สุพัฒนพงษ์ พันธ์มีเชาว์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน กล่าวว่า ภายใต้สถานการณ์ปัจจุบันที่ทั่วโลกตระหนักถึงสภาวะโลกร้อนส่งผลให้ภัยธรรมชาติเริ่มทวีความรุนแรงและส่งกระทบมากยิ่งขึ้น กอปรกับความสำคัญต่อเป้าหมายการลดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เป็นศูนย์ตามแผนที่ประกาศในเวทีการประชุม COP26 นั้น ทำให้ภาคพลังงานถือเป็นรากฐานสำคัญที่จะสร้างความแข็งแกร่งในการแข่งขันของภาคธุรกิจและอุตสาหกรรมในเวทีโลก

ดังนั้นในปี 2565 กระทรวงพลังงานจึงมุ่งมั่นกำหนดทิศทางแผนการดำเนินงานภายใต้มิติ “Collaboration for Change: C4C ก้าวสู่ยุคพลังงานสะอาด จับมือพันธมิตรเพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย” โดยจะมุ่งเน้นการปรับบทบาทองค์กรเพื่อก้าวสู่ยุค Energy Transition ปลดล็อก กฎระเบียบ และจับมือทุกภาคส่วนเพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาที่สำคัญ 3 ด้าน คือ

1. ด้านพลังงานสร้างความมั่นคงสู่เป้าหมายสังคมคาร์บอนต่ำ เช่น การจัดทำแผนพลังงานแห่งชาติที่คำนึงถึงพลังงานสะอาด และการนำเทคโนโลยีมาใช้อย่าง เช่น การขับเคลื่อน Grid Modernization สมาร์ทกริด ปลดล็อกกฎระเบียบการซื้อขายไฟฟ้าสะอาด และบริหารจัดการก๊าซธรรมชาติให้เพียงพอต่อความต้องการใช้ในประเทศ
2. ด้านพลังงานเสริมสร้างเศรษฐกิจ อาทิ ขับเคลื่อนการลงทุนโครงการประกอบกิจการปิโตรเลียม ซึ่งคาดว่าจะสร้างรายได้ให้ประเทศมูลค่ากว่า 44,300 ล้านบาท กำหนดโครงสร้างราคาน้ำมันและสัดส่วนการผสมเชื้อเพลิงชีวภาพให้มีความเหมาะสม เป็นธรรม และเกิดประโยชน์ต่อทุกฝ่ายในระดับที่เหมาะสม ส่งเสริมการลงทุนปิโตรเคมี ระยะ 4 ใน EEC กำหนดทิศทางการขยายการลงทุนปิโตรเคมีกระตุ้นเศรษฐกิจหลังวิกฤตโควิด เพื่อให้เกิดเม็ดเงินลงทุนในปี 2565-2569 กว่า 2-3 แสนล้านบาท ส่งเสริมลงทุนต่อเนื่องโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานมูลค่ากว่า 143,000 ล้านบาท ส่งเสริมการลงทุน EV Charging Station และยานยนต์ไฟฟ้า และเร่งพัฒนาระบบไฟฟ้าเพื่อรองรับการขยายตัวการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าในอนาคต ขยายผลการลงทุนพลังงานสะอาดทุกรูปแบบ ส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานและพลังงานทดแทนผ่านกองทุนอนุรักษ์ฯ ปี 2565 วงเงินกว่า 1,800 ล้านบาท
3. ด้านพลังงานลดความเหลื่อมล้ำและสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น เดินหน้ากระจายเม็ดเงินลงทุนสู่ชุมชน 76 จังหวัดทั่วประเทศ เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก เพื่อส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีพลังงานลดต้นทุนการผลิต สร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์ชุมชน พัฒนาคุณภาพชีวิตชุมชน พร้อมขับเคลื่อนโครงการโรงไฟฟ้าชุมชนเพื่อระยะที่ 1 พร้อมเตรียมการขยายผลโรงไฟฟ้าชุมชนระยะที่ 2

