Fast Fashion คืออะไร?

Fast Fashion คือเสื้อผ้าตามกระแสที่เน้นสวมใส่เพียงไม่กี่ครั้ง มีกระบวนการผลิตที่เน้นความรวดเร็วฉับไว ใช้ต้นทุนต่ำทั้งในส่วนของวัตถุดิบในการผลิตและแรงงาน เพื่อที่ให้เสื้อผ้านั้นมีราคาไม่แพง เข้าถึงได้ง่าย เป็นแฟชั่นวงจรสั้นๆ เปลี่ยนรูปแบบไปเรื่อยๆ เน้นการขายปริมาณมากในเวลาอันรวดเร็ว

ซึ่งแน่นอนว่า Fast Fashion แฟชั่นแบบมาไวไปไวนี้ สร้างเม็ดเงินมหาศาลในธุรกิจ เพราะส่งผลต่อพฤติกรรมผู้บริโภคที่ซื้อเสื้อผ้าตามสมัยนิยม เน้นราคาถูก เพราะเมื่อไม่ใส่แล้วจะทิ้งได้อย่างไม่เสียดาย จนเกิดเป็นพฤติกรรมการบริโภครวดเร็ว เปลี่ยนง่าย เบื่อเร็ว แต่ในขณะเดียวกันความเฟื่องฟูของธุรกิจนี้ได้ทิ้งร่องรอยผลกระทบไว้ให้กับโลกอย่างมากมายมหาศาล

แฟชั่นสุดฮิต แต่ไม่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ในปี 2019 องค์การสหประชาชาติรายงานว่า ในระหว่างปี 2000-2014 ปริมาณการผลิตเสื้อผ้าบนโลกเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัวเพราะกระแสความนิยมของ Fast Fashion ซึ่งพฤติกรรมนี้ทำให้เสื้อผ้าที่ไม่ใช้งานแล้วถูกทิ้งกลายเป็นขยะในที่สุด และนับว่าเป็นปัญหาใหญ่ต่อสิ่งแวดล้อมโลก

ไม่เพียงปัญหาขยะสิ่งทอ ที่ Fast Fashion ได้ทิ้งร่องรอยและผลกระทบไว้ แต่ในการบวนการผลิตเอง ก็ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอีกมากมาย อุตสาหกรรมเสื้อผ้ามีสัดส่วนการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ราว 8-10% ของอัตราการปล่อยคาร์บอนทั่วโลก และปล่อยน้ำเสียเกือบ 20% ของปริมาณน้ำเสียทั่วโลก พร้อมสารเคมีมากมาย โดยรวมแล้วอุตสาหกรรมการผลิตเสื้อผ้าใช้พลังงานมากกว่าอุตสาหกรรมการบินและการขนส่งทางเรือรวมกันเสียอีก

แฟชั่นหมุนเวียน คือทางออก…

สินค้าในกลุ่มฟาสต์แฟชั่น (Fast Fashion) ที่เน้นการผลิตเสื้อผ้าทันสมัย แต่คุณภาพต่ำ เพื่อให้คนซื้อไปใช้แล้วทิ้งหรือเปลี่ยนใหม่ตลอดเวลานั้น ไม่ใช่คำตอบของความยั่งยืน การตระหนักถึงปัญหานี้ คนในอุตสาหกรรมแฟชั่นจำนวนไม่น้อยที่พยายามหาทางผูกมิตรกับสิ่งแวดล้อม และเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างความยั่งยืน จึงก่อเกิดเป็นกระแส Eco Fashion หรือ Sustainable Fashion และมีผลผลิตที่เป็นรูปธรรมออกมาหลากหลาย

