นับเป็นวันที่ 9 ในเช้าวันอาทิตย์ที่สงครามได้ดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง จากการโจมตีร่วมกันของอิสราเอลและสหรัฐอเมริกา โดยจำนวนผู้เสียชีวิตในอิหร่านเพิ่มขึ้นมากกว่า 1,300 คน และในเลบานอนอีกประมาณ 300 คน โดยโครงสร้างพื้นฐานที่ถูกโจมตีประกอบไปด้วยคลังน้ำมันอัคดาเซียห์ทางตะวันออกเฉียงเหนือของกรุงเตหะราน โรงกลั่นน้ำมันเตหะรานทางตอนใต้ คลังน้ำมันชาร์รานทางตะวันตกของเมือง และคลังน้ำมันอีกแห่งในเมืองคาราจ ซึ่งสร้างความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของอิหร่านอย่างหนัก

หลังการโจมตีเพียงไม่กี่ชั่วโมง ชาวเมืองจำนวนมากรายงานว่าท้องฟ้ายังคงมืดหม่นแม้ดวงอาทิตย์จะขึ้นแล้ว ขณะที่ฝนที่ตกลงมาพร้อมเมฆสีดำกลับมีลักษณะผิดปกติ มีคราบมันคล้ายถูกปนเปื้อนน้ำมัน ส่งกลิ่นไหม้และสารเคมีลอยคลุ้งอยู่ในอากาศ

ฝนที่ตกลงมาจากสงครามดังกล่าว เรียกได้ว่าเป็น “ฝนกรดสีดำ” ซึ่งเป็นปรากฏการณ์มลพิษทางอากาศที่ส่งผลกระทบอย่างกว้างขวางต่อระบบนิเวศ สิ่งมีชีวิต และสิ่งปลูกสร้าง โดยเฉพาะในแหล่งน้ำอย่างแม่น้ำ ลำธาร และทะเลสาบ เมื่อฝนที่มีความเป็นกรดไหลผ่านดิน จะชะล้างอะลูมิเนียมจากดินลงสู่แหล่งน้ำ ทำให้ระดับความเป็นกรดเพิ่มขึ้นและเป็นอันตรายต่อสัตว์น้ำหลายชนิด

ฝนกรดยังสร้างความเสียหายต่อพืชและป่าไม้  ทำให้ดินสูญเสียแร่ธาตุและสารอาหารสำคัญที่ต้นไม้ต้องใช้ในการเจริญเติบโต พร้อมทั้งปล่อยอะลูมิเนียมที่เป็นพิษต่อรากพืช ในพื้นที่ภูเขาหรือที่สูง หมอกและเมฆที่มีความเป็นกรดยังสามารถทำลายใบและเข็มสนของต้นไม้ ส่งผลให้ต้นไม้ดูดซับแสงแดดได้น้อยลง อ่อนแอต่อความหนาวและโรค

ขณะเดียวกัน มลพิษที่เป็นต้นเหตุของฝนกรดยังเชื่อมโยงกับความเสี่ยงต่อสุขภาพของมนุษย์ เช่น โรคหอบหืด โรคหัวใจ และการระคายเคืองดวงตา โดยเฉพาะก๊าซไนโตรเจนออกไซด์ที่มีส่วนก่อให้เกิดโอโซนระดับพื้นดิน ซึ่งเป็นมลพิษที่ส่งผลโดยตรงต่อระบบทางเดินหายใจ ชาวเมืองบางส่วนรายงานว่ามีอาการปวดศีรษะและหายใจลำบาก

หน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมของอิหร่านจึงออกคำเตือนให้ประชาชนหลีกเลี่ยงการออกจากบ้าน ขณะที่สภากาชาดอิหร่านระบุว่า การระเบิดของคลังน้ำมันทำให้มีการปล่อยสารพิษจำนวนมากสู่ชั้นบรรยากาศ ทั้งสารประกอบไฮโดรคาร์บอน ซัลเฟอร์ และไนโตรเจนออกไซด์ พร้อมเตือนว่าหากเกิดฝนตกในช่วงที่มลพิษยังคงลอยอยู่ในอากาศ หยดฝนอาจมีความเป็นกรดสูงและเป็นอันตรายต่อผิวหนังและปอดอย่างรุนแรง

อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์ควันพิษและฝนกรดสีดำเหนือกรุงเตหะรานหลังการโจมตีคลังน้ำมัน ไม่ได้สะท้อนเพียงความรุนแรงของสงครามในเชิงยุทธศาสตร์เท่านั้น แต่ยังสะท้อนให้เห็น “มิติที่ถูกมองข้าม” ของความขัดแย้งสมัยใหม่ อย่างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของผู้คนที่ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับสนามรบโดยตรง แต่กลับประกอบสร้างความย้อนแย้งของโลกยุคปัจจุบัน ในขณะที่ประชาชนทั่วโลกพยายามลดการใช้พลาสติก ประหยัดพลังงาน หรือปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อช่วยลดการปล่อยคาร์บอน ไม่ว่าจะเป็นการใช้หลอดกระดาษ ใช้ถุงผ้า หรือนวัตกรรมรักษ์โลกอีกมากมาย

แต่ความเสียหายทางสิ่งแวดล้อมจากกิจกรรมของรัฐหรือองค์กรขนาดใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นสงคราม อุตสาหกรรมพลังงาน หรือโครงสร้างเศรษฐกิจที่พึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล กลับสามารถปล่อยมลพิษในปริมาณมหาศาลภายในเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมง สิ่งนี้ทำให้คำถามสำคัญด้านสิ่งแวดล้อมไม่ได้อยู่แค่ที่พฤติกรรมของ “คนตัวเล็ก” เท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับการตัดสินใจระดับนโยบายและโครงสร้างอำนาจที่กำหนดทิศทางการใช้ทรัพยากรของโลก

