ดร.นรินทร์ เผ่าวณิช รองผู้ว่าการเชื้อเพลิง การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) และดร.ศุภิชัย ตั้งใจตรง กรรมการผู้อำนวยการศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (Chula Unisearch) ร่วมลงนามสัญญามอบทุนวิจัยและพัฒนานวัตกรรม “การศึกษากระบวนการปรับปรุงคุณภาพน้ำจากแหล่งน้ำดิบธรรมชาติ ณ พื้นที่กรณีศึกษา เพื่อการผลิตไฮโดรเจนด้วยกระบวนการแยกน้ำด้วยไฟฟ้า” โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.พิสุทธิ์ เพียรมนกุล กรรมการ กฟผ. และประธานกรรมการธรรมาภิบาลและความยั่งยืน กฟผ.นายวีระ ตั้งวิชาชาญ  ผู้ช่วยผู้ว่าการบริหารเชื้อเพลิง กฟผ. และ ผศ.ดร.ชัยพร ภู่ประเสริฐ กรรมการบริหารคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมเป็นสักขีพยาน ณ ห้องแถลงข่าว ชั้น 3 อาคาร 50 ปี กฟผ. สำนักงานใหญ่ กฟผ.

ดร.นรินทร์ เผ่าวณิช รองผู้ว่าการเชื้อเพลิง กฟผ. กล่าวว่า กฟผ. ในฐานะหน่วยงานที่ดูแลรักษาความมั่นคงด้านพลังงานไฟฟ้าของประเทศ ควบคู่กับการให้ความสำคัญในการดูแลรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ประเทศสามารถบรรลุเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) ภายในปี ค.ศ. 2050 และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net-Zero GHG Emission) ภายในปี ค.ศ. 2065 ผ่านกลยุทธ์สำคัญด้วยการเพิ่มสัดส่วนการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน และการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้ในการผลิตไฟฟ้า ตลอดจนศึกษาเชื้อเพลิงและเทคโนโลยีที่ไม่ปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ โดยในอนาคต กฟผ. มีแผนนำไฮโดรเจนมาใช้เป็นเชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้าจากเดิมที่ใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล ความร่วมมือในการวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตเชื้อเพลิงไฮโดรเจนจากน้ำด้วยกระบวนการแยกน้ำโดยไฟฟ้า พร้อมต่อยอดสู่การทดลองในระบบต้นแบบ (Pilot Scale) ก่อนนำไปใช้งานจริง ซึ่งองค์ความรู้ที่ได้จะมีส่วนช่วยผลักดันให้ไฮโดรเจนเป็นเชื้อเพลิงหลักในการผลิตไฟฟ้าอย่างยั่งยืน

ดร.ศุภิชัย ตั้งใจตรง กรรมการผู้อำนวยการศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า มีความมุ่งมั่นที่จะสนับสนุนเป้าหมายของ กฟผ. ในการผลิตไฟฟ้าโดยใช้เชื้อเพลิงไฮโดรเจน ผ่านการศึกษาการปรับปรุงคุณภาพน้ำจากแหล่งน้ำดิบธรรมชาติ โดยบุคลากรที่มีศักยภาพสูง ตลอดจนการวิจัยเชิงนวัตกรรมและการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาครัฐและสถาบันการศึกษา เพื่อนำองค์ความรู้และเทคโนโลยีตอบโจทย์ความท้าทายด้านพลังงานสะอาดและการลดการปล่อย ก๊าซเรือนกระจก ความร่วมมือในครั้งนี้เป็นก้าวสำคัญในการเสริมสร้างศักยภาพของประเทศให้บรรลุเป้าหมายด้านความยั่งยืน และขับเคลื่อนประเทศไทยให้ก้าวไปสู่อนาคตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การศึกษาวิจัยในครั้งนี้ มีระยะเวลาดำเนินการ 1 ปี 6 เดือน โดยเริ่มตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2568 – 30 กันยายน 2569

สำหรับ Toyota Tsusho เป็น 1 ใน 17 กลุ่มบริษัทที่อยู่ภายใต้ Toyota Group โดยดำเนินธุรกิจในเครือที่เกี่ยวกับการนำเข้าและส่งออก ค้าขายในประเทศญี่ปุ่นและระหว่างประเทศ โดย โตโยต้า ทูโช (ไทยแลนด์) ได้เข้าจดทะเบียนดำเนินธุรกิจในประเทศไทย ผ่านบริษัทต่าง ๆ จำนวนของประเทศมาก มาตั้งแต่ปี พ.ศ.2500

ผู้แทนการค้า กล่าวว่า ที่ผ่านมา โตโยต้า ทูโช (ไทยแลนด์) มีความร่วมมือกับฝ่ายไทยอย่างเป็นรูปธรรม ได้แก่ โครงการความร่วมมือกับไทยในการผลิตต้นแบบรถกระบะไฟฟ้าดัดแปลง จากรถกระบะที่มีอายุมากกว่า 10 ปี โดยใช้วัสดุอุปกรณ์นำเข้าจากต่างประเทศและจากการพัฒนาชิ้นส่วนในประเทศ โดยดำเนินการร่วมกัน ระหว่างวิศวกรจากประเทศญี่ปุ่นและไทย มีการทดสอบคุณภาพและความปลอดภัยตามแนวปฏิบัติของประเทศญี่ปุ่น ซึ่งได้รับการจดทะเบียนยานยนต์ไฟฟ้าดัดแปลงจากกรมการขนส่งทางบก และได้ผ่านการวิ่งทดสอบการใช้งานบนท้องถนนจริงเป็นระยะทางกว่า 7,000 กิโลเมตร ทั้งนี้ ได้นำรถต้นแบบแสดงในงาน Idemitsu Super Endurance Southeast Asia Trophy 2023 ด้วยแล้ว

