นางสาวปรีญาพร กล่าวว่า การประชุมมีข้อเสนอการดำเนินงานเพิ่มเติม ให้จัดตั้งศูนย์ (หน่วย) เฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ กำหนดพื้นที่ ณ จังหวัดเชียงราย 2 จุด จังหวัดเชียงใหม่ 1 จุด เพื่อสร้างกระบวนการรับรู้และสื่อสารข้อมูลให้กับประชาชน/ชุมชน รับเรื่องเดือดร้อนที่เกี่ยวกับการปนเปื้อนในพื้นที่แม่น้ำกกและแม่น้ำสายจากชุมชน ทำการตรวจวัดคุณภาพน้ำในพื้นที่พร้อมป้ายแสดงผลเพื่อสร้างความมั่นใจกับประชาชน เจ้าหน้าที่ประจำศูนย์ (หน่วย) ประกอบด้วย กรมควบคุมมลพิษ ผู้แทนกระทรวงสาธารณสุข และฝ่ายปกครอง ทั้งนี้ ต้องเร่งด่วนจัดตั้งให้แล้วเสร็จ โดยจะมีการประชุมติดตามสถานการณ์จากศูนย์โดยระบบ Video Conference ในวันที่ 6 มิถุนายน 2568

ในด้านการการสื่อสารเผยแพร่ข้อมูลต่อสาธารณะ ให้กรมควบคุมมลพิษ ร่วมกับกรมอนามัย จัดทำคำชี้แจงข้อห่วงกังวลของประชาชน กรณีผลตรวจวัดคุณภาพน้ำและตะกอนดินมีค่าสารหนูเกินมาตรฐาน ระดับของค่าที่ตรวจพบในค่าต่างๆ จะส่งผลอย่างไรต่อการใช้ประโยชน์/ต่อสุขภาพ/ความเป็นอันตราย และเผยแพร่ให้ประชาชน และชี้แจงสาธารณะทราบ เพื่อลดความวิตกกังวล และให้ กรมควบคุมมลพิษ เป็นหน่วยงานหลักในการให้ข้อมูลผลการตรวจวัด และสถานการณ์คุณภาพน้ำและตะกอนดินต่อสาธารณะ และจัดทำรายงานสถานการณ์ และผลการดำเนินงานแก้ไขปัญหาในภาพรวม รายงานต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รัฐบาล และโฆษกรัฐบาล เพื่อให้เป็นเอกภาพด้านข้อมูลข่าวสาร รวมทั้ง ให้กรมควบคุมมลพิษ จัดให้มีการแถลงข่าวในโอกาสที่จำเป็นหรือมีประเด็นความไม่เข้าใจจากสังคม โดยให้ร่วมกับหน่วยงานอื่นที่จำเป็นด้วย เช่น กรมอนามัย กรมประมง

การแก้ไขปัญหาและลดผลกระทบระยะสั้น และระยะต่อไป ให้กรมทรัพยากรน้ำ เร่งออกแบบระบบการดักตะกอน ระยะเร่งด่วนให้กำหนดจุดที่ควรตั้งฝายดักตะกอน โดยเฉพาะบริเวณต้นแม่น้ำกกที่มีค่าสารหนูปริมาณสูงและไหลเข้ามาในประเทศไทย (ตำบลท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่) โดยให้หารือกับสถาบันการศึกษาในพื้นที่ ซึ่งมีการศึกษารูปแบบการดักตะกอนไว้ในเบื้องต้นเช่นกัน สำหรับแม่น้ำสาย กรณีจะติดตั้งฝายดักตะกอนบริเวณต้นแม่น้ำสายซึ่งมีค่าสารหนูสูง จะต้องพิจารณาร่วมกับจังหวัดเชียงราย เนื่องจากเป็นแม่น้ำข้ามพรมแดน นางสาวปรีญาพร กล่าว

ที่มา: กรมควบคุมมลพิษ

นางสาวปรีญาพร สุวรรณเกษ อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) เปิดเผยว่า คพ. ได้รับข้อสั่งการจาก พล ต.อ. พัชรวาท วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ให้เร่งประสานหน่วยงานต่าง ๆ ดำเนินการตามแผนปฏิบัติด้านการจัดการขยะอาหาร ระยะที่ 1 (ปี 2566 – 2570) ที่คณะกรรมการอาหารแห่งชาติ ซึ่งมีนายสมศักดิ์ เทพสุทิน รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะประธานคณะกรรมการอาหารแห่งชาติ เป็นประธาน ให้ความเห็นชอบ เมื่อ 11 มกราคม ที่ผ่านมา และมอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ต่อไป

นางสาวปรีญาพร กล่าวว่า จากการสำรวจองค์ประกอบขยะมูลฝอย ณ สถานที่กำจัดขยะมูลฝอย พบสัดส่วนของขยะอาหารมากถึงร้อยละ 39 คิดเป็นปริมาณ 9.68 ล้านตันต่อปี หรือประชากร 1 คน ผลิตขยะอาหาร 146 กิโลกรัมต่อคนต่อปี แหล่งกำเนิดที่มีการทิ้งขยะอาหารสูงสุดคือ ตลาดสด รองลงมา คือ ห้างสรรพสินค้าและร้านสะดวกซื้อ สำนักงาน คอนโดมิเนียมและอพาร์ทเม้นท์ โรงแรมและรีสอร์ท วัด ครัวเรือน สถานศึกษา ตามลำดับ

แผนปฏิบัติด้านการจัดการขยะอาหารฯ ได้ตั้งเป้าหมายลดสัดส่วนของขยะอาหารในขยะมูลฝอยชุมชนจากร้อยละ 39 ลงเหลือไม่เกินร้อยละ 28 ภายในปี 2570 โดยมีมาตรการในการลดหรือทิ้งให้น้อยลง ในกลุ่มผู้จำหน่าย ผู้ประกอบอาหาร ผู้บริโภค ครอบคลุม การจัดซื้อและขนส่งอาหาร การประกอบอาหาร การจำหน่ายอาหาร การเก็บรักษาอาหาร และการบริโภค ซึ่งทำให้เกิดขยะอาหารน้อยลง ลดการตกค้างของขยะที่เป็นแหล่งแพร่เชื้อโรค ลดมลพิษจากขยะ ลดการปล่อยก๊าซมีเทนและคาร์บอนไดออกไซด์ที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ที่ผ่านมา คพ. ได้ขับเคลื่อนดำเนินงานร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน และหลังจากนี้ จะเร่งดำเนินการ รณรงค์ประชาสัมพันธ์เสริมสร้างความรู้ความเข้าใจในการบริโภคอย่างยั่งยืน เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการป้องกันและลดขยะอาหารของผู้ซื้อและผู้บริโภค รวมถึงพัฒนากลไกในการส่งเสริมและสนับสนุนให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการขยะอาหารมากยิ่งขึ้น เพื่อให้เหลือขยะอาหารที่ต้องกำจัดน้อยที่สุด นางสาวปรีญาพร กล่าว

