นาย สุพัฒน์พงษ์ พันธ์มีเชาว์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน กล่าวว่า การลงนามความร่วมมือการบริหารจัดการงานวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยี ในครั้งนี้คาดว่าจะได้ประโยชน์ร่วมกันใน การกำหนดกรอบการวิจัยเรื่องพลังงานของประเทศอย่างยั่งยืน ตามแผนบูรณาการพลังงานระยะยาว 20 ปี รวม 5 แผน ประกอบด้วย แผนอนุรักษ์พลังงาน แผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือกแผนบริหารจัดการน้ำมันเชื้อเพลิง และแผนบริหารจัดการก๊าซธรรมชาติ ซึ่งถือเป็นความท้าทายอย่างยิ่งในการทำงานที่จะเป็นก้าวที่สำคัญที่จะผลักดันการทำงานร่วมกันให้เป็นประโยชน์ส่งต่อสู่จากรุ่นต่อรุ่นเพื่อให้มีพลังงานใช้อย่างเพียงพอ ในราคาที่จับต้องได้และเป็นธรรมกับทุกๆคน โดยกระทรวงพลังงานจะนำงบประมาณจากกองทุนส่งเสริมเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานที่มีอยู่ให้การสนับสนุนเพื่อสร้างโอกาสให้เกิดประโยชน์สูงสุดทางด้านพลังงานจากความร่วมมือในครั้งนี้ร่วมกัน

ด้าน นศ.ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กล่าวว่า กระทรวง อว.มีนักวิจัยและองค์ความรู้ด้านพลังงานที่สั่งสมมาหลายปีจากศูนย์เทคโนโลยีและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ซึ่งจะนำมาร่วมทำงานกับกระทรวงพลังงาน เพื่อให้เกิดงานวิจัยที่มุ่งเป้าที่เป็นประโยชน์ด้านพลังงานอย่างเป็นรูปธรรม จับต้องได้ ใช้ได้จริงและเป็นการสร้างโอกาสที่เป็นประโยชน์แก่ชาติบ้านเมืองในอนาคตต่อไป

นาย กุลิศ สมบัติศิริ ปลัดกระทรวงพลังงาน กล่าวว่า สำหรับบันทึกข้อตกลงความร่วมมือการบริหารจัดการงานวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานในครั้งนี้จะช่วยขับเคลื่อนประเทศสู่การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน สอดรับกับแนวทางของกระทรวงพลังงานในการเตรียมพร้อมรับมือในยุคดิจิทัล 4D+1E คือ 1. DIGITALIZATION เช่น การพัฒนาระบบดิจิทัลเพื่อบริหารจัดการพลังงานแบบอัจฉริยะ 2. DECARBONIZATION การลดคาร์บอน ส่งเสริมพลังงานหมุนเวียนที่มีปล่อยคาร์บอนน้อยลง 3. DECENTRALIZATION การพัฒนาระบบโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ รองรับการกระจายศูนย์สำหรับระบบผลิตไฟฟ้าในพื้นที่ต่าง ๆ 4.DE-REGULATION การผ่อนปรนกฎระเบียบ การเปิด Sandbox ให้เกิดการพัฒนาและทดสอบนวัตกรรมด้านพลังงาน ส่งเสริมให้เกิด Start up ด้านพลังงาน และ 5. ELECTRIFICATION เช่น การพัฒนายานยนต์ไฟฟ้า เป็นต้น

ด้าน รศ.นพ.สรนิต ศิลธรรม ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กล่าวว่า สำหรับกรอบการทำงานทิศทางงานวิจัยและพัฒนาด้านเทคโนโลยีพลังงานเบื้องต้น ได้แก่ เรื่องของพลังงานทดแทน พลังงานแสงอาทิตย์, พลังงานจากชีวมวลต่างๆ, ระบบกักเก็บพลังงาน, การจัดการพลังงาน, การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน และการขับเคลื่อนวิจัยและพัฒนาด้านเทคโนโลยีพลังงาน ซึ่งจะนำผลงานวิจัยที่ได้ไปพัฒนาต่อยอดให้เกิดประโยชน์ร่วมกันของทั้งสองกระทรวงและขยายสู่หลายงานอื่นๆของประเทศ เพื่อสร้างผลกระทบเชิงเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม ตอบสนองความต้องการที่แท้จริงของประเทศ ที่สำคัญจะเป็นแหล่งงานวิจัยและองค์ความรู้ด้านพลังงานที่สำคัญยิ่งของประทศในอนาคตสามารถนำไปใช้ประโยชน์ต่อยอดจากงานที่วิจัยที่มีอยู่เพื่อลดการใช้เงินทุนเริ่มต้นการวิจัย ลดระยะเวลาในการวิจัยและที่สำคัญลดการพึ่งพางานวิจัยจากต่างประเทศได้อีกทางหนึ่งด้วย

ทรัพยากรด้านพลังงานเป็นเรื่องสำคัญระดับชาติที่ทุกหน่วยงานต้องร่วมมือกันส่งเสริมการผลิตพลังงานไฟฟ้าให้มีศักยภาพและเพียงพอ ตลอดจนการใส่ใจต่อสิ่งแวดล้อม และไม่ให้ส่งผลกระทบต่อประชาชนโดยรวม จึงนำมาสู่การสัมมนา เรื่อง “อนาคตพลังงานไทย ใครกำหนด” ซึ่งเป็นการรวมตัวครั้งใหญ่ระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ประกอบด้วย กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมกับ สภาสมาคมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย และ สมาคมนิวเคลียร์แห่งประเทศไทย