นอกจากนั้น โตโยต้า ทูโช (ไทยแลนด์) ได้ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือกับ ปตท. ในโครงการนำถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่ไม่ได้มาตรฐานมารีไซเคิลเป็นผลิตภัณฑ์อื่นเพื่อนำกลับมาใช้ในกระบวนการซ่อมบำรุงภายใต้กลุ่มธุรกิจเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy)

“จากการหารือกับผู้บริหาร Toyota Tsusho ที่ประเทศญี่ปุ่น ด้านธุรกิจเชื้อเพลิงไฮโดรเจน เพื่อเปลี่ยนผ่านภาคอุตสาหกรรมสู่การใช้พลังงานสะอาดเพื่อรองรับกฎระเบียบด้านผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของหลายประเทศทั่วโลก Toyota Tsusho เห็นว่าประเทศไทย มีความพร้อมด้านวัตถุดิบในการผลิต Biogas และบุคลากรที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญ จึงอยู่ระหว่างการพิจารณาที่จะเข้ามาลงทุนขนาดใหญ่ในธุรกิจด้านนี้ในประเทศไทย” ผู้แทนการค้าย้ำ

ที่มา: สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ทำเนียบรัฐบาล

1. RDF : Refuse Derived Fuel

เชื้อเพลิงชีวภาพจากของเสียและวัสดุเหลือใช้ทั้งชุมชนและอุตสาหกรรมที่ไม่อันตราย ปัจจุบันยังอ้างอิงคุณภาพเชื้อเพลิงตาม ASTM ของสหรัฐอเมริกา แต่ในอนาคต เมื่อสำนักงานมาตรฐานอุตสาหกรรมพิจารณาร่างมาตรฐาน RDF ไทย และประกาศใช้ จะมี RDF ไทยที่ได้มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) อีกด้วย ปัจจุบัน RDF ไม่ใช่เพียงเชื้อเพลิงจากขยะที่คอยป้อนโรงไฟฟ้าขยะอีกต่อไป แต่ได้มีการพัฒนาเป็นระดับพรีเมียม คือ SRF : Solid Recovered Fuel มีความบริสุทธิ์เพียงพอที่จะใช้กับโรงงานอุตสาหกรรมอื่นๆ ได้อีกด้วย

2. RDF to Fuel

ด้วยการนำ RDF ผ่านกระบวนการ Gasification และผ่านการทำความสะอาดก๊าซแต่งเติมด้วย Catalytic กลั่นเป็นน้ำมัน ท่านสามารถจะเลือกชนิดของน้ำมันที่ต้องการได้หลายชนิด ปัจจุบันมีการผลิตเชิงพาณิชย์แล้วในประเทศแคนาดา สหรัฐอเมริกา และญี่ปุ่น คนไทยอย่างเราๆ ท่านๆ นั่งรอการเปิดตัวเทคโนโลยีได้ อีกไม่นานเกินรอ

3. Plastics to Oil

น้ำมันเชื้อเพลิงสังเคราะห์จากขยะพลาสติก ซึ่งมีราคาขายปลีก อยู่ที่ 15-20 บาทต่อลิตร ขึ้นลงตามราคาน้ำมันในตลาดโลก ขยะพลาสติกจากบ่อฝังกลบและเศษพลาสติกที่ไม่สามารถรีไซเคิลได้แล้ว สามารถนำมาใช้ผลิตน้ำมันด้วยกระบวนการ Pyrolysis เพื่อเปลี่ยนเป็นน้ำมันสังเคราะห์ใช้แทนน้ำมันเตา (Heavy Oil) เพื่อลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์เพื่อใช้ในกระบวนการผลิตอีกด้วย หากมีการคัดแยกและทำความสะอาดพลาสติก เบื้องต้น ขยะพลาสติก 1 ตัน จะได้น้ำมันประมาณ 60-70% จึงคุ้มค่าการลงทุน ส่วนเทคโนโลยีได้มีการพัฒนามากว่า 10 ปีแล้ว จึงค่อนข้างจะมีปัญหาน้อย ข้อควรคำนึงก็คือ ต้องมีการเตรียมการเรื่องแหล่งเชื้อเพลิง ทั้งปริมาณที่เพียงพอและมีให้ใช้ตลอดระยะเวลาอีกด้วย

4. SAF : Sustainable Aviation Fuel

เชื้อเพลิงอากาศยานที่ยั่งยืนที่ผลิตจากทรัพยากรทางชีวภาพ (Biological Resources) ใช้แล้วไม่หมดไป สามารถช่วยลดการปล่อยคาร์บอนได้มากถึง 80% ก่อนหน้านี้ น้ำมันเครื่องบินได้มีการผสมเชื้อเพลิงชีวภาพเพียง 2% เท่านั้น แต่เมื่อคณะกรรมาธิการยุโรปกำลังพิจารณาออกกฎหมาย RefuelEU Aviation Initiative ตามมติคณะรัฐมนตรีแห่งสหภาพยุโรป กำหนดให้มีการใช้น้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานแบบยั่งยืน (SAF : Sustainable Aviation Fuel) ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ใน พ.ศ. 2568 จึงได้รับความสนใจจากทุกประเทศทั่วโลก

