิญอยู่ในปัจจุบันตามที่ท่านทั้งหลายอาจจะประสบ เช่น การที่อุณหภูมิของอากาศร้อนสูงขึ้นในบางวันหรือบางพื้นที่กว่า 40 องศาเซลเซียส ซึ่งในอดีตที่ผ่านมาอาจจะไม่รู้สึกว่าอากาศร้อนเช่นนี้ และในหลายประเทศที่มีอุณหภูมิของอากาศร้อนสูงกว่า 50 องศาเซลเซียส เช่น ประเทศอินเดีย และประเทศในกลุ่มตะวันออกกลาง

นอกจากนี้ จะเห็นได้ว่าในปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงสภาพดินฟ้าอากาศที่แปรปรวนในทั่วทุกภูมิภาค เช่น ฝนตก ฝนแล้ง น้ำท่วมเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นรุนแรงและบ่อยครั้งก็เป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศของโลกที่ได้รับผลกระทบจากโลกร้อน ซึ่งมีประเด็นที่เกี่ยวข้องกับบทบาทของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และกรมป่าไม้ ซึ่งได้จัดทำแผนยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะประเด็นที่เป็นกรอบแนวคิดในการเสวนา คือ

1) ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 4.1 สร้างการเติบโตอย่างยั่งยืนบนสังคมเศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) ข้อ 4.1.4 รักษาและเพิ่มพื้นที่สีเขียวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม โดยการส่งเสริมการเพิ่มพื้นที่สีเขียวในเขตเมือง และชุมชน การส่งเสริมปลูกป่าเศรษฐกิจ

2) ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 4.3 สร้างการเติบโตอย่างยั่งยืนบนสังคมที่เป็นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศซึ่งมุ่งเน้นการปล่อยก๊าชเรือนกระจก และสร้างสังคมคาร์บอนต่ำ และการสร้างขีดความสามารถของประชาชนในการรับมือ และปรับตัวเพื่อลดความสูญเสีย และเสียหายจากภัยธรรมชาติ และผลกระทบที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

อย่างไรก็ตาม ทั้ง 2 ประเด็น เป็นหน้าที่ของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และกรมป่าไม้โดยตรงที่จะต้องมาเผยแพร่ความรู้ สื่อสารข่าวสารข้อมูล ให้ท่านทั้งหลายได้ทราบ ผมก็ต้องขอขอบคุณคณะผู้จัดงานที่ได้หยิบยกประเด็นนี้มาขยายผลได้ทันเหตุการณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการริเริ่มโครงการ “คนไทยร่วมใจปลูกต้นไม้ลดโลกร้อนอย่างยั่งยืน” “Sustainable Green Growth Cooperation Declaration :SGGC” ให้เป็น “วาระแห่งชาติ” ของภาคประชาชน เพื่อจุดกระแส และขับเคลื่อนวาระการปลูกต้นไม้ให้เป็นเรื่องที่ทุกคนต้องร่วมมือร่วมใจกันปลูกต้นไม้ในทุกวาระ ทุกโอกาสของวันสำคัญ ๆ ของประเทศ

“ในฐานะตัวแทนของหน่วยงานของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และกรมป่าไม้ ใคร่ขอชื่นชมในความริเริ่มจัดทำคำประกาศเจตนารมณ์การเพิ่มพื้นที่สีเขียว (Sustainable Green Growth Cooperation Declaration: SGGC) ให้เป็นวาระแห่งชาติของคนไทยทุกคนในการสร้างพลังของคนไทยให้มีจุดมุ่งหมายอย่างเดียวกัน คือ “ความยั่งยืน” ไว้ ณ เวทีการเสวนาแห่งนี้” จิระศักดิ์ กล่าว