การสัมมนาดังกล่าวได้รับเกียรติจาก รศ. นพ.สรนิต ศิลธรรม ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธานพิธีเปิดงาน พร้อมกล่าวปาฐกถาว่า “การส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิดการสัมมนาขึ้นในครั้งนี้เพื่อให้ทุกภาคส่วนได้แลกเปลี่ยนและเสนอความคิดเห็นหลากหลายเกี่ยวกับพลังงานไทย ซึ่งจะทำให้เกิดประโยชน์มากมายจากข้อมูลของวิทยากรที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญด้านพลังงานทั้งจากภาครัฐและเอกชนที่มาร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้สู่ผู้เข้าร่วมสัมมนาให้สามารถเก็บเกี่ยวความรู้ที่ได้รับฟังแล้วนำไปเป็นแนวทางกำหนดนโยบายให้กับแต่ละองค์กรต่อไป เพื่อดำเนินการด้านพลังงานให้เกิดประโยชน์ต่อประเทศชาติ ซึ่งในส่วนของกระทรวงฯ ได้ตั้งกองทุนขึ้นเพื่อส่งเสริมทั้งในและนอกมหาวิทยาลัยสำหรับสนับสนุนการทำวิจัยระดมสมองในการร่วมกำหนดพลังงานของไทยให้มีทิศทางที่ชัดเจน”

ทั้งนี้ การเสวนาดังกล่าวแบ่งออกเป็น 2 ช่วง โดยในช่วงเช้ามีผู้เข้าร่วมเสวนาจากหลากหลายหน่วยงาน ประกอบด้วย ดร.วันทนีย์ จองคำ สมาคมนิวเคลียร์แห่งประเทศไทย บรรยายหัวข้อ “การจัดเสวนา 4 ภาค ในปี 2561” ขณะที่ ธวัชชัย สำราญวานิช ผู้อำนวยการฝ่ายแผนการผลิตไฟฟ้าและระบบส่งการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศ บรรยายหัวข้อ “พลังงานฐาน” รวมถึง ดร.นุวงศ์ ชลคุป ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ, MTEC ร่วมเสวนาหัวข้อ “พลังงานทางเลือก” นอกจากนี้ ดร.วีรพัฒน์ เกียรติเฟื่องฟู ผู้อำนวยการกองนโยบายไฟฟ้า กระทรวงพลังงาน กล่าวเสวนาในหัวข้อ “นโยบายด้านพลังงาน” และมนูญ ศิริวรรณ ผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงาน ได้ร่วมบรรยายในหวั ข้อ “สถานการณ์ปัจจุบันด้านพลังงานของไทย”

สำหรับการเสวนาในช่วงบ่ายได้รับเกียรติจากผู้ทรงคุณวุฒิ นำโดย เจน นำชัยศิริ สมาชิกวุฒิสภา และในฐานะกรรมการและผู้จัดการใหญ่ บริษัท เอเชียไฟเบอร์ จำกัด (มหาชน) เสวนาเรื่อง “อนาคตพลังงานไทย ใครกำหนด” พร้อมกล่าวว่า “สถานการณ์และบทบาทพลังงานของไทยในปัจจุบันแต่ละชนิดล้วนมีข้อดี-ข้อเสียที่ส่งผลกระทบต่อส่วนรวม แต่สิ่งที่ต้องแก้ไขและดำเนินการต่อไป คือ หน่วยงานหรือสถาบันที่เกี่ยวข้องด้านพลังงานจะต้องนำข้อมูลที่ทำให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมเข้าถึงได้ และมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องของพลังงาน จึงจะสามารถร่วมมือกันด้านการใช้พลังงานในอนาคตให้เป็นไปในทิศทางที่จะเกิดประโยชน์ต่อประเทศโดยรวมได้อย่างแท้จริง”

ขณะที่ มนูญ ศิริวรรณ กล่าวบรรยายในหัวข้อ “สถานการณ์ปัจจุบันด้านพลังงานของไทย” ว่า “สถานการณ์ด้านพลังงานไทยต้องได้รับการปฏิรูปอย่างเป็นระบบเพื่อการเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงานให้กับประเทศ รวมไปถึงการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพภายใต้ความรับผิดชอบและการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจให้กับประเทศ”

ดร.วีรพัฒน์ เกียรติเฟื่องฟู กล่าวว่า “กระทรวงพลังงานได้ปรับแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศแบบระยะยาว รวมถึงได้ประเมินวัดค่าพยากรณ์หรือความต้องการการใช้ไฟฟ้าของประชาชนในแต่ละภูมิภาคเพื่อการจัดสรรพลังงานหมุนเวียน ตลอดจนการจัดการตามแผนอนุรักษ์พลังงานที่สามารถทำให้ลดการใช้ไฟฟ้าลงได้ โดยคำนึงแนวโน้มเทคโนโลยีสู่การพัฒนา การสร้างความสมดุลความมั่นคงของระบบไฟฟ้าเพื่อรองรับการผลิตพลังงานทดแทน และการรักษาระดับไฟฟ้าขายปลีกไม่ให้สูงขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายการส่งเสริมการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน เป็นต้น”

ทั้งนี้ ในการเสวนาดังกล่าวผู้ร่วมบรรยายต่างมีความเห็นสอดคล้องกัน ด้วยการเสนอให้ทุกภาคส่วนร่วมมือกันกำหนดทิศทางอนาคตพลังงานไทยให้เกิดความชัดเจนและส่งเสริมการใช้พลังงานบริสุทธิ์ พลังงานจากแสงอาทิตย์ พลังงานจากชีวมวล และพลังงานจากขยะรีไซเคิล เพื่อให้เป็นแหล่งพลังงานทางเลือกแก่ประชาชนทั้งประเทศ

Source: นิตยสาร Green Network ฉบับที่ 94 กรกฎาคม-สิงหาคม 2562 คอลัมน์ GREEN Scoop โดย กองบรรณาธิการ