1 ใน 6 ของประชากรโลกเป็นผู้มีความบกพร่องทางร่างกายหรือการรับรู้ถึง 80% ซึ่งในจำนวนนี้อยู่ในวัยทำงาน อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) พบว่า อัตราการเข้าสู่ตลาดแรงงานของกลุ่มคนเหล่านี้ยังคงน้อยกว่าคนทั่วไปถึง 30% ในมุมมองทางธุรกิจ ช่องว่างที่เกิดขึ้นนี้ไม่ได้เป็นเพียงประเด็นทางสังคมเท่านั้น แต่ยังหมายถึงการสูญเสียโอกาสในการเข้าถึงกลุ่มบุคลากรที่มีศักยภาพและความสามารถที่หลากหลายไปอย่างน่าเสียดาย
เมื่อ ‘ความหลากหลาย’ กลายเป็นแต้มต่อการแข่งขันขององค์กร
สำหรับประเทศไทย ปัญหาการขาดแคลนแรงงานทักษะสูง สังคมผู้สูงอายุ และความต้องการที่เปลี่ยนไปของคนรุ่นใหม่ ล้วนเป็นปัจจัยเร่งให้การขยายโอกาสและการสร้างการมีส่วนร่วมในสถานที่ทำงานมีความสำคัญอย่างยิ่ง โดยเฉพาะช่วงที่ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่การเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างประชากร ความคาดหวังที่เปลี่ยนไปของคนทำงาน และการแข่งขันเพื่อดึงดูดบุคลากรที่มีศักยภาพสูงที่เข้มข้นขึ้นเรื่อย ๆ “การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้พิการและบุคคลที่มีความหลากหลายทางการรับรู้” จึงเป็นกลไกสำคัญที่ผู้นำทางธุรกิจในปัจจุบันกำลังมองหา เพื่อสร้างความรับรู้และขีดความสามารถทางการแข่งขันที่ยั่งยืนให้แก่องค์กร
เครือข่ายธุรกิจและคนพิการประเทศไทย (Thailand Business and Disability Network: TBDN) ซึ่งดำเนินงานภายใต้กรอบความร่วมมือระดับโลกขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (International Labour Organization (ILO) Global Business and Disability Network (GBDN)) มุ่งมั่นที่จะทำหน้าที่เป็นแพลตฟอร์มหลักในประเทศไทย เพื่อสนับสนุนและเคียงข้างภาคธุรกิจในการวางกลยุทธ์ที่จับต้องได้ เพื่อสร้างความพร้อมในการยอมรับความแตกต่าง (Disability Confidence) ให้เกิดขึ้นทั่วทั้งองค์กร
ชวนธุรกิจเปลี่ยนวิธีคิดจาก ‘ทำตามกฎหมาย’ สู่การเห็นคุณค่าของทุนมนุษย์
ดร.อรุณฉัตร ฟูวงศ์เจริญ ผู้อำนวยการ เครือข่ายธุรกิจและคนพิการประเทศไทย (TBDN) กล่าวว่า TBDN มุ่งทำหน้าที่เป็น “คู่คิด” และกระบอกเสียงสำคัญในการเชื่อมโยงภาคธุรกิจเข้ากับกลุ่มผู้พิการ ท่ามกลางบริบทของกฎหมายไทยที่บังคับใช้มานานกว่า 6-7 ปี ซึ่งกำหนดสัดส่วนการจ้างงานผู้พิการไว้ที่ 1 ต่อ 100 ราย โดยเครือข่ายมุ่งหวังที่จะปรับเปลี่ยนทัศนคติขององค์กรจากการจ้างงานเพียงเพื่อปฏิบัติตามกฎหมายมาตรา 34 ในการส่งเงินเข้ากองทุน หรือมาตรา 35 ในการทำสาธารณประโยชน์ ไปสู่การเปิดรับความหลากหลายผ่านการจ้างงานจริงตามมาตรา 33 เพื่อให้ผู้พิการได้แสดงศักยภาพในฐานะทุนมนุษย์ที่สำคัญ
ในการขับเคลื่อนภารกิจดังกล่าว TBDN ได้สร้างระบบสนับสนุนผ่านการสร้างความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์กับกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) เพื่อเข้าถึงข้อมูลฐานแรงงานผู้พิการ พร้อมทั้งบูรณาการร่วมกับ “Steps” ซึ่งเป็นศูนย์ฝึกอบรม (Training Center) เพื่อเตรียมความพร้อมให้แก่ผู้พิการก่อนเข้าสู่ระบบการจ้างงานจริง
“เป้าหมายสูงสุดของ TBDN คือการทำให้ภาคธุรกิจเห็นว่าการเปิดรับความหลากหลายไม่ใช่เพียงเรื่องของการจ้างงาน แต่คือโอกาสในการขยายฐานกลุ่มลูกค้าและสร้างพื้นที่ปลอดภัยทางจิตวิทยา ให้กับทุกคนในองค์กร เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมไปพร้อมกันอย่างเท่าเทียม” ดร.อรุณฉัตร กล่าว
‘People Strategy’ แบบ IHG เปิดประตูสู่แรงงานที่ถูกมองข้าม