แต่เมื่อปัญหาส่วนใหญ่เริ่มจากความต้องการของผู้บริโภค ทางออกของปัญหา ก็น่าจะเริ่มต้นแก้ไขจากผู้บริโภคเช่นกัน เพราะความไม่สมดุลกันระหว่างความต้องการซื้อและการใช้งานจริง ก่อให้เกิดขยะเสื้อผ้ามากมาย แนวทางการบรรเทาปัญหาด้วยแฟชั่นแบบหมุนเวียน เป็นหนึ่งในแนวคิด “เศรษฐกิจหมุนเวียน” หรือ “Circular Economy” เช่น การใช้ซ้ำวัตถุดิบเดิม การนำเอาวัสดุรีไซเคิลมาทำเป็นเสื้อผ้าใหม่ การให้เช่าและขายต่อเสื้อผ้า เหล่านี้นับว่าเป็นอีกทางเลือกของการบริโภคในยุคทุนนิยมสมัยใหม่ ที่เราสามารถเอาสินค้าเดิมมาหมุนเวียนใช้ซ้ำและแลกเปลี่ยนกันได้

การใช้เสื้อผ้ามือสองช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้อย่างชัดเจน เมื่อเปรียบเทียบกับการซื้อเสื้อผ้าใหม่ ข้อมูลที่น่าสนใจจากบริษัท Thredup ซึ่งเป็นร้านค้าออนไลน์มือสองขนาดใหญ่ในสหรัฐอเมริกา ได้คาดการณ์ว่า อีก 10 ปี ข้างหน้า มูลค่าตลาดของเสื้อผ้ามือสองจะมีมูลค่าสูงกว่า Fast Fashion มากถึงสองเท่า เนื่องจากเทรนด์การบริโภคที่มีแนวโน้มเปลี่ยนไป ทั้งจากปัญหา Fast Fashion รวมไปถึงการที่คนรุ่นใหม่ๆ เริ่มตระหนักถึงปัญหาสิ่งแวดล้อม สนใจแฟชั่นแบบหมุนเวียน หรือแฟชั่นมือสองมากขึ้น ซึ่งแนวโน้มของผู้บริโภคเปิดใจต่อการซื้อเสื้อผ้ามือสองเพิ่มมากขึ้นในทุก ๆ ปี

แฟชั่นหมุนเวียนจึงน่าจะเป็นทางออกของผู้บริโภคที่น่าสนใจ รวมไปถึงการปรับความคิด ทัศนคติต่อการซื้อเสื้อผ้าก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ผู้บริโภคควรย้อนกลับมาทบทวนตัวเองว่าจุดไหนถึงจะพอดี สามารถตอบสนองความต้องการได้และลดผลกระทบในการทำลายสิ่งแวดล้อมไปพร้อมๆ กัน และสัญญาณที่ดี คือการที่เทรนด์แฟชั่นแห่งอนาคตที่มุ่งเน้นไปที่เรื่องความยั่งยืนกันมากขึ้น ดังนั้นการบริโภคแบบใช้ซ้ำ รวมไปถึงกระบวนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม น่าจะเป็น “จุดกึ่งกลาง” ของการแก้ไขปัญหาที่เหมาะสมท่ามกลางสังคมบริโภคได้เป็นอย่างดี

…เมื่อเรื่องทั้งหมด เกิดจากกระแสความต้องการของผู้บริโภค ดังนั้นปัญหานี้ เห็นจะมีแต่การปลุกกระแสผู้คนให้หันมาตระหนักถึงปัญหาที่กำลังเกิดขึ้นเพราะการบริโภคของพวกเขา และในยุคที่เราสามารถสร้างเทรนด์ต่างๆ ให้เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว และนิยมได้ไว หวังเพียงอย่างยิ่งว่า กระแสนิยมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม จะถูกปลุกขึ้นในใจผู้คนได้เร็วมากพอกับกระแสแฟชั่นเช่นกัน

บทความ โดย Mr.Fenrir – *ขอบคุณแหล่งข้อมูลจาก

• https://workpointtoday.com
• https://ir.rs.co.th
• https://www.greenpeace.org/thailand/story/9381/fast-facts-about-fast-fashion/