5. Wood Pellets : Black and White

สถานการณ์ชีวมวลอัดแท่งในประเทศไทยกำลังกลับมาสดใสอีกครั้งหนึ่ง อันเนื่องมาจากภาวะโลกร้อนก็ว่าได้ จากราคาขายตันละ 2,800 บาท มาสู่ราคา 3,800-4,200 บาท แท้ที่จริงแล้วผู้ซื้อไม่ได้ต้องการใช้แค่เชื้อเพลิง แต่ต้องการเครดิตคาร์บอนของ Wood Pellets อีกด้วย ปัจจุบันกรมป่าไม้ได้อนุญาตให้ผลิตกว่า 90 โรงงาน แต่มีผู้ผลิตจริงประมาณ 30 โรงงานเท่านั้น โรงงานที่เหลือกำลังรอเวลาที่ราคาและปริมาณความต้องการมากขึ้น ส่วนตลาดต่างประเทศ ญี่ปุ่นดูจะเป็นลูกค้ารายใหญ่ที่สุดของไทย ซึ่งก็คงต้องต่อรองกันในเรื่องของราคาและเงื่อนไขการส่งออก Wood Pellets ผู้ผลิตไทยยังต้องปรับปรุงเรื่องการขอ “เครื่องหมายผลิตภัณฑ์ไม้จากธรรมชาติ หรือป่าปลูกที่มีการจัดการป่าอย่างถูกต้องตามหลักเกณฑ์ที่ยอมรับ” เช่น FSC หรือ PEFC ซึ่งเป็นการรับรองผ่านบุคคลที่ 3 (Third Party Certification) ข้อมูลจากศูนย์วิจัยกสิกรไทยประเมินว่าญี่ปุ่นจะมีความต้องการ Wood Pellets เพิ่มขึ้นเป็น 5 ล้านตัน ซึ่งผลิตได้เองเพียง 1 ล้านตันต่อปี สำหรับประเทศไทยปัจจุบันผลิตชีวมวลอัดแท่งได้ไม่ถึง 1 ล้านตันต่อปี ส่วนใหญ่เป็นการใช้ภายในประเทศ

6. BIOMASS to Liquid

อีกเทคโนโลยีหนึ่งที่ไม่ควรมองข้าม เนื่องจากสามารถตั้งโรงงานผลิตเล็กๆ ในตู้คอนเทนเนอร์ได้ การลงทุนก็ไม่สูงนัก ชุมชนรวมตัวกันก็ลงทุนได้ วัตถุดิบหาง่าย มีสม่ำเสมอ โดยผ่านกระบวนการ Gasification ที่สำคัญก็คือสารเร่งปฏิกิริยาอันเป็นเทคโนโลยีที่ต้องเรียนรู้

7. BIOGAS (ก๊าซชีวภาพ)

เทคโนโลยีพื้นฐานระดับชุมชนของไทยกำลังเปล่งประกายเป็นอัญมณีล้ำค่าในอนาคตอันใกล้ เนื่องจากวัตถุดิบมาจากของเสียและของเหลือใช้ที่เป็นอินทรีย์สาร อีกทั้งประเทศไทยเป็นเมืองร้อน อุณหภูมิเหมาะสมต่อเทคโนโลยีก๊าซชีวภาพ อากาศของโลกที่แปรปรวน ทำให้การใช้เชื้อเพลิงที่มีต้นกำเนิดจากของเสียจะทวีความสำคัญมากเป็นเงาตามตัว ไม่ว่าท่านจะผลิตไบโอแก๊สด้วยเทคโนโลยี Wet Biogas หรือ Dry Biogas จะผลิตเพื่อใช้ความร้อนหรือเพื่อผลิตไฟฟ้า จากวันนี้ไปราคาขายจะถูกบวกด้วยคาร์บอนเครดิต พร้อมด้วยโอกาสการไปสู่เทคโนโลยีอื่นๆ อีกด้วย

8. BIOGAS to Hydrogen

ขณะที่นักวิจัยไทยกำลังมุ่งมั่นวิจัยการผลิตเชื้อเพลิงไฮโดรเจน จากก๊าซชีวภาพ มีข่าวใหญ่ในวงการเทคโนโลยีว่า โตโยต้า ร่วมมือกับเครือเจริญโภคภัณฑ์ (CP Group) ผลิตไฮโดรเจนจากก๊าซชีวภาพด้วยการใช้มูลของไก่ โดยจะเริ่มผลิตไฮโดรเจนขนาด 1,000 ลิตรต่อชั่วโมง ที่จังหวัดสมุทรปราการ เป็นโครงการนำร่อง

9. HTT : Hydro Thermal Treatment

เทคโนโลยีกลางเก่ากลางใหม่ที่มีการใช้เชิงพาณิชย์มานานได้เวลาขยายการใช้งานในเมืองไทยเพิ่มขึ้นแล้ว HTT เป็นเทคโนโลยีที่ไม่ซับซ้อน ด้วยการใช้แรงดันไอน้ำ+อุณหภูมิ+ ระยะเวลา เพื่อทำให้สารอินทรีย์รวมทั้งพลาสติกกลายเป็นผง จะเรียกว่า RDF ก็คงไม่ผิด ซึ่งนอกจากจะปราศจากมลพิษแล้ว ยังมีค่าความร้อนสูงเมื่อนำไปใช้เป็นเชื้อเพลิงอีกด้วย HTT มีต้นทุนต่ำกว่าเตาเผาและใช้ประโยชน์ได้กว้างกว่า อาจมีจุดอ่อนที่ยังไม่เหมาะกับการใช้ในโครงการขนาดใหญ่ HTT สามารถใช้กับการลอกพลาสติกหุ้มสายไฟออกจากเส้นลวด การจัดการขยะติดเชื้อ และใช้กับชีวมวล โดยไม่ทำให้โลหะหรือแก้วที่ติดอยู่ด้วยกันเสียหาย เนื่องจากใช้อุณหภูมิประมาณ 200 องศาเซลเซียสเท่านั้น ส่วนประกอบหลักของเครื่อง ประกอบด้วย 1. ถังปฏิกรณ์ (Reactor) 2. หม้อไอน้ำ (Boiler) และ 3. ระบบบำบัดน้ำเสียและระบบควบคุมการทำงาน เป็นต้น