“สำหรับผลการดำเนินงานของกระทรวงพลังงานในรอบปี พ.ศ. 2564 นั้นที่ผ่านมาต้องขอขอบคุณคนไทยทุกภาคส่วนที่ร่วมมือร่วมใจจับมือกันก้าวข้ามปีที่ยากลำบากไปด้วยกัน ในส่วนของกระทรวงพลังงานนั้นได้เดินหน้าสร้างความมั่นคงทางพลังงาน เป็นฟันเฟืองขับเคลื่อนเศรษฐกิจ คู่ขนานกับการช่วยเหลือสังคม บรรเทาผลกระทบจากสถานการณ์COVID-19 ภายใต้ความร่วมมือของหน่วยงานในสังกัด รัฐวิสาหกิจและบริษัทในเครือ โดยในด้านบทบาทภารกิจหลัก เช่น จัดทำ “แผนพลังงานแห่งชาติ” มุ่งสู่เป้าหมายลดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เป็นศูนย์ภายในปี ค.ศ. 2050 ปรับโครงสร้างอัตราค่าไฟฟ้าของประเทศไทย ภายในปี พ.ศ. 2564-2568 ให้สะท้อนต้นทุนในการให้บริการของกิจการไฟฟ้าอย่างเหมาะสมและเป็นธรรมต่อทั้งผู้รับใบอนุญาตและผู้ใช้ไฟฟ้าทุกกลุ่ม”

ส่วนด้านการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ได้ผลักดันให้เกิดเม็ดเงินลงทุนในระบบเศรษฐกิจมูลค่ากว่า 205,000 ล้านบาท และการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานของรัฐวิสาหกิจภายใต้การกำกับดูแลและบริษัทในเครือมูลค่ากว่า 169,000 ล้านบาท ขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากและพัฒนาพลังงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมูลค่ากว่า 1,800 ล้านบาท ส่งเสริมให้เกิดการจ้างงานตามนโยบายรัฐบาลจำนวน 25,777 อัตรา รวมถึงสร้างรายได้จากการประกอบกิจการปิโตรเลียม รวมมูลค่า 34,200 ล้านบาท

นอกจากนี้ ยังช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายด้านพลังงานช่วงสถานการณ์ COVID-19 ครอบคลุมทั้งประชาชนและภาคธุรกิจ รวมมูลค่า 97,113 ล้านบาท ภายใต้มาตรการที่สำคัญๆ เช่น การลดค่าไฟฟ้าครัวเรือนและกิจการขนาดเล็กกว่า 62 ล้านราย การตรึงค่า Ft ตลอดปี พ.ศ. 2564 การตรึงราคาขายปลีก LPG สำหรับผู้มีรายได้น้อย กลุ่มร้านค้าหาบเร่แผงลอยอาหาร รวมถึงได้ดำเนินมาตรการช่วยเหลือด้วยการรักษาระดับราคาน้ำมันดีเซลไม่ให้เกิน 30 บาท/ลิตร เพื่อลดผลกระทบต่อผู้ประกอบการซึ่งอาจจะส่งผลต่อราคาสินค้าในช่วงที่ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกผันผวนตั้งแต่เดือนตุลาคม 2564 จนถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565 รวมทั้งตรึงราคาขายปลีกก๊าซ NGV เพื่อช่วยเหลือผลกระทบต่อรถสาธารณะที่ใช้ก๊าซ NGV อีกด้วย

จากการขยายตัวทางเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมที่เพิ่มขึ้น ก่อให้เกิดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในระดับสูงขึ้น ส่งผลให้เกิดภาวะเรือนกระจก อุณหภูมิโลกได้สูงขึ้น ประเทศไทยจึงได้วางเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ โดย กระทรวงพลังงาน ได้กำหนดเป้าหมายมุ่งสู่พลังงานสะอาด และลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ภายในปี 2580 ซึ่งที่ประชุม กบง. เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2564 ที่มี นายสุพัฒนพงษ์ พันธ์มีเชาว์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน เป็นประธานการประชุม ได้เห็นชอบกรอบแผนพลังงานชาติ (National Energy Plan) ที่มีเป้าหมายมุ่งสู่พลังงานสะอาด ลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ภายในปี 2580 มีทิศทางนโยบาย (Policy Direction) 5 ด้าน ได้แก่

1. ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในภาคพลังงาน
2. ลงทุนพลังงานสีเขียว
3. ดำเนินนโยบาย 4D1E เพิ่มความสามารถในการแข่งขันภาคพลังงาน
4. เพิ่มสัดส่วนการใช้พลังงานทดแทน
5. การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานรองรับการเปลี่ยนผ่านด้านเทคโนโลยี ครอบคลุมการขับเคลื่อนพลังงานทั้งด้านไฟฟ้า ก๊าซธรรมชาติ น้ำมันเชื้อเพลิง พลังงานทดแทน และอนุรักษ์พลังงาน

ทั้งนี้ การดำเนินการทั้งหมดได้รับการสนับสนุนด้านข้อมูลจากศูนย์สารสนเทศพลังงานแห่งชาติ (National Energy Information Center: NEIC) ทั้งข้อมูลเชิงนโยบาย และการพัฒนาศักยภาพบุคลากรด้านพลังงาน (Capacity Building) เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีที่เกิดขึ้นในอนาคต

Source: สำนักงานปลัดกระทรวงพลังงาน

สำหรับการจัดทำแผนพลังงานแห่งชาติ (National Energy Plan) นั้น เป็นการนำแผนพลังงานต่างๆ ทั้ง 5 แผน ซึ่งประกอบด้วย แผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้า (PDP) แผนพัฒนาพลังงานทดแทน (AEDP) แผนอนุรักษ์พลังงาน (EEP) แผนบริหารจัดการก๊าซธรรมชาติ (Gas Plan) และแผนบริหารจัดการน้ำมันเชื้อเพลิง (Oil Plan) ที่มีอยู่มารวมกันไว้ภายใต้แผนเดียว

โดยในเบื้องต้นแผนพลังงานของประเทศไทยจะต้องปรับเพิ่มเป้าหมายส่งเสริมการใช้พลังงานหมุนเวียนมากขึ้น โดยอาจสามารถปรับเพิ่มขึ้นไปถึง 50% ของการใช้พลังงานตามแผน แต่ทั้งนี้จะเป็นไปได้หรือไม่ ยังต้องคำนึงถึงการใช้พลังงานที่ต้องครอบคลุมถึงพลังงานในรูปแบบใหม่ๆ ไม่ว่าจะเป็นพลังงานไฮโดรเจน ระบบสายส่งอัจฉริยะ (Smart Grid) ยานยนต์ไฟฟ้า (EV) และเทคโนโลยี 5G ซึ่งจะมีผลต่อการใช้พลังงานในอนาคตด้วย จึงต้องวางกรอบส่งเสริมการใช้พลังงานให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด สร้างสมดุลย์การสำรองไฟฟ้าทั้งในระยะสั้นและระยะยาว โดยต้องไม่ให้ส่งผลกระทบต่อต้นทุนค่าไฟในอนาคต

สำหรับการส่งเสริมสนับสนุนการใช้ยานยนต์ไฟฟ้า (EV) นั้น เตรียมวางกรอบกำหนดปีเป้าหมายส่งเสริมการใช้รถไฟฟ้าในประเทศ 100% เพื่อให้เกิดแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจน เช่นเดียวกับที่หลายๆ ประเทศได้มีการกำหนดปีเป้าหมายในการใช้งานรถยนต์ไฟฟ้าแบบ 100% ไปก่อนหน้านี้ อาทิ สหรัฐฯและประเทศสหภาพยุโรปที่ประกาศเป้าหมายคาร์บอนเป็นศูนย์ในปี 2050 ประเทศจีนกำหนดเป้าหมายคาร์บอนเป็นศูนย์ก่อนปี 2060

ทั้งนี้หากกรอบการจัดทำแผนพลังงานแห่งชาติ ผ่านการเห็นชอบจาก กพช. แล้ว จะนำเข้าสู่การกำหนดรายละเอียดต่างๆ ต่อไป คาดว่าจะแล้วเสร็จสมบูรณ์ภายในปีนี้ เพื่อให้พร้อมสำหรับการประกาศใช้อย่างเป็นทางการในปี 2565 โดยแผนระยะแรกจะเป็นการกำหนดแนวทางการขับเคลื่อนนโยบายในช่วงปี 2565-2569