ที่มา: กรมควบคุมมลพิษ

เมื่อวันที่ 18 ม.ค. 2567 ณ รร.มิราเคิล แกรนด์ คอนเวนชั่น กรุงเทพฯ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กรุงเทพมหานคร (กทม.) กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม กรมอนามัย สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) และศูนย์อาหารของรัฐและเอกชน 14 แห่งทั่วประเทศ ร่วมแสดงเจตจำนงร่วมจัดการขยะอาหารและอาหารส่วนเกิน เพื่อป้องกัน ลด กำจัด ใช้ประโยชน์จากขยะอาหารและอาหารส่วนเกิน มุ่งเป้าลดความเหลื่อมล้ำทางสุขภาพในเขตเมือง

ดร.ชาติวุฒิ วังวล ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ สสส. กล่าวว่า ปัจจุบันการจัดการขยะอาหารและอาหารส่วนเกินเป็นปัญหาสำคัญในระดับโลก UN กำหนดให้การลดขยะอาหารเป็นหนึ่งในเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) เมื่อปี 2558 กำหนดเป้าลดขยะอาหารในระดับค้าปลีกและบริโภคทั่วโลกลงครึ่งหนึ่งภายในปี 2573 ในไทยขยะอาหารและอาหารส่วนเกินเป็นปัญหาสำคัญ โดยเฉพาะในเมืองใหญ่ มีขยะอาหารและอาหารส่วนเกินถูกทิ้งจากหลายแหล่ง ทั้งบ้านเรือน ตลาด ซูเปอร์มาร์เก็ต โรงแรม ร้านอาหาร ศูนย์อาหาร แล้วถูกส่งไปกำจัดด้วยการนำไปเทกองกลางแจ้ง หรือเผากลางแจ้ง ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพอนามัย และสร้างความเดือดร้อนรำคาญแก่ประชาชน เช่น เกิดกลิ่นเหม็น น้ำเสียจากน้ำชะขยะปนเปื้อนสู่แหล่งน้ำผิวดินและแหล่งน้ำใต้ดิน เป็นแหล่งเพาะพันธุ์เชื้อโรคเกิดมลพิษทางอากาศ

“พื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑล เป็นแหล่งรวมการค้า การบริการ สถานประกอบการ ศูนย์การค้า สำนักงาน อาคารขนาดใหญ่ มีประชากรหนาแน่น มีการดำเนินชีวิตแบบคนเมือง มักไม่มีพื้นที่จัดการขยะอาหารและอาหารส่วนเกิน อีกทั้งไม่สะดวกในดำเนินการด้วยตนเอง ดังนั้นการแก้ปัญหาด้วยการจัดการขยะอาหารและอาหารส่วนเกินที่ต้นทาง การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภค และการเชื่อมโยงเครือข่ายระหว่างผู้ก่อให้เกิดขยะอาหารและอาหารส่วนเกินผ่านวิธีการนำไปใช้ประโยชน์ในรูปแบบต่าง ๆ รวมถึงการส่งต่อยังกลุ่มเปราะบาง จึงเป็นทางออกหนึ่งที่สำคัญในการลดปริมาณขยะอาหารและอาหารส่วนเกิน ลดมลพิษ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และลดความเหลื่อมล้ำทางสุขภาพในเขตเมือง” ดร.ชาติวุฒิ กล่าว

น.ส.ปรีญาพร สุวรรณเกษ อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ กล่าวว่า ปัจจุบันไทยมีปริมาณขยะอาหารเกิดขึ้นประมาณ 9.7 ล้านตัน หรือ 146 กิโลกรัม/คน/ปี แหล่งกำเนิดที่มีการทิ้งของขยะอาหารสูงสุดคือ ตลาดสด รองลงมาคือ ห้างสรรพสินค้าและร้านสะดวกซื้อ และอาคารสำนักงาน ตามลำดับ ซึ่งแหล่งกำเนิดดังกล่าว ส่วนใหญ่มีศูนย์อาหารอยู่ด้วย ซึ่งเป็นแหล่งที่ก่อให้เกิดขยะอาหารที่สำคัญและควรวางแผนบริหารจัดการตั้งแต่ต้นทางในฐานะที่ไทยเป็นประเทศสมาชิก UN ต้องดำเนินการตามเป้า SDGs ในการลดขยะอาหารของโลกลงครึ่งหนึ่งในระดับค้าปลีกและผู้บริโภค เมื่อวันที่ 11 ม.ค. 2567 นายสมศักดิ์ เทพสุทิน รองนายกรัฐมนตรี และประธานคณะกรรมการอาหารแห่งชาติ ได้เห็นชอบแผนที่นำทางการจัดการขยะอาหาร (พ.ศ. 2566 – 2573) และแผนปฏิบัติด้านการจัดการขยะอาหาร ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2566 – 2570) เพื่อเป็นกรอบและทิศทางดำเนินการป้องกันและแก้ไขปัญหาการจัดการขยะอาหารของประเทศ มุ่งเน้นปรับเปลี่ยนพฤติกรรมป้องกันและลดขยะอาหาร จัดระบบคัดแยกขยะอาหาร ณ แหล่งกำเนิด จัดระบบกำจัดขยะอาหาร ณ สถานที่กำจัดขยะมูลฝอย สนับสนุนและผลักดันให้ประชาชนคัดแยกขยะอาหารออกจากขยะทั่วไป และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีระบบคัดแยกและเก็บขนขยะแบบแยกประเภท

ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย กล่าวว่า การประกาศเจตจำนงความร่วมมือจัดการขยะอาหารจากศูนย์อาหารวันนี้ เป็นตัวอย่างความร่วมมือระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ ที่มีบทบาทสำคัญในการจัดการขยะอาหารและอาหารส่วนเกินของประเทศ มีความร่วมมือสำคัญ 5 ด้าน

1. สนับสนุนให้ศูนย์อาหารและหน่วยงานต่าง ๆ มีข้อมูลและกำหนดเป้าหมายลดปริมาณขยะอาหารและอาหารส่วนเกินด้วยระบบคัดแยกและรวบรวมให้เอื้อต่อการนำไปใช้ประโยชน์และกำจัดอย่างเหมาะสม
2. ส่งเสริมให้ผู้บริโภคมีพฤติกรรมป้องกันและลดการเกิดขยะอาหารและอาหารส่วนเกิน
3. ส่งเสริมองค์ความรู้และแนวปฏิบัติที่ดี สำหรับผู้ประกอบอาหารและผู้จำหน่ายอาหารในการป้องกัน ลด คัดแยก และจัดการขยะอาหารและอาหารส่วนเกิน
4. พัฒนาและขยายผลรูปแบบที่เหมาะสมและแนวปฏิบัติที่ดีในการป้องกันและลดการเกิดขยะอาหารและอาหารส่วนเกินจากศูนย์อาหาร และจัดการขยะอาหารและอาหารส่วนเกินที่แหล่งกำเนิด
5. ขับเคลื่อนนโยบายและแผนจัดการขยะอาหารและอาหารส่วนเกิน ด้วยกลไกข้อมูล กฎระเบียบ และการสื่อสาร เพื่อให้เกิดการปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรมและกว้างขวาง

โดยสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย สนับสนุนให้เกิดการทำงานร่วมกันระหว่างภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในการจัดการขยะอาหารอย่างเป็นระบบ สนับสนุนทางวิชาการ การเผยแพร่ข้อมูล และผลักดันให้เกิดการจัดการขยะอาหารจากแหล่งอาหารอย่างเป็นรูปธรรม

12 ธันวาคม 2566 – พล.ต.อ.พัชรวาท วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้สั่งการด่วนไปยังกรมควบคุมมลพิษ เพื่อประสานสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA (จิสด้า) หลังพบ 52 จังหวัดของประเทศไทย มีค่าฝุ่นเกินมาตรฐานที่ส่งผลต่อสุขภาพอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะหลายจังหวัดในพื้นที่ภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่มีค่าคุณภาพอากาศระดับสีแดงหลายพื้นที่ รวมถึงกรุงเทพมหานคร ที่พบค่าฝุ่น PM2.5 เกินมาตรฐานทุกเขต โดยพบค่าฝุ่นระดับสีแดง 7 เขต ได้แก่ หนองแขม พระโขนง บางนา ดอนเมือง ลาดพร้าว หลักสี่ บึงกุ่ม และมีค่าฝุ่นเกินมาตรฐาน อยู่ในระดับสีส้มกว่า 40 เขต

โดยกรมควบคุมมลพิษจะใช้ข้อมูลแหล่งกำเนิดฝุ่น ทั้งข้อมูลของจุดความร้อน (hotspot) และแผนที่การใช้ประโยชน์ที่ดินจากจิสด้า และข้อมูลแหล่งกำเนิดฝุ่นอื่น ๆ เพื่อชี้เป้าหมายแหล่งกำเนิด PM2.5 ในรายจังหวัด พร้อมกำชับให้มีการกำกับ การประเมินสถานการณ์ในการแก้ปัญหาและรายงานศูนย์แก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศเพื่อรายงานสถานการณ์คุณภาพอากาศของประเทศไทยต่อไป

ที่มา: กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

นางกลอยตา ณ ถลาง ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่ สายงานสื่อสารองค์กรและกิจการเพื่อความยั่งยืน บริษัท บางจาก คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ร่วมงานแถลงข่าวการรับมือสถานการณ์ฝุ่นละออง PM 2.5 ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ซึ่งกลุ่มบริษัทบางจากได้ร่วมจัดนิทรรศการแสดงความพร้อมในการร่วมรับมือกับสถานการณ์ฝุ่นละออง PM 2.5 ด้วยการจำหน่ายน้ำมันดีเซลกำมะถันต่ำ หรือเทียบเท่ามาตรฐานยูโร 5 เพื่อแก้ไขปัญหาฝุ่นละอองจากรถยนต์ ซึ่งบางจากฯ เป็นผู้ริเริ่มจำหน่าย “น้ำมันลดฝุ่น” หรือน้ำมันดีเซลกำมะถันต่ำ มาตรฐานยูโร 5 เป็นรายแรกในประเทศไทยตั้งแต่ปลายปี 2562 เพื่อร่วมบรรเทาสถานการณ์ฝุ่นละออง PM 2.5 ทั้งนี้ บางจากฯ จะปรับสูตรน้ำมันดีเซลทุกลิตรที่จำหน่ายในสถานีบริการน้ำมันบางจากและสถานีบริการน้ำมัน เอสโซ่เดิม (สถานีบริการน้ำมันบางจากที่ปรับจากสถานีบริการน้ำมันเอสโซ่) ในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร รวมจำนวน 224 สาขา ให้เป็นดีเซลปริมาณกำมะถันต่ำ เทียบเท่ามาตรฐานยูโร 5 ที่มีค่ากำมะถันลดลงถึง 5 เท่า (น้อยกว่า 10 ppm) ทั้งนี้ ผลิตภัณฑ์พรีเมี่ยมของบางจากทุกลิตร ทั้งบางจาก ไฮพรีเมียม 97 พรีเมียมแก๊สโซฮอล์ บางจาก ไฮพรีเมียมดีเซล S เป็นน้ำมันมาตรฐานยูโร 5 ดีต่อสิ่งแวดล้อม

นอกจากนี้ แพลตฟอร์มให้บริการรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าและสถานีสลับแบตเตอรี่ Winnonie ของกลุ่มบริษัทบางจาก ก็เป็นอีกหนึ่งนวัตกรรมสีเขียวที่ช่วยลดฝุ่น PM 2.5 ภายในงาน พลตำรวจเอก พัชรวาท วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร นายจตุพร บุรุษพัฒน์ ปลัดกระทรวงทรัพยากร รวมถึงผู้บริหารระดับสูงของหน่วยงานภาครัฐและหน่วยงานต่าง ๆ ให้เกียรติชมนิทรรศการของบางจากฯ โดยนางกลอยตาและผู้บริหารของ กลุ่มบริษัทบางจากให้การต้อนรับ

ที่มา: บริษัท บางจาก คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)

ไทยออยล์ ชี้แจงปมน้ำมันดิบรั่วกลางทะเล – เร่งกำจัดคราบน้ำมัน

บริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน) ออกประกาศชี้แจง กรณีเหตุการณ์น้ำมันดิบรั่วไหลบริเวณทุ่นผูกเรือกลางทะเล (SBM-2) ของโรงกลั่นน้ำมันไทยออยล์ อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี บริษัทฯ ได้เข้าควบคุมสถานการณ์บริเวณที่เกิดเหตุทันที โดยได้ทำการปิดวาล์วท่อน้ำมันที่เกิดปัญหาและวางทุ่นล้อมคราบน้ำมันเพิ่มเติมเพื่อป้องกันและจำกัดการแพร่กระจายตามขั้นตอนที่เป็นมาตรฐานสากล ทำให้ขณะนี้ไม่มีน้ำมันรั่วไหลเพิ่มเติมแล้ว และไม่มีผู้ได้รับบาดเจ็บจากเหตุการณ์ดังกล่าว บริษัทฯ อยู่ระหว่างการตรวจสอบพื้นที่เพื่อประเมินสถานการณ์โดยรอบจุดเกิดเหตุ รวมทั้งได้เตรียมสารเคมีและอุปกรณ์ต่างๆ พร้อมทั้งดำเนินการขจัดคราบน้ำมัน โดยได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน หากมีความคืบหน้าจะแจ้งให้ทราบต่อไป

กรมควบคุมมลพิษ แจ้งเตือนกรณีน้ำมันรั่ว

นายปิ่นสักก์ สุรัสวดี อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) เปิดเผยว่า จากการติดตามเหตุสถานการณ์ กรณีน้ำมันดิบชนิด ARUB Light Crude ของบริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน) รั่วไหลบริเวณทุ่นรับน้ำมันทางตอนใต้ของเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี เมื่อวันที่ 3 กันยายน 2566 เวลา 21.00 น. โดยมีปริมาณน้ำมันรั่วไหลประมาณ 45,000 – 70,000 ลิตร

เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2566 กรมควบคุมมลพิษ.ได้ใช้แบบจำลองทางคณิตศาสตร์ (OILMAP) คาดการณ์แนวทางการเคลื่อนตัวของคราบน้ำมัน ในเวลา 18.00 น. พบว่าคราบน้ำมันได้เคลื่อนตัวมาทางด้านทิศตะวันออกของเกาะสีชัง บริเวณแหลมหินขาว เกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี และมีแนวโน้มว่าหากสภาพอากาศยังมีกระแสคลื่นและกระแสลมค่อนข้างแรง คาดว่าในวันที่ 5 กันยายน 2566 ในช่วงเวลา 12.00 น. คราบน้ำมันจะเคลื่อนตัวเข้าสู่ชายฝั่งบริเวณชายหาดบางพระ ลงมาจนถึงอ่าวอุดม จังหวัดชลบุรี เป็นระยะทางประมาณ 4 กิโลเมตร

ทั้งนี้ เพื่อให้การบริหารจัดการเหตุการณ์ขจัดคราบน้ำมันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดความเสียหายต่อทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ในเบื้องต้นกรมควบคุมมลพิษ ได้อนุญาตให้มีการใช้สารเคมีขจัดคราบน้ำมันชนิด Super Dispersant 25 จำนวน 4,500 ลิตร แล้ว

อย่างไรก็ตาม เพื่อเป็นการเฝ้าระวัง ติดตาม รวมทั้งลดผลกระทบที่อาจเกิดกับประชาชนในพื้นที่ดังกล่าว กรมควบคุมมลพิษ จะติดตามและตรวจสอบสถานการณ์เป็นระยะ พร้อมออกสำรวจและการเก็บตัวอย่างน้ำและน้ำมันเพื่อวิเคราะห์และประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเพื่อเป็นข้อมูลในการแจ้งเตือนประชาชนอย่างต่อเนื่องต่อไป

ที่มา: ไทยออยล์, กรมควบคุมมลพิษ

เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2566 ที่ห้องประชุมศรีญาลอ องค์การบริหารส่วนจังหวัดยะลา นายสุพจน์ รอดเรือง ณ หนองคาย ผู้ว่าราชการจังหวัดยะลา พร้อมด้วย นายอำนาจ ชูทอง รองผู้ว่าราชการจังหวัดยะลา นายธราวุธ ช่วยเกิด ปลัดจังหวัดยะลา นายสุพจน์ จิตร์เพ็ชร์ ท้องถิ่นจังหวัดยะล นายสุรเชษฐ์ สุทธิกุล ประชาสัมพันธ์จังหวัดยะลา เจ้าหน้าที่องค์บริหารส่วนตำบล ที่ผ่านการประเมินการจัดการบริหารขยะมูลฝอย ผู้นำชุมชน ภาคีเครือข่าย และผู้เกี่ยวข้อง ร่วมให้การต้อนรับ นายพิทยา ปราโมทย์วรพันธุ์ รองอธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ประธานอนุคณะกรรมการ และคณะฯ ลงพื้นที่จังหวัดยะลา เพื่อตรวจประเมินและคัดเลือกจังหวัดที่มีการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชน “จังหวัดสะอาด” ระดับประเทศ ประจำปี พ.ศ 2566 รอบตัดสิน ในแต่ละภูมิภาค กลุ่มจังหวัดภาคใต้ ของจังหวัดยะลา

ในที่ประชุมครั้งนี้ นายพิทยา ปราโมทย์วรพันธุ์ รองอธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ประธานอนุกรรมการ หลังได้ดูนวัตกรรมการรีไซเคิลขยะเหลือใช้ ที่มาโชร์หน้าห้องประชุม และได้สอบถามการบริหารจัดการขยะมูลฝอย มีการรีไซเคิลกับขยะเหลือใช้อย่างไรบ้าง มีปริมาณขยะลดจำนวนลงจากปีที่ผ่านมาได้มากน้อยแค่ไหน และการมีส่วนร่วมของชุมชน

“จังหวัดยะลา เรามีการบริหารจัดการขยะที่มีเครื่องไม้เครื่องมือครบ ที่จะทำให้ขยะมูลฝอยลดลงทุกปี และมีการบริหารจัดการรีไซเคิลกลับมาใช้ใหม่ในรูปแบบของใช้ต่างๆ โดยองค์การบริหารส่วนตำบลในพื้นที่ได้ผลิตขึ้นมา ซึ่งทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องผ่านการประเมินมาแล้ว” นางสุพัตรา สุวรรณโณ ผอ.กลุ่มงานส่งเสริมและพัฒนาท้องถิ่น กล่าวในที่ประชุม

ท้องถิ่นจังหวัดยะลา ได้เสริมอีกว่า เรามีกลไกทุกภาคส่วนในพื้นที่จังหวัดยะลา ที่บริหารขับเคลื่อนขจัดขยะมูลฝอยตามแบบที่คณะอนุกรรมการได้ประเมินทุกอย่าง และมีเวทีคณะกรรมการบริการจัดการขยะ คือภาคส่วนราชการ ประชาสัมพันธ์จังหวัด ปกครองท้องถิ่น กำนัน ผู้นำชุมชน ซึ่งผลการใช้กลไกชุมชนนี้สามารถบรรลุเป้าหมาย การจัดเมืองให้สะอาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และพร้อมขับเคลื่อนการบริหารจัดการขยะมูลฝอยในพื้นที่ เพื่อให้เป็น”จังหวัดยะลาเมืองแห่งความสะอาด” โดยดำเนินการภายใต้หลักการ 3 ช. ใช้น้อย ใช้ซ้ำ และนำกลับมาใช้ใหม่ เน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ทั้งการประชาสัมพันธ์รณรงค์สร้างการรับรู้ การสร้างจิตสำนึกให้กับประชาชนในการคัดแยกขยะมูลฝอย

นอกจากนี้ หลังคณะอนุกรรมการ ลงพื้นที่ตรวจประเมินและคัดเลือกจังหวัดยะลาที่มีการบริหารขยะมูลฝอยในชุมชน ตามเป้าหมายครบถ้วน จะกลับไปรวบรวมข้อมูลประเมินกับอนุคณะกรรมการชุดใหญ่อีกครั้ง พร้อมประการผลตัดสิน “จังหวัดสะอาด ประจำปี 2566” ต่อไป