10. Electronics Waste

การจัดการซากผลิตภัณฑ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ เป็นธุรกิจกองทัพมดของไทย ซึ่งกำลังจะเติบโตขึ้น เมื่อมีเทคโนโลยีที่คุ้มค่าต่อการลงทุนทยอยเข้ามาจากการขอรับการสนับสนุนการลงทุน BOI ได้ทราบว่า มีการขอ BOI เพื่อลงทุนด้าน E-Waste เป็นโรงงานทันสมัยในจังหวัดระยอง เพื่อรองรับการขยายตัวของการผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งเป็นเทคโนโลยีระดับ Zero Waste ไม่มีของเสียไปฝังกลบ

ความเห็นจากนักวิชาการและภาคเอกชนต่อแนวคิดยุทธศาสตร์การพัฒนา เศรษฐกิจแบบ BCG Economy

ถนนเทคโนโลยีทุกสายมุ่งสู่ BCG (Bio-Circular-Green Economy) เกิดเป็นนวัตกรรมด้านธุรกิจ ใหม่ๆ มากมายจากทั้งชีวมวล ของเสีย และวัสดุเหลือใช้ที่ใครหลายคนมองข้าม เช่น น้ำมันปาล์ม และน้ำมัน ใช้แล้ว (Used Cooking Oil) สามารถพัฒนาให้เป็นน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับอากาศยานแบบยั่งยืน (SAF : Sustainable Aviation Fuel) การสนับสนุนการต่อยอดความรู้และความร่วมมือการพัฒนาตั้งแต่ระดับนำร่อง ไปสู่การทดสอบเชิงพาณิชย์ จะช่วยให้ประเทศไทยสามารถยกระดับความสามารถในการแข่งขันด้าน เทคโนโลยีการผลิตเชื้อเพลิงจากฐานชีวภาพได้ และที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วเหนือความคาดหมายก็คือ การผลิตไฮโดรเจน ซึ่งได้ผ่านการวิจัยและพัฒนาจนกลายมาเป็นเชื้อเพลิงแห่งอนาคตที่ภาคเอกชนสามารถ นำไปใช้สู่เชิงพาณิชย์ได้ในเวลาอันใกล้นี้

การใช้ผลผลิตจากการเกษตร รวมถึงของเสียและวัสดุเหลือใช้มาเป็นวัตถุดิบในกระบวนการผลิตนั้น นอกจากจะช่วยตอบสนองนโยบายส่งเสริมอุตสาหกรรม BCG ของประเทศแล้ว ยังตอบโจทย์การลดการ ปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ที่จะเป็นทางรอดสำคัญให้กับภาคอุตสาหกรรมในอนาคต อันใกล้นี้ กลุ่มธุรกิจใหม่ (Start Up) ที่เข้ามาช่วงชิงความทันสมัยและล้ำหน้าของเทคโนโลยี และโอกาส ที่เปิดกว้างมากขึ้น ยังคงต้องตระหนักว่า หลายๆ เทคโนโลยีก็ประสบความสำเร็จได้ด้วยความเชื่อ และอีก หลากหลายเทคโนโลยีที่ยังคงต้องมุ่งหน้าพัฒนาต่อไป

เมื่อสังคมพูดถึง “ภาวะโลกร้อน” ผู้ร้ายคนแรกๆ ก็คือ “ขยะ” ถึงเวลาที่เราต้องจัดการขยะอย่างจริงจัง เพื่อรักษาโลกเก่าๆ ใบนี้กันแล้ว แต่ข่าวดีก็คือ ขยะเกือบทุกประเภทสามารถนำมาแปลงเป็นพลังงานเพื่อ ใช้ทดแทนฟอสซิลได้

ปัจจุบันภาคเอกชนได้มีส่วนช่วยภาครัฐทั้งด้านการจัดเก็บและคัดแยกต้นทาง ไม่ว่าจะเป็นสนามบิน ศูนย์การค้าฯ และด้วยเทคโนโลยี AI และระบบ Logistics ที่ขยายตัวมากขึ้น ช่วยให้การเก็บขยะตามบ้าน และสถานที่ต่างๆ มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น และคุ้มค่าในการนำมาคัดแยกและจำหน่ายเป็นเชื้อเพลิง พลังงาน RDF/SRF ท่ีกำลังจะเป็นเชื้อเพลิงพาณิชย์ตามกฎหมายและมีมาตรฐานอุตสาหกรรมที่สอดคล้อง กับการใช้งานในประเทศไทย เชื้อเพลิงพลังงาน RDF/SRF นี้ สามารถจำหน่ายให้กับโรงงานอุตสาหกรรม ต่างๆ ทดแทนการใช้ถ่านหินอีกด้วย

การใช้เชื้อเพลิงพลังงาน RDF/SRF ช่วยลดการเกิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้สูงกว่าเมื่อเปรียบเทียบ กับการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพประเภทอื่นๆ และมีผลพลอยได้อย่างคาร์บอนเครดิตสูงอีกด้วย การผลิต RDF/SRF นี้ สามารถช่วยลดการฝังกลบขยะอย่างไม่ถูกหลักวิชาการตามนโยบายของภาครัฐ และสามารถ ตอบโจทย์ BCG Model ได้เป็นอย่างดี ช่วยให้การมุ่งสู่การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) เป็นไปตามเป้าหมายต่อไป

สมาคมการค้าพลังงานขยะ ยินดีให้ความรู้กับนักศึกษาที่สนใจการจัดการขยะที่มีประสิทธิภาพเป็น หมู่คณะ โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย ณ ปั่นไฟเทรนนิ่ง เซ็นเตอร์ สามารถติดต่อได้ที่ E-mail : wte.association @gmail.com