เคท เกอริทส์ ผู้อำนวยการฝ่ายปฏิบัติการ ประเทศไทย IHG Hotels & Resorts กล่าวว่า เครือโรงแรม IHG (InterContinental Hotels Group) ซึ่งเป็นผู้ดำเนินธุรกิจโรงแรมรายใหญ่ที่มีสาขากว่า 7,000 แห่งทั่วโลก ได้เดินหน้าขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ด้านบุคลากร (People Strategy) ที่ให้ความสำคัญกับการสร้างวัฒนธรรมการมีส่วนร่วม มุ่งเน้นการเข้าถึงกลุ่มแรงงานที่ยังไม่ได้รับโอกาส โดยเฉพาะกลุ่มผู้พิการและกลุ่มที่มีความหลากหลายทางสติปัญญา (Neurodiversity) หลังจากได้หารือร่วมกับผู้ก่อตั้ง STEP และเครือข่าย TBDN ซึ่งพบว่ากลุ่มคนเหล่านี้มีศักยภาพสูงและสามารถเป็นทางออกสำคัญให้แก่อุตสาหกรรมโรงแรมที่มักประสบปัญหาการหมุนเวียนแรงงานสูง
ภายใต้การดำเนินงานดังกล่าวถูกขับเคลื่อนผ่านการจัดตั้งกลุ่มเครือข่ายพนักงาน (Employee Resource Group หรือ ERG) ซึ่งเริ่มต้นจากความสำเร็จของโครงการ “Women in Leadership” ก่อนจะขยายผลสู่โครงการ “Disability and Wellness” ปัจจุบัน IHG มุ่งเน้นการปรับกระบวนการสรรหาบุคลากรและการเตรียมสภาพแวดล้อมการทำงานให้เป็นมิตรต่อคนทุกกลุ่ม พร้อมทั้งแต่งตั้ง “Inclusion Ambassador” ประจำในทุกโรงแรมเพื่อทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการให้ความรู้และสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการทำงานร่วมกับผู้พิการ
“ผู้ประกอบการควรปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์จากการมองเรื่องความหลากหลายเป็น “ต้นทุนทางธุรกิจ” ไปสู่การสร้าง “โอกาสทางธุรกิจ” และการแสวงหาบุคลากรที่มีศักยภาพกลุ่มใหม่ ภายใต้หลักการที่มุ่งเน้นศักยภาพมากกว่าข้อจำกัด” เคท กล่าว
PCS สร้างองค์กรไร้การเลือกปฏิบัติ เปิดโอกาสให้ทุกศักยภาพ
ด้านวรพงศ์ ผดุงเกียรติสกุล กรรมการผู้จัดการ พีซีเอส ประเทศไทย กล่าวว่า ปัจจุบันบริษัทฯ มีการจ้างงานคนพิการกว่า 400 คน ซึ่งมีสัดส่วนที่สูงกว่ากฎหมายกำหนดที่ 300 คน พร้อมขยายขอบเขตหน้าที่งานให้มีความสำคัญมากขึ้น เช่น ทีมสรรหาบุคลากรที่เป็นคนพิการ รวมถึงส่งเสริมสังคมสูงวัยด้วยการสนับสนุนให้พนักงานที่เกษียณอายุแต่ยังมีสุขภาพแข็งแรงและมีความสมัครใจ สามารถปฏิบัติงานต่อได้เพื่อรักษาบุคลากรที่มีประสบการณ์สูงไว้กับองค์กร โดยยังคงสิทธิประโยชน์ด้านการรักษาพยาบาลอย่างต่อเนื่อง ตลอดจนการส่งเสริมความเท่าเทียมทางเพศ (LGBTQ+) ผ่านการปรับปรุงกระบวนการรับสมัครงานด้วยการยกเลิกการระบุเพศและอายุในใบสมัครเพื่อขจัดอุปสรรคในการเข้าถึงโอกาสการทำงาน
PCS มุ่งมั่นที่จะยกระดับองค์กรสู่การเป็นพื้นที่ทำงานที่ปราศจากการเลือกปฏิบัติอย่างยั่งยืน โดยเข้าร่วมเป็นสมาชิกเครือข่าย Thailand Business and Disability Network (TBDN) เพื่อแลกเปลี่ยนและพัฒนาแนวทางปฏิบัติที่ดีที่สุดร่วมกับองค์กรชั้นนำอื่น ๆ
การจ้างงานคนพิการไม่ใช่การกุศล แต่คือกลไกทางเศรษฐกิจ
ดีปา บาราที ผู้เชี่ยวชาญอาวุโสด้านความเท่าเทียมทางเพศ การไม่เลือกปฏิบัติ และการยอมรับความแตกต่าง ทีมงานเพื่อการทำงานที่มีคุณค่า (DWT) กรุงเทพฯ องค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) กล่าวว่า ปัจจุบันกว่า 80% ของคนพิการที่อยู่ในวัยทำงานยังไม่มีโอกาสเข้าสู่ตลาดแรงงาน สะท้อนให้เห็นว่าศักยภาพของแรงงานกลุ่มนี้ยังไม่ได้รับการใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่ โดยเฉพาะผู้หญิงพิการ ที่ยังเผชิญอุปสรรคในการเข้าถึงการจ้างงานมากกว่ากลุ่มอื่น ทำให้โอกาสในการมีงานทำยิ่งลดลง
“การจ้างงานผู้ที่มีความหลากหลายทางการรับรู้ในบริษัทไม่ควรถูกมองว่าเป็นการกุศล หรือ CSR แต่ควรเป็นเรื่องกลไกทางเศรษฐกิจ และความร่วมมือระหว่างภาคส่วน เพื่อให้ทุกคนมีส่วนร่วมในสังคมอย่างเท่าเทียมกัน” ดีปา กล่าว