ข้อมูลข่าวและที่มา

ผู้สื่อข่าว : นิแอ สามะอาลี

ผู้เรียบเรียง : วรรณวิไล สนิทผล

แหล่งที่มา : สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดยะลา

อรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กล่าวว่า การดำเนินงานการส่งเสริมผลิตภัณฑ์และบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมถือเป็นอีกก้าวหนึ่งของการผนึกกำลังร่วมกันที่จะขับเคลื่อนการผลิตและบริโภคที่ยั่งยืน ซึ่งคพ. มีส่วนร่วมในการส่งเสริมให้ภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชนหันมาให้ความสนใจและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการบริโภคสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เพื่อสร้างสังคมการบริโภคอย่างยั่งยืน ซึ่งเป็นหนึ่งในกลยุทธ์ที่ คพ. มีส่วนสนับสนุนให้เกิดเศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) ตามนโยบายการดำเนินงานของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) และสอดรับกับยุทธศาสตร์ชาติ แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนปฏิรูปประเทศ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 และกรอบแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ.2566 – 2570) ซึ่งคพ. ได้เสนอให้กระทรวงการคลังออกกฎกระทรวงกำหนดพัสดุและวิธีการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่รัฐต้องการส่งเสริมหรือสนับสนุน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2563 ลงวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2563 กำหนดให้สินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมของ คพ. เป็นพัสดุที่รัฐต้องการส่งเสริมหรือสนับสนุน และ คพ. ได้พิจารณาเห็นควรให้สินค้าและบริการที่ได้รับการรับรองฉลากเขียวและขึ้นทะเบียนเป็นสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (ตะกร้าเขียว) ได้รับการบรรจุในบัญชีรายชื่อสินค้าและบริการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมดังกล่าวเป็นลำดับแรก

สำหรับโครงการฯ ดังกล่าวจะเปิดโอกาสให้ผู้สนใจเข้าร่วมสมัครเองด้วยความสมัครใจ ขณะนี้มีผู้เข้ามาใช้บริการทั้งภาครัฐเอกชนและประชาชนกว่า 1,000 รายการ หากคิดเป็นบริษัท กว่า 100 กว่าแห่ง

“ถึงแม้ว่าจะยังมีผู้เข้ามาใช้บริการจำนวนไม่มาก แต่ด้วยความมุ่งหวังของโครงการฯอยากให้มีการนำไปใช้ให้มากที่สุด เนื่องจากสินค้าและบริการที่พี่น้องประชาชนใช้กันอยู่ในปัจจุบันล้วนเป็นแหล่งกำเนิดของมลพิษด้วยกันทั้งสิ้น ถ้าโครงการฯ ได้นำหลัก 3Rs (Reduce – Reuse -Recycle ที่มีอยู่ไปแนะนำ ให้ประชาชนใช้ประโยชน์ ก็จะช่วยตอบโจทย์แนวยุทธศาสตร์ของประเทศในทุกๆด้านได้ โดยเฉพาะเจตจำนงที่พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ในเวทีการประชุมภาคีอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศครั้งที่ 26 หรือ UN Climate Change Conference of the Parties (COP26) เรื่องที่จะให้มี Carbon Net Zero รวมไปถึง GHG Net Zero ด้วย ซึ่งถือเป็นนโยบายและโครงการที่สำคัญที่ภาครัฐให้การสนับสนุน กฎกระทรวงให้ครอบคลุมมากยิ่งขึ้น ซึ่งเชื่อว่าจะครอบคลุมสินได้ถึง 140 เกณฑ์สินค้าและบริการ ซึ่ง คพ.ได้มีการยกร่างแผนปฏิบัติการส่งเสริมสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมในปี พ.ศ,2565-2570 ด้วย เพื่อที่จะกำหนดเป็นแผนปฏิบัติ พร้อมทั้งมีแผน Road Map ที่จะขยายผลให้มากที่สุด หวังเป็นอย่างยิ่งว่าการร่วมมือในครั้งนี้จะช่วยผลักดันโครงการดีๆให้มีการขยายผลและเกิดความยั่งยืนต่อไป” อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ กล่าว

ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) กล่าวว่า ประเด็นสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมหลายคนมองว่ายังมีราคาแพงมาก ซึ่งตรงนี้ถือเป็นประเด็นที่สำคัญ ทำให้ผู้ผลิตหลายแห่งไม่อยากผลิตสินค้า เนื่องจากเกรงว่าผลิตแล้วจะไม่มีคนซื้อ ซึ่งขณะนี้ระเบียบกระทรวงการคลังก็ได้ออกระเบียบพัสดุจัดซื้อ ส่งเสริมสนับสนุน ภาคการผลิต ส่งเสริมภาคผู้บริโภค โดยเฉพาะภาครัฐถือเป็นผู้บริโภครายใหญ่

ในส่วนของสถาบันสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นองค์กรเอกชน ได้ร่วมทำงานกับหลายหน่วยงานมากมาย เช่น การดำเนินงานฉลากเขียวที่ริเริ่มมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2536 เป็นต้นมา ได้ทำงานร่วมกับกระทรวงอุตสาหกรรม ในการจัดทำมาตรฐานออกมารองรับ เช่น มาตรฐานผลิตภัณฑ์

อุตสาหกรรม (มอก.) ในส่วนของมาตรฐานสิ่งแวดล้อมถือเป็นมาตรฐานทางเลือก มาตรฐานที่เพิ่มเติมขึ้นมาจากมาตรฐานคุณภาพ มอก. ที่รู้จัก ซึ่งมีคณะกรรมการร่วมทำงานทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐ เอกชน ประชาชน องค์กรคุ้มคอรงผู้บริโภคต่างๆ ทำงานร่วมกัน ซึ่งขณะนี้มีข้อกำหนดต่างๆประมาณ 800 รุ่น และ 29 กลุ่มบริษัท และในขณะนี้มีบริษัทเข้ามาขอรับรองฉลากเขียวประมาณ 100 กว่าบริษัท

“เรื่องฉลากเขียวนี้เป็นเรื่องสำคัญที่ทางสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ได้ร่วม.เพื่อดำเนินการตามแผน โดยในฉบับแรกจะเป็นการส่งเสริมการจัดซื้อสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ได้รวมประเด็นเรื่องสิ่งแวดล้อมตั้งแต่ผลิตภัณฑ์ชนิดนี้ได้มาอย่างไร ผลิตอย่างไร ผู้ผลิตดูแลสิ่งแวดล้อมหรือไม่และใช้ประโยชน์ได้นานแค่ไหน ที่สำคัญการจัดการครั้งสุดท้ายมีระบบการจัดการอย่างไร เพื่อลดภาระของรัฐบาลในการจัดการสิ่งแวดล้อมหลังการใช้ผลิตภัณฑ์ต่างๆ และสอดคล้องกับประเด็นสิ่งแวดล้อมที่จะส่งออกไปยังต่างประเทศ ผู้ประกอบการไทยมีความใส่ใจการผลิตสินค้าและบริการสอดรับอย่างไร ทำอย่างไรให้มีสินค้าได้ฉลากเขียวจำหน่ายทั่วโลกตามคู่สัญญากว่า 50 ประเทศรับรองการซื้อขายสินค้าฉลากเขียวของผู้ประกอบการไทย

หวังเป็นอย่างยิ่งว่าการร่วมมือทำงานกับ ทาง คพ.จะทำให้เกิดการขับเคลื่อนเพิ่มรายการสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ในขณะเดียวกันก็ส่งเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจของทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภคให้เข้าใจถึงบทบาทของแต่ละฝั่งที่จะจัดซื้อสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมให้เป็นรูปธรรมต่อไป” ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) กล่าว