Source: นิตยสาร Green Network ฉบับที่ 120 พฤศจิกายน – ธันวาคม 2566 คอลัมน์ บทความ โดย พิชัย ถิ่นสันติสุข

โรงงานผลิตไฮโดรเจนของซิโนเปคมีข้อได้เปรียบคือครอบคลุมพื้นที่ขนาดเล็ก ใช้เวลาก่อสร้างไม่นาน และมีกระบวนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม สถานีบริการแห่งใหม่สามารถประหยัดต้นทุนในการผลิต กักเก็บ และขนส่งไฮโดรเจนได้มากกว่า 20% เมื่อเทียบกับสถานีเติมเชื้อเพลิงไฮโดรเจนแบบดั้งเดิม และจะกลายเป็นโมเดลนำร่องเพื่อนำไปสู่การพัฒนาอุตสาหกรรมพลังงานไฮโดรเจนของจีนต่อไป

จีนผลิตเมทานอลมากที่สุดในโลก คิดเป็น 60% ของทั้งหมดทั่วโลก นอกจากนี้ ต้นทุนการเก็บและขนส่งเมทานอลยังต่ำกว่าไฮโดรเจนอย่างมาก ทำให้การเปลี่ยนเมทานอลเป็นไฮโดรเจนเป็นเทคโนโลยีการผลิตไฮโดรเจนที่ยอดเยี่ยม

โซลูชันของซิโนเปคตอบโจทย์การแก้ปัญหาคอขวดด้านการขนส่งต่ำ ต้นทุนสูง และเวลาในการขนถ่ายที่ยาวนาน นอกจากนี้ อุปกรณ์เติมเชื้อเพลิงไฮโดรเจนและเปลี่ยนเมทานอลเป็นไฮโดรเจนของสถานีบริการแห่งนี้มีกำลังการผลิตต่อชั่วโมงที่ 500 ลูกบาศก์เมตรมาตรฐาน แต่ใช้พื้นที่เพียง 64 ตารางเมตร ในขณะที่อุปกรณ์ทั่วไปที่มีกำลังการผลิตเท่ากันจะใช้พื้นที่ 500 ตารางเมตร

บริษัท ซิโนเปค ฟูเอล ออยล์ เซลส์ จำกัด (Sinopec Fuel Oil Sales Co., Ltd) สร้างสถานีบริการน้ำมันแบบครบวงจร 2 แห่งในเขตการค้าเสรีต้าเหลียน และอีก 6 แห่งอยู่ระหว่างการก่อสร้าง ด้วยประสิทธิภาพการผลิตไฮโดรเจนระดับแนวหน้าของอุตสาหกรรม ระบบอัตโนมัติ และความสามารถอัจฉริยะ โซลูชันของซิโนเปคจึงมีความยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยผลิตขยะมูลฝอย น้ำเสีย และหางก๊าซเป็นศูนย์ ขณะเดียวกันยังประหยัดพลังงานมากขึ้นและใช้เมทานอลน้อยลง

“การเปิดตัวสถานีบริการแสดงให้เห็นว่าการเปลี่ยนเมทานอลเป็นไฮโดรเจนเป็นแผนงานที่ถูกต้องสำหรับการพัฒนาสถานีเติมเชื้อเพลิงไฮโดรเจนของจีนอย่างยั่งยืน เป็นการพัฒนาแบบก้าวกระโดดที่นำเสนอโซลูชันที่ปลอดภัย เชื่อถือได้ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ชาญฉลาด ครบวงจร และมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะมีส่วนช่วยสนับสนุนการใช้พลังงานไฮโดรเจนในปริมาณมากขึ้นด้วยต้นทุนที่ต่ำลง” คุณหยางจวินเซ่อ (Yang Junze) ผู้อำนวยการบริหารของซิโนเปค ฟูเอล ออยล์ เซลส์ กล่าว

ในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของความมุ่งมั่นของซิโนเปคในการเป็นองค์กรพลังงานไฮโดรเจนอันดับ 1 ของจีน บริษัทได้สร้างศูนย์จ่ายเซลล์เชื้อเพลิงไฮโดรเจน 9 แห่งทั่วประเทศจีน และสร้างสถานีเติมเชื้อเพลิงไฮโดรเจนจำนวนมากที่สุดในโลก

ในปัจจุบัน ประธานาธิบดี โจ ไบเดน เองก็มีแผนพัฒนาพลังงานสะอาดโดยให้ความสนใจที่จะพัฒนาให้การใช้งานไฮโดนเจนสีเขียวในราคาเทียบเท่าไฮโดรเจนธรรมดา นอกจากนี้ หลาย ๆ ประเทศยังตัดสินใจลงทุนพัฒนาไฮโดรเจนสีเขียวอย่างจริงจัง อาทิ ชิลี ญี่ปุ่น ซาอุดิอาระเบีย เยอรมนี และออสเตรเลีย ผู้เชี่ยวชาญคาดการณ์ว่าตลาดไฮโดรเจนสีเขียวจะเติบโตอย่างทวีคูณในช่วงทศวรรษหน้านี้

อย่างไรก็ตาม ข้อเสียของไฮโดรเจนสีเขียว อาจมีเท่า ๆ กับข้อดีของมัน ไม่ว่าจะเป็นการลงทุนด้านการผลิตและการจัดเก็บที่ต้องใช้เงินลงทุนจำนวนมหาศาล คาดว่าในปี ค.ศ. 2050 การพัฒนาไฮโดรเจนสีเขียวจะต้องใช้เงินลงทุนกว่า 11 ล้านล้านดอลลาร์ ใช้ไฟฟ้าปริมาณมหาศาลมากกว่าที่ผลิตได้ทั้งหมดในปัจจุบันเพื่อใช้ในการผลิตไฮโดรเจนสีเขียวให้เพียงพอต่อความต้องการด้านพลังงาน 1 ใน 4 ของโลก