ที่มา : ALJAZEERA, Earth, EPA, Time of Israel

นายสนธิรัตน์ สนธิจิรวงศ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน เผยถึงแนวทางการรับมือจากสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางระหว่าง สหรัฐฯ-อิหร่าน ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมาที่ส่งผลต่อความผันผวนของเชื้อเพลิงในตลาดโลก ซึ่งกระทรวงพลังงานได้เตรียมพร้อมรับสถานการณ์ โดยปัจจุบันมีน้ำมันเพียงพอต่อการบริโภคภายในประเทศ สามารถใช้ได้สูงสุดถึง 50 วัน แบ่งเป็นน้ำมันดิบ ที่ใช้ได้ 36 วัน (4,133 ล้านลิตร) และน้ำมันสำเร็จรูปที่ใช้ได้ 14 วัน (1,468) ส่วนปริมาณก๊าซ LPG สำรองได้ 17 วันเพื่อใช้ในภาคครัวเรือน (101 ล้านกิโลกรัม) และยังสามารถนำเข้าจากแหล่งอื่นมาทดแทนได้ไม่กระทบการบริโภคภายในประเทศ

นอกจากนี้ ยังเผยถึงแนวทางการรับมือสถานการณ์น้ำมันในช่วงตลอดหลายเดือนที่ผ่านมา ซึ่งกระทรวงพลังงานได้บริหารความเสี่ยง โดยลดสัดส่วนการนำเข้าน้ำมันจากตะวันออกกลางลงเหลือครึ่งหนึ่ง ส่วนการผลิตน้ำมันดิบภายในประเทศ หากมีความจำเป็นก็จะขอความร่วมมือให้งดการส่งออกน้ำมันดิบ และเพิ่มปริมาณการผลิตขึ้น สำหรับด้านราคาน้ำมันในตลาดโลก กองทุนน้ำมันเชื่อเพลิงมีแผนรองรับในกรณีฉุกเฉินเพื่อบริหารจัดการไม่ให้เกิดผลกระทบต่อประชาชนไว้แล้ว

“ขอให้ประชาชนมีความมั่นใจว่า กระทรวงพลังงานจะสามารถบริหารจัดการสถานการณ์ด้านความมั่นคงของการจัดหาน้ำมันเชื้อเพลิงให้มีใช้อย่างต่อเนื่อง และด้านราคาไม่ให้เกิดความผันผวนจนส่งผลกระทบต่อประชาชน” รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานกล่าว

Source: FB กระทรวงพลังงาน @ministryofenergy ,  FB สนธิรัตน์ สนธิจิรวงศ์ @Sontirat.S

หลังการประกาศท่าทีดังกล่าวของสหรัฐฯ ทำให้ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกเพิ่มขึ้นทันทีกว่า 3% โดยคำสั่งซื้อน้ำมันดิบชนิดเบรนท์ล่วงหน้าเพิ่มขึ้น 3.2% ไปอยู่ที่ 74.30 ดอลลาร์/บาร์เรล ซึ่งนับเป็นระดับราคาที่สูงที่สุดนับตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน ในขณะที่ราคาน้ำมันดิบเวสต์ เท็กซัส อินเตอร์มีเดียต (ดับเบิลยูทีไอ) ได้ปรับตัวสูงขึ้นเช่นกัน โดยปรับตัวขึ้นกวา 2.9% มาอยู่ที่ระดับ 65.87 ดอลลาร์/บาร์เรล ซึ่งเป็นราคาสูงสุดนับตั้งแต่วันที่ 30 ตุลาคมปีที่ผ่านมาเช่นกัน

นายปีเตอร์ เคียร์แนน นักวิเคราะห์ด้านพลังงานของบริษัทวิจัยอีโคโนมิสต์ อินเทลลิเจนซ์ ยูนิท (อีไอยู) ระบุว่า การสูญเสียน้ำมันดิบจากอิหร่านจากมาตรการดังกล่าว จะส่งผลให้เกิดแรงกดดันต่อตลาดโลกสูงมากขึ้น ในท่ามกลางความไม่แน่นอนทางการเมืองที่ส่งผลลบต่อผู้ส่งออกรายอื่นอย่างประเทศเวเนซุเอลาและลิเบียอยู่แล้ว อีกทั้งมาตรการดังกล่าวยังมาเกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกันกับการปรับลดปริมาณน้ำมันดิบในตลาดโลกของกลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมัน หรือ โอเปค นั่นยิ่งทำให้ซัพพลายในตลาดที่ก่อนหน้านี้ตึงตัวอยู่แล้ว มีผลให้น้ำมันดิบเบรนท์ปรับราคาสูงขึ้นกว่า 1 ใน 3 ส่วนดับเบิลยูทีไอเองก็ปรับราคาเพิ่มขึ้นเช่นกัน โดยปัจจุบันปรับขึ้นแล้วกว่า 40%

ทั้งนี้ความเคลื่อนไหว และราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้นดังกล่าว จะส่งผลกระทบมากที่สุดต่อกลุ่มประเทศในภูมิภาคเอเชีย ทั้งนี้เพราะประเทศอย่างจีนและอินเดีย ถือเป็นลูกค้ารายใหญ่สุดของอิหร่าน รวมถึงเกาหลีใต้เองซึ่งก่อนหน้านี้นำเข้าน้ำมันจากอิหร่านเพื่อใช้ในอุตสาหกรรมปิโตรเคมีก็อาจจะได้รับผลกระทบนี้ด้วยเช่นกัน