กรมควบคุมมลพิษ(คพ.) ร่วมกับกรุงเทพมหานคร รายงานผลคุณภาพอากาศ (ค่าPM2.5) ในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล ประจำวันที่ 2 ตุลาคม 2562 โดยตรวจวัดได้ระหว่าง 19 – 52 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร พบเกินมาตรฐาน 1 พื้นที่ (ค่ามาตรฐานไม่เกิน 50 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร) บริเวณเขตบางคอแหลม กรุงเทพมหานคร ปริมาณฝุ่นละอองลดลงจากวันก่อนหน้าทุกพื้นที่ คุณภาพอากาศในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลางถึงดีมาก

สำหรับการป้องกันด้านสุขภาพตามคำแนะนำของกระทรวงสาธารณสุข ขอให้ประชาชนที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง ได้แก่ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ ผู้สูงอายุ และผู้มีโรคประจำตัว ในพื้นที่ที่ฝุ่นละอองเกินมาตรฐานควรหลีกเลี่ยงการทำกิจกรรม หรือออกกำลังกายกลางแจ้ง หากจำเป็นต้องออกนอกบ้านเป็นเวลานาน ควรสวมหน้ากากอนามัย เพื่อเป็นการป้องกันฝุ่นละออง รวมถึงป้องกันโรคติดต่อในระบบทางเดินหายใจ ซึ่งเป็นไปตามหลักการป้องกันไว้ก่อน

ด้าน กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้นำเสนอแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระแห่งชาติ “การแก้ไขปัญหามลพิษด้านฝุ่นละออง” ต่อคณะรัฐมนตรี เพื่อพิจารณา เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2562 โดยคณะรัฐมนตรี ได้มีมติให้ความเห็นชอบแผนปฏิบัติการฯ ดังกล่าว และมอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำรายละเอียดกิจกรรม/โครงการ และดำเนินการตามแผนปฏิบัติการฯ ดังกล่าวต่อไป

นอกจากนี้ กรมควบคุมมลพิษ กำหนดจัดการประชุมหารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อดำเนินการตามแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระแห่งชาติ “การแก้ไขปัญหามลพิษด้านฝุ่นละออง” ในการเตรียมความพร้อมการดำเนินงานรับมือสถานการณ์ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 เรื่องการสื่อสารทำความเข้าใจเรื่องฝุ่นละออง PM2.5 ในวันที่ 2 ตุลาคม 2562 และการเตรียมความพร้อมการดำเนินงานในควบคุมกำกับ ดูแลแหล่งกำเนิดฝุ่นละอองและลดการระบายฝุ่นละอองออกสู่บรรยากาศ ในวันที่ 3 ตุลาคม 2562

Source: กรมควบคุมมลพิษ

รายงานจากการติดตามตรวจสอบคุณภาพอากาศในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล โดยกรมควบคุมมลพิษร่วมกับกรุงเทพมหานคร พบปริมาณฝุ่นละออง PM2.5 ตรวจวัดได้ระหว่าง 40 – 78 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร เกินเกณฑ์มาตรฐาน 33 สถานี (ค่ามาตรฐานไม่เกิน 50 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร)

ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ได้แก่ เขตบางขุนเทียน เขตปทุมวัน เขตธนบุรี เขตวังทองหลาง เขตดินแดง เขตสัมพันธวงศ์ เขตพญาไท เขตบางรัก เขตสาทร เขตบางคอแหลม เขตยานนาวา เขตจตุจักร เขตคลองสาน เขตบางกอกน้อย เขตภาษีเจริญ เขตคลองเตย เขตบางซื่อ เขตหลักสี่ เขตบางเขน เขตบึงกุ่ม เขตบางพลัด และบริเวณถนนสิริธร

ส่วนในเขตพื้นที่ปริมณฑล จังหวัดนนทบุรี บริเวณ อ.บางกรวย และ อ.ปากเกร็ด, จังหวัดปทุมธานี บริเวณ อ.คลองหลวง / จังงหวัดสมุทรปราการ บริเวณ อ.พระประแดง และ อ.เมือง / จังหวัดสมุทรสาคร บริเวณ อ.กระทุ่มแบน และ อ. เมือง / จังหวัดนครปฐม บริเวณ อ.เมือง

โดยพบปริมาณฝุ่นละอองมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นจากวันก่อนหน้าเกือบทุกพื้นที่ คุณภาพอากาศอยู่ในระดับปานกลางถึงเริ่มมีผลกระทบต่อสุขภาพ สาเหตุเนื่องจากสภาพอากาศ ที่กรมอุตุนิยมวิทยารายงานว่า ช่วงเช้าลมสงบ ความชื้นสูง เกิดการผกผันกลับของอุณหภูมิในช่วงเช้า ประกอบกับระยะนี้มีฝนตกน้อยลง เป็นระยะที่กำลังเปลี่ยนฤดูกาล (transition) จึงทำให้ฝุ่นละอองสะสมเพิ่มขึ้น

จากสถานการณ์ฝุ่นละออง PM2.5 สูงเกินมาตรฐานดังกล่าว กระทรวงสาธารณสุขได้แจ้งเตือน ให้ประชาชนโดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงทางสุขภาพที่จะได้รับผลกระทบจากฝุ่น PM2.5 ได้แก่ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ ผู้สูงอายุ และผู้มีโรคประจำตัว ในพื้นที่ที่ฝุ่นละอองเกินมาตรฐานควรหลีกเลี่ยงการทำกิจกรรม หรือออกกำลังกายกลางแจ้ง หากจำเป็นต้องออกนอกบ้านเป็นเวลานาน ควรสวมหน้ากากอนามัย เพื่อเป็นการป้องกันฝุ่นละออง รวมถึงป้องกันโรคติดต่อในระบบทางเดินหายใจ ซึ่งเป็นไปตามหลักการป้องกันไว้ก่อน

นอกจากนี้ กรมควบคุมมลพิษ กทม. บก.จร. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ขอความร่วมมือประชาชนงดการเผาในที่โล่งทุกชนิด รวมถึงบำรุงรักษาเครื่องยนต์ไม่ให้เกิดควันดำ และหันมาใช้ระบบขนส่งสาธารณะทดแทนการใช้รถส่วนบุคคล ตลอดจนตรวจสอบและไม่ใช้รถขนส่งสาธารณะที่มีควันดำ และขอความร่วมมือสถานที่ก่อสร้างและโรงงานอุตสาหกรรมควบคุมและลดการระบายฝุ่นและมลพิษทางอากาศ