นอกจากนี้ ไฮโดรเจนสีเขียวยังยากต่อการจัดเก็บ การขนส่งการบรรทุก พลังงานยังทำได้แค่เพียง 1 ใน 4 ต่อหน่วยเมื่อเทียบกับก๊าซธรรมชาติ ทำให้โลหะเปราะ และเป็นก๊าซติดไฟง่าย

อีกทั้งการลงทุนและผลิตไฮโดรเจนในปัจจุบันยังไม่เพียงพอต่อความต้องการ โดยคาดว่าผลิตได้เพียง 3 ล้านตันต่อปี เมื่อเทียบกับเป้าหมายทั่วโลกที่ 8.7 ล้านตันต่อปี

ทำไมต้อง “ไฮโดรเจนสีเขียว”

ไฮโดรเจนสีเขียว เป็นอีกแนวทางหนึ่งที่ช่วยแก้ปัญหา ความพยายามในการกำจัดคาร์บอนในภาคพลังงานและอุตสาหกรรม โดยสิ่งที่ทำให้ไฮโดรเจนสะอาดขึ้นนั้นขึ้นอยู่กับวิธีผลิต

ไฮโดรเจนส่วนใหญ่ที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน คือ ไฮโดรเจนสีเทา ที่ผลิตขึ้นโดยใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล ทำให้ปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในกระบวนการผลิต ขณะที่ ไฮโดรเจนสีน้ำเงิน เป็นไฮโดรเจนที่ผลิตขึ้นโดยใช้ก๊าซธรรมชาติแล้วดักจับการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ทำให้เป็นพลังงานที่สะอาดกว่าไฮโดนเจนสีเทา

ส่วน “ไฮโดรเจนสีเขียว” นั้น เป็นไฮโดรเจนที่ปราศจากคาร์บอน เพราะถูกสร้างขึ้นโดยใช้ไฟฟ้าเพื่อแยกโมเลกุลไฮโดรเจนออกจากโมเลกุลออกซิเจนในน้ำ ทำให้ผลพลอยได้หลังจากกระบวนการผลิตที่เกิดจากการเผาไหม้ไฮโดรเจนไม่ใช้คาร์บอนไดออกไซด์แต่เป็นน้ำ

ดังนั้น กุญแจสำคัญของพลังงานงานสะอาดจาก “ไฮโดรเจนสีเขียว” ก็คือ ไฟฟ้าที่ใช้ในกระบวนการผลิตจะต้องมีราคาถูก และมาจากแหล่งพลังงานคาร์บอนต่ำ อาทิ พลังงานลม หรือ พลังงานแสงอาทิตย์ ซึ่งเป็นพลังงานหมุนเวียนที่ไม่มีวันหมด

เปรียบเทียบ ไฮโดรเจนสีเขียว กับพลังงานสะอาดรูปแบบอื่น

ในทศวรรษที่ผ่านมา ต้นทุนการผลิตพลังงานสะอาดลดลงอย่างมาก ทั้งการพัฒนาพลังงานแสงอาทิตย์ และพลังงานลม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแบตเตอรี่เพื่อกักเก็บพลังงาน ทำให้การลงทุนพัฒนาโครงการพลังงานสะอาดเหล่านี้เติบโตเป็นอย่างมาก

แต่พลังงานเหล่านี้ยังมีข้อจำกัด นั้นคือเป็นพลังงานที่ไม่เหมาะสำหรับการขนส่งระยะไกล เช่น รถบรรทุก เรือสินค้า และเครื่องบิน

ยกตัวอย่างเช่น ปัจจุบันเครื่องบินใช้น้ำมันเชื้อเพลิงเป็นแหล่งพลังงานในการขับเคลื่อน เชื้อเพลิงเหล่านี้จะถูกเผาไหม้ในขณะเดินทาง ทำให้น้ำหนักของตัวเครื่องลดลงไปเรื่อย ๆ ส่งผลดีต่อการขับเคลื่อน ในขณะที่หากเปลี่ยนไปใช้พลังงานสะอาดจากพลังงานแสงอาทิตย์หรือพลังงานลม พลังงานเหล่านี้จะถูกกักเก็บในแบตเตอรี่ เมื่อนำไปใช้ในเครื่องบิน น้ำหนักของแบตเตอรี่จะเป็นปัญหาสำหรับการเดินทางทางอากาศ เพราะแบตเตอรี่จะยังคงมีน้ำหนักเท่าเดิมตลอดการเดินทาง

นั่นทำให้ “ไฮโดรเจนสีเขียว” ที่มีความหนาแน่นของพลังงานสูง จึงคาดว่าจะเข้ามาเติมเต็มช่องว่างนี้ แต่การลงทุนสำหรับไฮโดรเจนนั้นต้องแข่งกับแบตเตอรี่กักเก็บพลังงาน ซึ่งถือเป็นความท้ายทาย และหากสามารถทำได้ ไฮโดรเจนสีเขียวจะมีบทบาทสำคัญในการลดการปล่อยมลพิษจากการเดินทางทางอากาศได้มาก

