ระยะนี้ผู้เขียนได้รับเชิญเป็นวิทยากรตามสถาบันและหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งของรัฐและเอกชน บรรยายและเสวนาเรื่องสุขภาพและปัญหาต่าง ๆ เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพองค์รวม คำถามจากสมาชิกหรือผู้สนใจที่ให้ตอบไขข้อข้องใจ ปัญหาหนึ่งนั้นคือ “โรคไต” ซึ่งการถามว่าโรคไตจะเป็นคำถามที่ค่อนข้างกว้าง ต้องทำความเข้าใจกับผู้ถามว่า โรคไตนั้นมีพยาธิสภาพที่เกิดขึ้นได้หลายชนิดของโรคไต คงต้องอธิบายเป็นชนิดของโรคไตแต่ละชนิด เนื่องจากมีเนื้อหาสาระที่ค่อนข้างมาก ดังนั้นจึงขอยกตัวอย่าง โรคไตที่พบบ่อยไว้สัก 3 โรค คือ 1.) โรคไตวาย
2.) โรคกรวยไตอักเสบ
3.) โรคนิ่วในไต
1.) โรคไตวาย เป็นโรคที่สังคมรู้จักและ/หรือเคยได้ยิน และมีผู้ป่วยด้วยโรคนี้จำนวนมาก ไตวายเกิดจากสภาพการผิดปกติของเซลล์ทั้ง 2 ข้างทำงานผิดปกติหรือไม่สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่วนใหญ่มักจะเกิดจากภาวะแทรกซ้อนของผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคปอด ความผิดปกติของระบบเลือด เป็นต้น จากโรคต่าง ๆ ดังกล่าวมีผลกระทบต่อการทำงานของเซลล์ไตในระยะยาว และมีผลทำลายหรือกระทบให้เซลล์ไตทำงานที่แย่ลง จนเซลล์ไตบางส่วนหรือส่วนใหญ่ไม่สามารถกรองน้ำปัสสาวะให้ออกจากร่างกายในระดับปกติได้ เซลล์ไตค่อย ๆ เสื่อมลง เช่น ผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวานและ/หรือโรคความดันโลหิตสูง ปริมานของน้ำตาลและ/หรือไขมันในกระแสเลือดพุ่งสูงขึ้นจนเซลล์ไตไม่สามารถกรองน้ำตาลหรือไขมันเหล่านั้นในรูปของน้ำปัสสาวะได้หมด จะมีผลเกิดการทำลายเซลล์จนเกิดภาวะไตวายได้
2.) กรวยไตอักเสบ เกิดจากการติดเชื้อในกระแสเลือด หรือผู้ที่ดื่มน้ำน้อย และสุภาพสตรีที่อั้นปัสสาวะบ่อยและนานเกินไป ก่อให้เกิดการอักเสบขึ้นที่บริเวณกรวยไต เกิดการอักเสบ ร่างกายมีไข้ ปัสสาวะลำบาก มักมีแสบหรือเจ็บบริเวณท่อปัสสาวะ รวมถึงอาจมีเลือดปนด้วย
3.) นิ่วในไต เกิดจากผู้ป่วยดื่มน้ำน้อย หรือดื่มน้ำที่ไม่สะอาดพอ รวมถึงผู้ป่วยที่เป็นโรคเกาต์ไม่ได้รักษาที่ดีพอ จะก่อให้เกิดนิ่วในไต มักมีอาการปวดบั้นเอวข้างใดข้างหนึ่ง หรือทั้ง 2 ข้าง การปัสสาวะจะถ่ายออกลำบาก และอาจมีเลือดปนด้วย
ดังนั้นจากที่ยกตัวอย่างโรคไตที่พบบ่อยทั้ง 3 โรคนี้ ผู้ป่วยต้องพบแพทย์ เพื่อการตรวจวินิจฉัยที่ถูกต้องของโรค เพื่อการรักษาที่ต่อเนื่องต่อไป
การป้องกัน ไตที่ผิดปกติสามารถดูแลเพื่อป้องกันตั้งแต่ต้น ข้อปฏิบัติอย่างเคร่งครัด :
1.) ดื่มน้ำที่สะอาดเป็นประจำวันละ 6-8 แก้ว ( -2 ลิตร) และไม่อั้นปัสสาวะ
2.) หลีกเลี่ยงน้ำที่ไม่สะอาด น้ำที่มีรสจัด เช่น หวานจัด เปรี้ยวจัด มันจัด เป็นต้น
3.) ระวังอาหาร หวาน มัน เค็ม ไม่รสจัด
4.) ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
เพียง 4 ข้อนี้ สามารถป้องกัน โรคไตได้
ที่มา: หมอโฆษิต