Source: กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

เรื่องแรก เรื่องนี้ว่าด้วยความรุนแรงของความเป็นพิษของสสาร สสารใดที่แสดงพิษได้อย่างเฉียบพลันทันที เช่นก๊าซโอโซน ค่ามาตรฐานคุณภาพอากาศก็ต้องเป็นแบบบังคับให้เป็นเช่นนั้นได้ตลอดเวลา นั่นหมายถึง เราจะต้องกำหนดมาตรฐานเป็นรายเวลาในช่วงสั้นๆ เช่น เป็นรายชั่วโมง และในทุกชั่วโมงหนึ่งๆคุณภาพอากาศควรต้องได้รับการจัดการให้ได้ตามมาตรฐานนั้นตลอดเวลา ถ้าทำได้เช่นว่านี้ชาวบ้านประชาชนคนเดินถนนก็จะปลอดภัย แต่ถ้าเป็นสสารอื่นที่มีพิษเหมือนกัน แต่ไม่แสดงผลหรือผลกระทบอย่างปัจจุบันทันด่วน หากต้องสะสมไว้ในร่างกายนานๆ เป็นปีหรือหลายปี จึงจะเกิดผลเสียต่อสุขภาพหรือแสดงอาการป่วยอย่างเรื้อรัง แบบนี้มาตรฐานเขาก็จะกำหนดเป็นตัวเลขในระยะเวลายาวๆ ได้แก่ 1) เฉลี่ยรายวัน เช่นมาตรฐานสำหรับฝุ่นละออง หรือ 2) เฉลี่ยรายปี เช่น มาตรฐานของสารอินทรีย์ระเหยง่าย (Volatile Organic Compounds, VOCs) ส่วนผลกระทบของฝุ่นจิ๋ว PM2.5 ที่เรากำลังพูดถึงนี้เป็นแบบกึ่งๆ คือ มีผลกระทบได้ทั้งสองแบบ (ดูรูปที่ 1)

เรื่องที่ 2 มาตรฐานของฝุ่นจิ๋ว PM2.5 มีอยู่ 2 ลักษณะใหญ่ๆ คือ 1) มาตรฐานเฉลี่ยราย 24 ชั่วโมง ซึ่งเป็นค่าบ่งชี้อันตรายในลักษณะกึ่งเฉียบพลัน คือโดนปั๊บอันตรายปุ๊บ และกึ่งเรื้อรัง คือต้องได้รับไปนานๆจึงจะเกิดผลเสียต่อสุขภาพ กับ 2) มาตรฐานเฉลี่ยรายปี ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้อันตรายในลักษณะที่ต้องได้รับสารติดต่อกันเป็นเวลานานๆหลายสิบปีจนเกิดเป็นโรคเรื้อรัง มาตรฐานของฝุ่นจิ๋ว PM2.5 ของแต่ละประเทศแม้จะเป็นของสารมลพิษตัวเดียวกันกลับมีค่าแตกต่างกันมาก (ดูตารางที่ 1) เช่นค่ามาตรฐานเฉลี่ย 24 ชั่วโมงของไทยคือ 50 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร แต่ของสหรัฐอเมริกาและออสเตรเลียอยู่ที่ 35 และ 25 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ตามลำดับ ในขณะที่ของอังกฤษกลับไม่ได้กำหนดค่านี้ไว้เลย ในทางตรงข้ามส่วนของอินเดียและบราซิลกำหนดค่าไว้สูงมาก คือ 60 และ 150 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรตามลำดับ

คำถามคือทำไมถึงมีค่าแตกต่างกันได้มากเช่นนี้ เป็นเพราะปอดคนอินเดียซึ่งใช้มาตรฐานอะลุ้มอะล่วยมาก (60 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร) แข็งแรงและทนสารมลพิษได้มากกว่าปอดคนไทย (50 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร) หรือ? และปอดคนไทยทนสารมลพิษได้ดีกว่าของคนอเมริกา (35 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร) หรือออสเตรเลีย (25 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร)หรือ? หรือเป็นเพราะว่าสิทธิมนุษยชนของคนอเมริกาและคนออสเตรเลียมีมากกว่าของคนไทยและคนอินเดีย

ถ้าเป็นเรื่องของสิทธิมนุษยชนที่ว่าเช่นนั้นจริง แล้วเราจะยอมได้อย่างไร เพราะไม่ว่าจะเป็นคนอเมริกัน คนไทย คนอินเดีย ต่างก็เกิดมาเท่ากัน มีสิทธิพื้นฐานเท่ากัน แล้วทำไมต่างรัฐบาลจึงดูแลต่างกัน นี่ก็เป็นประเด็นที่มีคนเอาเรื่องนี้มากระทุ้งเมื่อเกิดเหตุการณ์ดราม่าฝุ่นจิ๋ว PM2.5 เมื่อต้นปี 2561

สิ่งที่ผู้เขียนคิดและเชื่อ คือ บริบทของแต่ละประเทศมันแตกต่างกัน สภาพเศรษฐกิจสังคมมันก็ต่างกัน ความพร้อมทางเทคโนโลยีและการเงินรวมทั้งลักษณะนิสัยของคนในประเทศนั้นๆมันก็ต่างกันอีก จึงทำให้แต่ละประเทศกำหนดมาตรฐานขึ้นมาที่ค่าแตกต่างกัน จะว่าประเทศใดผิด ประเทศใดถูก ก็คงจะสรุปหรือมโนกันไม่ได้ง่ายๆ ยกตัวอย่างประเทศอังกฤษที่มีทุกอย่างเพียบพร้อมกว่าไทยยังไม่มีแม้กระทั่งมาตรฐานเฉลี่ย 24 ชั่วโมงในขณะที่ไทยมีแล้ว จะว่าไทยล้ำหน้ากว่าอังกฤษก็คงไม่ใช่ เพราะแม้นมาตรฐานฝุ่นจิ๋ว PM2.5 ของเราเข้มงวดกว่าเขาแต่คุณภาพอากาศของเราก็เลวกว่าค่ามาตรฐานกันมาทุกปีๆ

เรื่องของเรื่อง คือ เราเชื่อว่ามันยังไม่มีวิธีคิดวิเคราะห์ที่เป็นมาตรฐานของโลก ความรู้ทางวิชาการยังมีไม่พอหรือยังลึกไม่พอที่ใครจะมาอ้างได้ว่าต้องเป็นวิธีนี้วิธีนั้นเท่านั้น เมื่อเป็นเช่นนี้ต่างคนต่างประเทศจึงพากันคิดกันคนละอย่างเพื่อให้เหมาะสมกับบริบทของบ้านตัวเอง การที่จะเอาแค่เพียงตัวเลขมาเล่น มาวิจารณ์ มาดราม่า มันก็ทำให้สังคมสับสน และไม่เป็นผลดีต่อประเทศโดยรวมได้