ไฮโดรเจนสีเขียวสามารถใช้โครงสร้างพื้นฐานเดิมที่มีอยู่ได้

อีกหนึ่งเหตุผลที่ทำให้ไฮโดรเจนสีเขียวได้รับความสนใจอย่างมาก คือ มีโครงสร้างพื้นฐานรองรับอยู่แล้ว
เนื่องจากการผลิตไฮโดรเจนสีเขียวจะไม่ถูกใช้งานในสถานที่ผลิต แต่จะต้องใช้แรงดันและเคลื่อนย้าย ไม่ว่าจะเป็นการส่งผ่านท่อ การขนส่งทางเรือ หรือการขนส่งโดยรถบรรทุก ทั้งหมดนี้สามารถใช้โครงสร้างพื้นฐานเดิม ๆ ที่มีอยู่แล้วได้ เช่น สามารถส่งผ่านลงท่อส่งก๊าซธรรมชาติได้ หรือแม้แต่โรงกลั่นที่ใช้ไฮโดรเจนสีเทาในการผลิตสารเคมี ก็สามารถนำมาใช้สำหรับไฮโดรเจนสีเขียวได้เช่นกัน และใช้ได้กับเครื่องจักรอุตสาหกรรมต่าง ๆ ที่มีในปัจจุบัน

นอกจากนี้ เครื่องยนต์สำหรับรถบรรทุกระยะไกลสามารถใช้ไฮโดรเจนได้ แม้ในท้ายที่สุดเครื่องยนต์เหล่านั้น จะต้องถูกแทนที่ด้วยเซลล์เชื้อเพลิงไฮโดรเจนก็ตาม

ประโยชน์อีกอย่างของไฮโดรเจนสีเขียว คือ สามารถผสมลงในก๊าซธรรมชาติได้ด้วย

การปฏิวัติไฮโดรเจนสีเขียวได้เริ่มขึ้นแล้ว!

มีการตั้งเป้าหมายว่า การผลิตเชื้อเพลิงฟอสซิลจะต้องลดลง 6% ต่อปี นับตั้งแต่ปี 2020-2030 เพื่อป้องกันหายนะจากวิกฤตโลกร้อน ประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกกำลังให้ความสำคัญกับไฮโดรเจนสีเขียวเป็นลำดับแรก สำหรับความต้องการพลังงาน และค่าใช้จ่ายจำนวนมากจะมาจากทรัพยากรธรรมชาติของประเทศ

ชิลี ลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานด้านไฮโดรเจนเนื่องจากทรัพยากรลมที่เหมาะสมที่สุด

ซาอุดีอาระเบีย กำลังสร้างโรงงานพลังงานสีเขียวและแอมโมเนียที่ใหญ่ที่สุดในนีโอม ซึ่งได้รับการขนานนามว่าเป็น “เมืองแห่งอนาคต” นอกจากนี้ ACWA Power บริษัทพลังงานของซาอุดิอาระเบีย ได้ลงนามในข้อตกลงกับ Air Products บริษัทอุตสาหกรรมเคมีของสหรัฐฯ เพื่อสร้างโรงงาน ซึ่งจะใช้พลังงานลมและพลังงานแสงอาทิตย์ทั่วทั้งทะเลทราย และคาดว่าจะขับเคลื่อนซาอุดิอาระเบียสู่การปลอดคาร์บอนในอนาคต

สหภาพยุโรป ประกาศความตั้งใจที่จะขยายการลงทุนในไฮโดรเจนสีเขียวขนาดใหญ่ 550 พันล้านเหรียญ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนพัฒนาพลังงานสะอาด เช่นเดียวกับคณะกรรมาธิการ Electrolyzers ได้ประกาศกลยุทธ์ด้านไฮโดรเจนที่เรียกร้องให้มีการลงทุนไฮโดรเจนสีเขียวมูลค่า 430 พันล้านดอลลาร์ภายใน พ.ศ. 2573

ในขณะที่ เยอรมนี มีไฮโดรเจนอยู่ในแผนพลังงานมาตั้งแต่ พ.ศ.2549 รัฐบาลได้จัดสรรเงินทุนจำนวนมากให้แก่โครงการ “National Hydrogen Strategy” เพื่อพัฒนาอุตสาหกรรมไฮโดรเจน และสนับสนุนการใช้งานไฮโดรเจนในอุตสาหกรรมต่างๆ ซึ่งทำเงินได้ถึง 7 พันล้านยูโรสำหรับการเปิดตัวไฮโดรเจนสีเขียวในเยอรมนี และอีก 2 พันล้านยูโรสำหรับพันธมิตรระหว่างประเทศ

สเปน ได้ประกาศโครงการที่จะเปิดตัวอิเล็กโทรไลเซอร์ 4 ตัวที่จะบรรลุเป้าหมาย 20% ของไฮโดรเจนสีเขียวภายใน ค.ศ. 2030 ประเทศสเปนมีภูมิทัศน์และรูปแบบสภาพอากาศในอุดมคติสำหรับการผลิตไฮโดรเจนด้วยพลังงานแสงอาทิตย์และพลังงานลม

ญี่ปุ่น โรงงานไฮโดรเจนสีเขียวที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลกเพิ่งเปิดใหม่ใกล้กับฟุกุชิมะ ซึ่งเกิดภัยพิบัตินิวเคลียร์หลังแผ่นดินไหวและสึนามิใน พ.ศ. 2554 ญี่ปุ่นได้จ่ายเบี้ยประกันภัยสำหรับไฮโดรเจนสีเขียวมากกว่าไฮโดรเจนธรรมดา และญี่ปุ่นประกาศเป้าหมายการปล่อยมลพิษเป็นศูนย์ภายในปี ค.ศ. 2050

ที่มา: abcnews.go.com/Technology/green-hydrogen-renewable-energy-source-watch-2021/story?id=74128340