สำหรับในประเด็นหัวข้อเรื่อง “การปลูกต้นไม้เป็นทุนหมุนเวียน และเป็นเงินออมเพื่อเกษียณอายุ” เป็นเรื่องใหม่ที่น่าสนใจอย่างยิ่งให้แก่ผู้ที่มีที่ดินปล่อยไว้ว่างเปล่าหรือใช้ประโยชน์ในที่ดินไม่คุ้มค่า ซึ่งอาจจะต้องถูกจัดเก็บภาษีที่ดินหากปล่อยทิ้งที่ดินไว้ว่างเปล่าในอัตราที่สูงขึ้นตั้งแต่ปี 2563 เป็นต้นไป ให้หันมาปลูกไม้มีค่า เช่น ไม้สัก ไม้ยางนา พะยูง ชิงชัน ประดู่ ฯลฯ ซึ่งขณะนี้กรมป่าไม้ได้มีการปรับปรุงแก้ไขพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. 2484 มาตรา 7 ให้ไม้มีค่าตามพระราชกฤษฎีกากำหนดไม้หวงห้าม พ.ศ. 2530 ที่ปลูกในที่ดินกรรมสิทธิ์และสิทธิครอบครองตามประมวลกฎหมายที่ดินไม่เป็นไม้หวงห้ามอีกต่อไป (พระราชบัญญัติป่าไม้ (ฉบับที่ 8) พ.ศ. 2562

ซึ่งขณะนี้ได้มีผลบังคับใช้แล้วเมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา โดยเจตนารมณ์ของกฎหมายต้องการให้ผู้ปลูกไม้มีค่าสามารถตัดได้ ขายคล่องเพียงแต่ต้องสำแดงแหล่งที่มาของไม้ให้ถูกต้องตามความเป็นจริงและถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อเป็นการกระตุ้นให้ประชาชนที่หันมาปลูกต้นไม้มีค่าทางเศรษฐกิจกันมากขึ้น ทั้งเพื่อประโยชน์ใช้สอยส่วนตัว หรือเพื่อปลูกไว้เป็นแหล่งรายได้หรือเก็บเป็นทรัพย์สินเพื่อเป็นมรดกให้ลูกหลาน นอกจากจะทำให้ประเทศได้พื้นที่สีเขียวเพิ่มขึ้นแล้ว ยังทำให้ภาคป่าไม้สามารถเป็นแหล่งดูดซับก๊าชเรือนกระจกที่ชดเชยการปล่อยก๊าชเรือนกระจก (CO2) ในภาคการผลิต เช่น ภาคพลังงาน ภาคขนส่ง และภาคอุตสาหกรรม ได้ในอีกทางหนึ่งด้วย

จิระศักดิ์ ได้กล่าวทิ้งท้ายถึงการสร้างกระแสการตื่นตัวเรื่องการปลูกต้นไม้ว่า เพื่อสร้างแหล่งทุนหมุนเวียนเป็นเงินออมให้ผู้ที่สนใจปลูกไม้มีค่าเพื่อเป็นแหล่งรายได้ และส่งมอบให้เป็นมรดกแก่ลูกหลาน จึงเป็นเรื่องที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในสถานการณ์ปัจจุบัน ซึ่งจากผลการวิจัยของธนาคารแห่งประเทศไทยพบว่าคนไทยส่วนใหญ่มีเงินเก็บเพื่อการเกษียณอายุไม่เพียงพอต่อการครองชีพในอนาคตในอีก 20 ปีข้างหน้า

จึงถือเป็นเรื่องที่สำคัญที่จะต้องมีการวางแผนการปลูกต้นไม้เพื่อเป็นหลักประกันชีวิตในอนาคต ซึ่งจะต้องยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 คือจะต้องให้มีความสมดุลทั้งในเชิงเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม โดย “มีความพอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกัน” ซึ่งเป็นหลักการของความยั่งยืน ดังนั้น จึงใคร่ขอให้ทุกท่านน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของพระองค์ท่าน ไปใช้ให้เกิดประโยชน์สุขในส่วนตน และส่วนรวมของประเทศให้ยั่งยืนต่อไป

มนุษยชาติไม่เคยถูกกดดันให้ยื้อยุดกับวิกฤตสิ่งแวดล้อมที่หนักหน่วงเช่นนี้มาก่อน ถ้าเราไม่ลงมือทำอย่างเร่งด่วน และทันทีเพื่อหยุดภาวะโลกร้อน อาจทำให้เกิดความเสียหายที่ไม่สามารถย้อนกลับคืนได้