เรื่องที่ 3 เป็นเรื่องของความเข้าใจผิดในการเอาตัวเลขไปใช้ เรื่องนี้ชาวบ้านบางคนเอาตัวเลข PM2.5 ไปใช้อย่างผิดๆ แบบไม่เข้าใจในหลักการการกำหนดมาตรฐาน (ดูเรื่องแรก) โดยเอาค่าเฉลี่ยรายชั่วโมง(ซึ่งเป็นเรื่องของความเป็นพิษเฉียบพลัน)ที่วัดได้ ซึ่งมีโอกาสได้ค่าทั้งสูงทั้งต่ำในเวลาต่างกัน เช่นกลางวันและกลางคืน หรือช่วงมีรถวิ่งในชั่วโมงเร่งด่วนกับไม่มีรถวิ่ง ไปเทียบกับมาตรฐานเฉลี่ย 24 ชั่วโมง(หรือเฉลี่ยรายวัน ซึ่งเป็นเรื่องของความเป็นพิษชนิดไม่เฉียบพลัน) โอกาสที่จะมีค่าที่ตรวจวัดได้(ในหนึ่งชั่วโมง)เกินมาตรฐาน(24 ชั่วโมง)ก็มีได้มาก แต่การเอาไปเปรียบเทียบกันเช่นที่ว่านั้นเป็นการดราม่าที่สรุปผิดในทางหลักคิดทางวิทยาศาสตร์โดยสิ้นเชิง เพราะมันเป็นคนละเรื่อง จะเห็นได้ว่า “เรา” ซึ่งหมายถึงทั่วโลกด้วย ไม่มีมาตรฐานฝุ่นจิ๋ว PM 2.5 เป็นรายชั่วโมง แต่ถึงกระนั้นก็ตาม เราก็ยังมีการวัดค่าฝุ่นจิ๋ว PM 2.5 นี้เป็นรายชั่วโมงด้วยอยู่ดี ที่ทำเช่นนี้ก็เพราะเราจะใช้ค่าที่วัดได้เฉพาะชั่วโมงนั้นๆนี้ ไปเฝ้าระวังเป็นพิเศษสำหรับกลุ่มเสี่ยง เช่น เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ผู้มีประวัติเกี่ยวกับโรคหัวใจหรือทางเดินหายใจ เป็นต้น แต่ห้ามเอาค่าที่วัดได้รายชั่วโมงนี้ไปเทียบกับมาตรฐานราย 24 ชั่วโมง เพราะนั่นมันคนละเรื่อง ชนิดห่างไกลกันคนละโยชน์

ได้ที่ https://github.com/LILCMU/cmu-cleanair1

Source: นิตยสาร Green Network ฉบับที่ 93 พฤษภาคม-มิถุนายน 2562 คอลัมน์ GREEN Article
โดย รศ. ดร.ศิริมา ปัญญาเมธีกุล, ศ.กิตติคุณ ดร.ธงชัย พรรณสวัสดิ์
ภาควิชาวิศวกรรมสิ่งแวดล้อมคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ข้อมูลอ้างอิง:
รูปที่ 1 สุพัฒน์ หวังวงศ์วัฒนา “ฝุ่น PM 2.5 แก้อย่างไรให้ตรงจุด” ทางออกร่วมกันในการลดฝุ่นละออง PM 2.5 ใน กทม. กรมควบคุมมลพิษ, 23 มีนาคม 2561

เอกสารอ้างอิง:
(1) ขจรศักดิ์ แก้วขจร. “การพิทักษ์สุขภาพประชาชนจากฝุ่น PM2.5 :ความร่วมมือของเครือข่าย.” ทางออกร่วมกันในการลดฝุ่นละออง PM2.5 ใน กทม., กรมควบคุมมลพิษ, 23 มีนาคม 2561.
(2) กรมควบคุมมลพิษ. “มาตรฐานคุณภาพอากาศในบรรยากาศทั่วไป.” มาตรฐานคุณภาพอากาศและเสียง.
http://www.pcd.go.th/info_serv/reg_std_airsnd01.html (สืบค้นเมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2561).
(3) European commission. “Air quality standards.” Environment.
http://ec.europa.eu/environment/air/quality/standards.htm (accessed March 2, 2018).
(4) United States Environmental Protection Agency: US EPA. “National ambient air quality standards.” Criteria air pollutants. https://www.epa.gov/criteria-air-pollutants/naaqs-table (accessed March 2, 2018).
(5) California Environmental Protection Agency. “California ambient air quality standards.” Ambient air quality standards. https://www.arb.ca.gov/research/aaqs/common-pollutants/pm/pm.htm (accessed March 2, 2018).
(6) Department for Environment Food & Rural affairs. “UK-Air.” Air information resources. https://uk-air.defra.gov.uk/ (accessed March 2, 2018).
(7) World Health Organization: WHO, 2006. “WHO Air Quality Guidelines for particulate matter, ozone, Nitrogen dioxide and Sulfur dioxide.” Global Update 2005. Summary of Risk Assessment. http://whqlibdoc.who.int/hq/2006/WHO_SDE_PHE_OEH_06.02_eng.pdf (accessed March 2, 2018).
(8) Australian government: Department of Environment and Energy. “Ambient air quality standards.” Air quality standards. http://www.environment.gov.au/protection/air-quality/air-quality-standards (accessed March 2, 2018).
(9) International Council on Clean Transportation and DieselNet. “National ambient air quality standards.” India: Air quality standards. https://www.transportpolicy.net/ standard/india-air-quality-standards/ (accessed March 2, 2018).
6
(10) International Council on Clean Transportation and DieselNet. “National ambient air quality standards.” China: Air quality standards. https://www.transportpolicy.net/standard/china-air-quality-standards/ (accessed March 2, 2018).
(11) National Environment Agency. “Singapore Ambient Air Quality Targets.” Air quality in Singapore. http://www.nea.gov.sg/anti-pollution-radiation-protection/air-pollution-control/air-quality-and-targets (accessed March 2, 2018).
(12) Department of Environment. “New Malaysia Ambient Air Quality Standards.” https://www.doe.gov.my/portalv1/wp-content/uploads/2013/01/Air-Quality-Standard-BI.pdf (accessed March 2, 2018).
(13) Clean Air Initiative for Asian Cities (CAI-Asia) Center. (2010) “Air Quality in Asia: Status and Trends.” http://cleanairasia.org/wp-content/uploads/portal/files/documents/ AQ_in_Asia.pdf (accessed March 2, 2018).
(14) International Council on Clean Transportation and DieselNet. “National ambient air quality standards.” Japan: Air quality standards. https://www.transportpolicy.net/ standard/japan-air-quality-standards/ accessed March 2, 2018).
(15) Xinhua. “Philippines sets air quality standard on PM2.5.” China.org.cn., April 2, 2013, under “Environment,” http://china.org.cn/environment/2013-04/02/content_28424841.htm (accessed March 2, 2018).
(16)International Council on Clean Transportation and DieselNet. “National ambient air quality standards.” Brazil: Air quality standards. https://www.transportpolicy.net/ standard/brazil-air-quality-standards/ (accessed March 2, 2018).
(17) Byeong-Uk Kim, Okgil Kim, Hyun Cheol Kim, and Soontae Kim. “Influence of fossil-fuel power plant emissions on the surface fine particulate matter in the Seoul Capital Area, South Korea.” Journal of the Air & Waste Management Association. Volume 66, 2016 – Issue 9: A Special Issue of JA&WMA on NOAA’s 7th International Workshop on Air Quality Forecasting Research (IWAQFR) https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/ 10962247.2016.1175392 (accessed March 2, 2018).