ในฐานะแหล่งพลังงานสำรอง ไฮโดรเจนกำลังมีบทบาทสำคัญมากขึ้นบนเวทีพลังงานโลก ปัจจุบันจีนมีความก้าวหน้าอย่างมากในเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับพลังงานไฮโดรเจน แต่อุตสาหกรรมพลังงานไฮโดรเจนยังคงอยู่ในขั้นตอนการสาธิตนำร่องและการส่งเสริมการตลาด

Ma ตั้งข้อสังเกตถึงข้อดีหลายประการของพลังงานไฮโดรเจน เช่น แหล่งที่มาที่แตกต่างกัน การไม่ก่อให้เกิดมลพิษ และการใช้งานที่หลากหลาย ขณะที่สภาพัฒนาเชื้อเพลิงไฮโดรเจนระหว่างประเทศระบุว่า พลังงานไฮโดรเจนจะลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้ถึง 6 พันล้านตันภายในปี 2593 ขณะเดียวกัน สหพันธ์พลังงานไฮโดรเจนแห่งชาติจีนคาดการณ์ว่า ภายในปี 2593 ความต้องการไฮโดรเจนต่อปีของจีนจะอยู่ที่ระดับใกล้เคียงกับ 60 ล้านตัน ซึ่งจะช่วยให้ประเทศลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้ถึง 700 ล้านตัน

นับตั้งแต่ปี 2563 เป็นต้นมา จีนได้ออกประกาศเปิดตัวการสาธิตการใช้งานยานยนต์เซลล์เชื้อเพลิง และแผนพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์พลังงานใหม่ (2564-2578) ทั้งยังสนับสนุนแผนและนโยบายเพื่อส่งเสริมการวิจัยและพัฒนาพลังงานไฮโดรเจน รวมไปถึงการผลิต การจัดเก็บ การขนส่งและการใช้งาน ผ่านการสนับสนุนโดยหน่วยงานท้องถิ่นทั่วประเทศจีน ข้อมูลจากช่วงสิ้นปี 2563 ระบุว่า จีนมียานพาหนะเซลล์เชื้อเพลิงคงคลังจำนวน 7,352 คัน มีสถานีเติมเชื้อเพลิงไฮโดรเจน 128 แห่งได้ถูกสร้างขึ้น โดยกว่า 101 แห่งได้เปิดดำเนินการแล้ว นับว่ามีจำนวนมากที่สุดเป็นอันดับ 2 ของโลกรองจากญี่ปุ่นเท่านั้น

ปัจจุบัน ซิโนเปคผลิตไฮโดรเจนจำนวน 3.5 ล้านตันต่อปี ในปี 2563 ซิโนเปคเริ่มพัฒนาและเร่งการสร้างห่วงโซ่อุตสาหกรรมพลังงานไฮโดรเจนแบบบูรณาการในหลากหลายสาขา ไม่ว่าจะเป็นการดำเนินการด้านทุน, การวิจัยและพัฒนา, เทคโนโลยี, การจัดเก็บ, การผลิต, การขนส่ง, การกระจายเครือข่าย และความร่วมมือทางสังคม

ซิโนเปคได้สร้างสถานีเติมเชื้อเพลิงไฮโดรเจนในมณฑลกวางตุ้ง เซี่ยงไฮ้ เจ้อเจียง กวางซีและอีกมากมาย รวมถึงสถานีผสมน้ำมัน-ไฮโดรเจนอีก 10 แห่งที่กำลังเปิดดำเนินการอยู่

ในฐานะส่วนหนึ่งของแผนห้าปีฉบับที่ 14 ของจีน ซิโนเปคได้รวม “ความสะอาด” ไว้ในวิสัยทัศน์ของบริษัทเป็นครั้งแรก ด้วยเป้าหมายในการสร้างบริษัทพลังงานไฮโดรเจนที่ใหญ่ที่สุดของจีน ซิโนเปคจะส่งเสริมการสร้างพลังงานสะอาดด้วยการเร่งเปลี่ยนแปลงแหล่งผลิตไฮโดรเจนจากไฮโดรเจนสีเทาเป็นไฮโดรเจนสีน้ำเงินและสีเขียว

“ในช่วงแผนห้าปีครั้งที่ 14 Sinopec จะวางสถานีเติมเชื้อเพลิงไฮโดรเจน 1,000 แห่ง และก้าวขึ้นสู่การเป็นผู้ให้บริการน้ำมัน ก๊าซ ไฮโดรเจน ไฟฟ้าและธุรกิจที่ไม่ใช่น้ำมัน ผ่านการเปลี่ยนแปลงธุรกิจ” นาย Ma กล่าว “ในอนาคต ผู้คนไม่เพียงแต่ใช้น้ำมันเบนซินและดีเซลในปั๊มน้ำมันของ Sinopec เท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเติมเชื้อเพลิงไฮโดรเจนและไฟฟ้าสำหรับธุรกิจอื่น ๆ ด้วย”

เพื่อส่งเสริมการตลาดในอุตสาหกรรมพลังงานไฮโดรเจนให้ดียิ่งขึ้น Sinopec ในฐานะพันธมิตรอย่างเป็นทางการของการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาวปี 2565 จะรับประกันการจัดหาพลังงานสะอาดสำหรับการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานและการดำเนินการแข่งขันเพื่อสร้าง “โอลิมปิกฤดูหนาวสีเขียว”

ด้วยเหตุนี้บริษัท Beijing Yanshan Petrochemical Company ของซิโนเปค จึงได้สร้างหน่วยกลั่นไฮโดรเจนซึ่งสามารถผลิตไฮโดรเจนที่มีความบริสุทธิ์กว่า 99.9% ในเดือนมี.ค. 2563 และบรรลุกำลังการผลิตแบตเตอรี่ไฮโดรเจนจำนวน 500 กิโลกรัมต่อวันเพื่อตอบสนองความต้องการของตลาด